یارانه ماهانه ۱۰ میلیونی؛ طرح شدنی یا رویایی دور از دسترس؟

در حالی‌که در دولت و مجلس بحث از پرداخت یارانه ۱۰ میلیون تومانی‌ست، محاسبات بر روی حامل‌های برق، گاز، بنزین و گازوئیل صحت و سقم این ادعاها را مشخص خواهد کرد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ بحث یارانه‌ها در اقتصاد ایران همواره از موضوعات جنجالی و چالش‌برانگیز بوده است. در شرایط کنونی، یکی از پرسش‌های مطرح این است که اگر دولت بخواهد یارانه‌ای پرداخت کند این عدد به چه میزان می‌رسد. تاکنون مقامات سیاسی از جمله رئیس‌جمهور و برخی معاونانش در کنار نمایندگان مجلس به عدد ۱۵۰ میلیارد دلار یارانه پنهان رسیده‌اند؛ این رقم بر اساس محاسبات غیر دقیق آژانس بین‌المللی انرژی برآورد شده و شیوه محاسبه اختلاف قیمت جهانی حامل‌های انرژی با نرخی است که توسط مردم پرداخت می‌شود. بر اساس اظهارنظرهای اخیر با مبنا گرفتن عدد ۱۵۰ میلیارد دلار یارانه پرداختی به هر ایرانی ماهانه ۱۰ میلیون تومان خواهد بود.
این شیوه محاسبات اسیر چند خطای فاحش است. نخست اینکه زمانی‌که بخواهیم اختلاف قیمت جهانی با نرخ تثبیت شده را محاسبه و به مردم پرداخت کرده و سپس قیمت را جهانی کنیم، قطعا صرفه‌جویی رخ خواهد داد و باید برای پرداخت یارانه مردم که بر مبنای مصرف فعلی است، میزانی از سوخت به قیمت جهانی صادر شود، بر این مبنا ابتدا باید اطمینان حاصل کرد که میزان صرفه‌جویی سوخت امکان صادارت برای ایران وجود دارد یا خیر.نکته بعدی اینکه با تزریق حامل‌های مازاد ایران به بازار جهانی قیمت جهانی به میزان عرضه ایران کاهش خواهد یافت، در این راستا، برخلاف قیمت‌ها که در ایران تثبیت شده، قیمت جهانی تثبیت نیست و ممکن است در منابع پرداخت یارانه خلل ایجاد کند.از ۲ فاکتور بالا که بگذریم و آن را غیر قابل محاسبه بدانیم، یارانه پنهان باید به جای اختلاف قیمت جهانی و قیمت فعلی انرژی در ایران حدفاصل قیمت جهانی و قیمت تمام شده حامل محاسبه شود، زیرا فاصله قیمت تمام شده و قیمت فعلی باید به جیب صنعت انرژی کشور برای توسعه برود و البته سود فعالیت نیز محاسبه شود.
با توجه به نکات قید شده قصد داریم، برآوردی از رقم یارانه پنهان با این مفروضات ارائه که کنیم که امکان صادرات بی نهایت حامل انرژی موجود است و همچنین قیمت جهانی از نرخ فعلی همزمان با عرضه ایران پایین تر نمی‌آید.
یارانه انرژی پنهان: تفکیک حامل‌های انرژی و نحوه محاسبهیارانه پنهان انرژی در ایران به دلیل اختلاف قیمت‌های تمام شده و جهانی انرژی محاسبه می‌شود. بر اساس داده‌های موجود، این یارانه در حامل‌های مختلف به شرح زیر است:
بنزینمصرف داخلی: سالانه حدود ۴۵.۷ میلیارد لیتر بنزین در ایران مصرف می‌شود.قیمت جهانی: به‌طور میانگین ۱ دلار در هر لیتر.قیمت تمام شده: با فرض دلار ۵۰ هزار تومانی ۰.۱۴۲ دلار برای هر لیتریارانه پنهان: بر مبنای محسابت یاد شده یارانه پنهان بخش بنزین سالانه معادل ۳۹ میلیارد دلار
