با تشکر از گزارش مبسوطتون...به امید رهایی از شر آسیب زنندگان به مردم و ملت
فارس من| شهرک تخصصی که بلای جان مردم است
فعالیت شهرک تخصصی سرب و روی در نزدیکی شهر زنجان، در حالی ادامه دارد که نگرانیهای زیستمحیطی و بهداشتی مردم روزبهروز افزایش یافته و با وجود هشدار کارشناسان، اقدام مؤثری برای ساماندهی یا جابهجایی آن انجام نشده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از زنجان، استان زنجان با وجود برخورداری از ظرفیتهای غنی معدنی، صنعتی و موقعیت جغرافیایی مناسب، سالهاست با مجموعهای از چالشهای مزمن زیستمحیطی و بهداشتی روبهروست؛ چالشهایی که در کنار فرصتهای اشتغالزایی و درآمدزایی، نگرانیهای جدی برای سلامت شهروندان ایجاد کرده است.در صدر مطالبات مردمی این استان، موضوع آلودگی ناشی از فعالیت واحدهای سرب و روی و بهویژه شهرک تخصصی روی زنجان قرار دارد؛ شهرکی که در ابتدای جاده بیجار و در فاصلهای چند کیلومتری از شهر زنجان واقع شده و طی سالهای اخیر به یکی از کانونهای اصلی دغدغههای زیستمحیطی و بهداشتی مردم تبدیل شده است.
شهرک تخصصی روی زنجان
شهرک تخصصی روی زنجان از اوایل دهه ۱۳۸۰ با هدف تجمیع واحدهای فرآوری فلزات سنگین راهاندازی شد و بهتدریج دهها واحد صنعتی فعال و نیمهفعال در آن مستقر شدند، این شهرک که اشتغال زیادی را برای افراد جویای کار در زنجان فراهم کرده اما آلودگی آن نگرانیهای جدی را به دنبال داشته است.شاید بتوان گفت که بسیاری از مردم زنجان در همین شهرک صنعتی و واحدهای ان فعالیت داشته و ارتزاق میکنند، اما نگرانی در مورد این شهرک جدی است و به یک مطالبه تبدیل شده است، هر چند تاکنون پاسخ روشنی به این مطالبه داده نشده است.این شهرک در جنوب شهر زنجان و در فاصلهای حدود ۱۵ کیلومتری از مرکز شهر قرار دارد؛ اما با گذشت زمان و گسترش محدوده شهری، اکنون بهطور مستقیم در معرض تأثیرات متقابل فعالیتهای صنعتی و زندگی شهروندان قرار گرفته است.بر اساس گزارشهای رسمی منتشرشده، جانمایی این شهرک در دهه ۸۰ بدون لحاظ کامل ملاحظات زیستمحیطی انجام شده و امروز پیامدهای آن به شکل آلودگی خاک، آب و هوا نمایان شده است.کارشناسان محیطزیست هشدار دادهاند که پسماندهای صنعتی این منطقه حاوی فلزات سنگین از جمله سرب، روی و حتی آرسنیک است؛ موادی که میتواند سلامت عمومی، منابع آب زیرزمینی و اراضی کشاورزی اطراف را با خطر جدی مواجه کند.آمارهای ارائهشده درباره تعداد واحدهای مستقر در این شهرک متفاوت است؛ بهگونهای که برخی گزارشها از فعالیت حدود ۷۰ واحد صنعتی سخن میگویند و برخی دیگر تعداد واحدهای فعال، نیمهفعال و دارای پروانه را بیش از ۱۰۰ واحد اعلام کردهاند.
انباشت پسماندهای صنعتی
این اختلاف آماری ناشی از تفاوت در تعریف واحدهای فعال، غیرفعال و کارگاههای جانبی عنوان شده است. با این وجود، این صنایع سهم قابل توجهی در تولید شمش روی کشور و صادرات آن دارند و هزاران نفر بهطور مستقیم و غیرمستقیم از این طریق امرار معاش میکنند.در کنار این نقش اقتصادی، انباشت پسماندهای صنعتی طی سالهای متمادی، چهرهای نگرانکننده از شهرک روی زنجان ترسیم کرده است.گزارشها از دپوی میلیونها تن پسماند سرب و روی در محدوده شهرک و اطراف آن حکایت دارد؛ پسماندهایی که در صورت مدیریتنشدن، بهویژه در روزهای بادخیز، به شکل گرد و غبار آلوده به سمت شهر حرکت کرده و نگرانی شهروندان را دوچندان میکند.اداره کل حفاظت محیطزیست استان زنجان طی سالهای اخیر بارها نسبت به آلایندگی این واحدها هشدار داده و بر ضرورت ساماندهی یا جابهجایی شهرک تأکید کرده است. مدیران این دستگاه اعلام کردهاند که پایشهای مستمر در منطقه انجام میشود و هرچند اثبات ارتباط مستقیم برخی بیماریها با فعالیت شهرک نیازمند بررسیهای علمی دقیقتر است، اما وجود آلودگی و لزوم اقدام جدی برای کاهش یا حذف آن قابل انکار نیست.
انتقال شهرک
در این میان، اختلافات طولانیمدت میان دولت، بخش خصوصی و نهادهای مسئول درباره هزینههای سنگین جابهجایی، سبب شده ساماندهی این شهرک بیش از دو دهه به تعویق بیفتد. مسئولان اجرایی استان نیز اذعان دارند که انتقال کامل شهرک در کوتاهمدت با چالشهای مالی، اجرایی و زیرساختی جدی روبهروست و نیازمند حمایت ملی و تصمیمگیریهای کلان است.در سالهای اخیر، طرحهایی برای انتقال پسماندهای انباشتهشده به محلهایی دورتر از شهر و حتی جابهجایی تدریجی برخی واحدهای آلاینده مطرح شده است. طبق برخی اعلامها، مکانی جدید در فاصلهای بیش از ۵۰ کیلومتر از شهر زنجان برای دپوی اصولی پسماندها پیشبینی شده، اما اجرای کامل این طرحها همچنان با موانع اعتباری و اجرایی همراه است.مطالبات مردمی نیز در این زمینه رو به افزایش است. یکی از شهروندان زنجانی در پیامی که در سامانه فارس من خبرگزاری فارس ثبت شده، با اشاره به بوی نامطبوع ناشی از فعالیت کارگاههای روی، این وضعیت را تهدیدی برای سلامت نسل حاضر و آینده دانسته و خواستار اقدام عاجل برای جابهجایی شهرک تخصصی روی شده است.به گفته این شهروند، تداوم فعالیت این واحدها نهتنها سود ملموسی برای استان به همراه نداشته، بلکه پیامدهایی چون افزایش نگرانیهای بهداشتی و احتمال شیوع بیماریها را برای مردم رقم زده است.
قطب تولید سرب و روی کشور
در مجموع، شهرک تخصصی روی زنجان که سالها بهعنوان قطب تولید سرب و روی کشور شناخته میشود، امروز به یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی استان تبدیل شده است. مطالبه اصلی مردم مناطق اطراف این شهرک، شفافسازی وضعیت آلودگی، تسریع در ساماندهی پسماندها و ارائه جدول زمانبندی مشخص برای جابهجایی یا اصلاح اساسی فعالیت واحدهای آلاینده است؛ مطالبهای که به باور کارشناسان، تحقق آن نیازمند تصمیمگیری قاطع در سطح ملی، همراهی صنایع و نظارت مستمر دستگاههای مسئول است تا توسعه صنعتی استان به بهای تهدید سلامت شهروندان تمام نشود.
09:40 - 26 آذر 1404