گاز طبیعی:مصرف داخلی: حدود ۲۳۰ میلیارد مترمکعب در سال.قیمت جهانی: میانگین ۰.۲ دلار در هر مترمکعب.قیمت تمام شده: با فرض دلار ۵۰ هزار تومانی ۰.۰۵ دلار برای هر مترمکعبیارانه پنهان: بر مبنای محسابت یاد شده یارانه پنهان بخش گاز طبیعی سالانه معادل ۳۴.۵ میلیارد دلار
برق:مصرف داخلی: حدود ۳۴۰ میلیارد کیلووات ساعت در سال.قیمت جهانی: میانگین ۰.۰۸ دلاردر هر کیلووات ساعتقیمت تمام شده: میانگین ۰.۰۱ تومان در هر کیلووات ساعت.یارانه پنهان: بر مبنای محاسبه یاد شده یارانه پنهان بخش برق سالانه معادل ۲۳.۸ میلیارد دلار
گازوئیل:مصرف داخلی: حدود ۳۹ میلیارد لیتر در سال.قیمت جهانی: میانگین ۱ دلار در هر لیتر.قیمت تمام شده: با فرض دلار ۵۰ هزار تومانی ۰.۱۴۲ دلار برای هر لیتریارانه پنهان: بر مبنای محاسبه یاد شده یارانه پنهان بخش گازوئیل سالانه معادل ۳۳.۴ میلیارد دلار
جمع کل یارانه انرژی پنهانبا جمع‌بندی ارقام بالا، یارانه انرژی پنهان در ایران به بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار در سال می‌رسد.با فرض الگوی مصرف در حامل‌های یاد شده و همچنین در نظر گرفتن ظرفیت صادراتی از ۱۳۰ میلیارد دلار حامل انرژی کشور بر حسب مصرف داخل با فرض نرخ دلار ۵۰ هزار تومانی تنها ۳۰ میلیارد دلار ظرفیت کسب ارزش وجود دارد.به معنای دیگر اگرچه این حامل ها در ایران ۱۳۰ میلیارد دلار ارزش پنهان دارند اما از این رقم ۱۰۰ میلیارد دلار به دلیل محدودیت‌های ذکر شده قابل دستیابی نیست. البته این حرف هم پایدار نبوده و با افزایش ظرفیت صاردات و بازارسازی در دنیا طبیعتا امکان ارتقای ارزش هم بدست خواهد آمد.
توزیع یارانه بین جمعیت ایرانبر اساس آخرین آمار، جمعیت ایران حدود ۸۵ میلیون نفر است. با تقسیم ۳۰ میلیارد دلار میان این جمعیت، سهم هر نفر به صورت ماهانه ۳۰ دلار خواهد بود که با فرض دلار ۵۰ هزار تومانی معادل به هر نفر حدود ۱.۵ میلیون تومان می‌رسد.اصل پرداخت یارانه پنهان به عموم مردم یک شاخص برای عادلانه کردن دسترسی همه مردم به منابع متعلق به همه است. از طرفی این مبلغ می‌تواند قدرت خرید خانوارها را بهبود بخشد و به کاهش فقر کمک کند اما بیان اعداد بدون پشتوانه برای این رقم می‌تواتند، خود زمینه عدم موفقیت طرح را فراهم کند.
در این رابطه برای جلوگیری از اثرات منفی پرداخت چنین یارانه‌ای، دولت می‌تواند اقدامات نظیر جلوگیری از اظهارنظر تا پیش از انجام محاسبات دقیق، تقویت تولید داخلی، حمایت هدفمند و افزایش شفافیت مالی در دستور کار قرار گیرد.#یارانه_ماهانه_۱۰_میلیون_تومانی#یارانه#یارانه_پنهان
11:16 - 12 دی 1403

4 بازنشر6 واکنش
86٫7k بازدید



22 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌حسام الدین فرهنگی قوچانی‌
@hassamaldin12 دی 1403
در پاسخ به
دولت باید این ابهام در رفتار را کنار گذاشته و دقیق و صادق با مردم صحبت کند نه مثل صبح جمعه.....

تصویر نمایه‌ی ‌علی‌
@iFARS12 دی 1403
در پاسخ به
در این که قیمت‌ها باید آزادسازی بشه شکی نیست.فقط بحث اینجاست که مدیریت یارانه رو چطور به افراد واگذار کنند.یک خانوار بد سرپرست آیا بعد از رها سازی قیمتها میتونه از نقدینگی که دولت براش در نظر گرفته استفاده کنه یا مثلا اگه سرپرست خانوار معتاد هست میبره پول رو خرج اعتیاد میکنه و زن و بچه بیچاره میمونن…نمایش بیشتر

@aminkhoshkar12 دی 1403
در پاسخ به
با این روش مبهم دهک بندی که هیچکس حق اعتراض موثر نداره و یا کسی هم بهش پاسخگویی نداره و حتی مکان یا شماره یا سامانه درست حسابی برای پیگیری وضعیت یارانه وجود نداره واقعا ظلمه که یارانه بشه 10 میلیون و همه چیز ده برابر گرون بشه.طرف خونشو فروخته داده جای بدبختی و بیماری اما چون پول خونه اومده توی حساب…نمایش بیشتر

@Alirezapor12 دی 1403
در پاسخ به
ما این طرح را نخواستیم یک و نیم میلیون می دهند از آن طرف با گرانی چند برابری بنزین و گاز و برق و تورم ایجاد شده چندین برابر از جیب مردم بر می دارند مثل یارانه ۴۵ هزار تومان هدفمندی یارانه ها خواهد شد که ارزش یارانه نقدی با توجه به تورم هر سال کاهش خواهد یافت

@user17334076011812 دی 1403
در پاسخ به
خانوادهای بد سرپرست چکار کنن

@NKN22812 دی 1403
در پاسخ به
رویایی است نمی‌شود خواب دیدید باید نقدینگی کاهش وارزش پول افزایش یابد

تصویر نمایه‌ی ‌مهدی حسنی‌
@Mehdihassani12 دی 1403
در پاسخ به
یه بابايي یه زمانی معاون اول رئیس جمهور وقت بود به ۴۵۰۰۰ یارانه می گفت مصیبت عظما ، حالا شما از دوستان و هم حزبی و همفکر همون فرد توقع پرداخت ۱۰ میلیون یارانه دارید ؟همین دوماه پیش بود که برای پرداخت همین ۳۰۰ هزار تومان دچار چالش شدند !

@user17088142629212 دی 1403
در پاسخ به
میدونید چرا اکثر با یارانه مخالفن چون مجردن یارانه میره جیب پدراشیون چرا باید بنزین که گرون بشه یارانه بره جیب سرپرت یارانه را به هر کد ملی بدید مگه اینکه اب برق گاز گرون کنید یارانه بنزین گازوییل برای هر شخص نه سرپرست

تصویر نمایه‌ی ‌آرام‌
@Aramm12 دی 1403
مگر نفت و گاز را وارد میکنیم؟موهبت رایگان خدادادی است!منابع رایگان ملی را با پول خارجی محاسبه میکنند؟مثل اینکه شخصی در جنگل درختان میوه زندگی کندبعد برای زن و بچه‌اش محاسبه کند این مقدار میوه‌ای که من به شما میدهم قیمت جهانی اش میشود صدهزار دلار!پس من این صدهزار دلار را ضربدر 50 هزار تومان می‌…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌آرام‌
@Aramm12 دی 1403
در پاسخ به
آزموده را آزمودن خطاستاین 10 میلیون موهوم هم،هم‌سرنوشت با آن 300 هزارتومان،در مدت کوتاهی پوچ خواهد شدو قیمت‌های قبل از جراحی آرزو می‌شوند

@mhsfisher12 دی 1403
اگر یارانۀ‌ پنهان از پنهانی در بیاد و معادلش به قیمت جهانی انرژی صادر کنیم و بعد ارز حاصل از صادراتش وارد کشور بشه حرف شما درسته.وگرنه اینکه حقوق ما ماهیانه صد دلار باشه بعد بگیم بنزین قیمت جهانیش یک دلاره اصلا حساب و کتاب درستی نیست و یه جای کار میلنگه. اگه مبنا رو حقوق صد دلار قرار بدیم و مصرف ما…نمایش بیشتر

@abasi1968337912 دی 1403
در پاسخ به
کاربسیار خوبیست این همانکاری بودکه احمدی‌نژاد استارت زد وقراربودقیمت حاملهای انرژی به تریج افزایش ومابه التفاوت به شکل یارانه به همه مردم پرداخت شودولی دولت روحانی با لج بازی وتفکیک دهکهانه تنها کارراخراب کرد بلکه بدترباعث شکاف طبقاتی وهدررفت انرژی شد.

@abasi1968337912 دی 1403
در پاسخ به
این تنها راه نجات از ناترازی انرژی وعدالت دریارانه آنست..بهتر است دولت شیوه نامه ودلایل آنرا به معلمین مدیران مدارس دبیرستان‌ها ، اساتید دانشگاه به عنوان یک آموزش فوری برای آگاهی وتوضیح بهتر بین جوانان وانتقال آن باخانواده انجام تامردم توجیه شوندکه دیگر دوران اصراف وبیعدالتی نه ممکن است نه قابل درک

@abasi1968337912 دی 1403
در پاسخ به
گرچه دراین طرح عوامل مختلفی وجوددارد که ممکن است موجبات تغییر در رقم نهایی یارانه شود ولی آنرا می‌توان دریک محدوده شناور پیش بینی چند ماهه کرد. به هرشکل هرروزتاخیر دراین امر با تمام موانع محاسباتی، زیانی به مراتب بیشتر دارد. بهتراست دولت کاررا با حداقل یارانه شروع تا چم وخم کاردستش اید.

@abasi1968337912 دی 1403
در پاسخ به
متاسفانه خیلیها فکر می‌کنند این کارموجب تورمی می‌شودکه یارانه کفاف آنرا نمی‌دهد.ولی اگر بایک حساب ساده آنرا برآورد کنند خواهند فهمید که چه منفعتی را دراین چنددهه بخصوص طبقه پایین ومتوسط ازدست داده اند.واصولا عدم ادامه صحیح آن توسط دولت روحانی موجب فقر وشکاف طبقاتی وعقب افتادگی شد.

@abasi1968337912 دی 1403
در پاسخ به
متاسفانه اغلب مردم ازتحلیل ریاضیات درعرصه اقتصاد عاجزند بیشتر سادگی وبا حرفهای بدون حساب وکتاب ولی فریبنده منتفعین وضع فعلی وبدون آینده نگری عجین شده اند درحالیکه این مطلب بسیارساده وگویاوپرمنفعت هم برای نسل حاضرهم برای آیندگان است.لذا بهتراست به جای مخالفت سریعا ازدولت تقاضای اجرای آنرا کنند.

تصویر نمایه‌ی ‌علی‌
@altest13 دی 1403
در پاسخ به
مفروضات این گزارش هم غلط است۱. افزایش نهاده تولید و انرژی، به طور تصاعدی قیمت کالاها رو افزایش میده.پس با هر فرمولی که حساب کنید باز هم از جیب مصرف کننده نهایی چند برابر از جیب ملت برداشته اید.۲. نتیجه اش چیست؟ آیا در ایران انرژی نسبت به حقوق ارزان است؟ آیا راهکارهای جایگزین کاهش مصرف در دسترس…نمایش بیشتر