بانکها برای تغییر رمزهای امنیتی آماده میشوند
قرار است روشهای محافظت از اطلاعات بانکی بهتدریج تغییر کند تا بانکها برای تهدید احتمالی رایانههای کوانتومی آماده باشند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ در نشستی با حضور حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور و عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، موضوع استفاده از «رمزنگاری پساکوانتومی» در نظام بانکی کشور بررسی شد.معاونت علمی اعلام آمادگی کرده که با همکاری بانک مرکزی، نقشه راه انتقال تدریجی و اولویتبندیشده سیستمهای رمزنگاری کشور به نسل پساکوانتومی را تدوین و عملیاتی کند تا از تهدیدهای احتمالی علیه امنیت اطلاعات بانکی و مالی در سالهای آینده پیشگیری شود.
قفلهای بانکی در برابر رایانههای کوانتومی مقاوم میشوند
اما قرار است دقیقا چه اتفاقی بیفتد؟ قرار نیست فردا کارتهای بانکی یا همراهبانکها تغییر کنند. اتفاق اصلی در پشت صحنه رخ میدهد؛ جایی که بانکها برای محافظت از اطلاعات و ارتباطات خود از روشهای مختلف رمزنگاری استفاده میکنند.به زبان ساده رمزنگاری، اطلاعات را به شکلی تبدیل میکند که برای افراد غیرمجاز قابل خواندن نباشد. برای مثال، وقتی اطلاعات حساب یا یک تراکنش بین سامانههای بانکی جابهجا میشود، این اطلاعات با استفاده از الگوریتمهای رمزنگاری محافظت میشوند تا در صورت دسترسی افراد غیرمجاز، نتوانند محتوای واقعی آن را بخوانند یا از آن سوءاستفاده کنند.دلیل اصلی این تغییرات، نگرانی از این است که رایانههای کوانتومی در آینده بتوانند بعضی از روشهای رمزنگاری مورد استفاده امروز را بسیار سریعتر از رایانههای معمولی بشکنند. به همین دلیل، بانکها باید پیش از تبدیلشدن این فناوری به یک تهدید جدی، روشهای رمزنگاری خود را بهتدریج تغییر دهند.در واقع قرار است الگوریتمهای مورد استفاده در سامانههای بانکی با روشهای جدیدی جایگزین شوند که در برابر توان پردازشی رایانههای کوانتومی مقاوم باشند؛ تغییری که عمدتاً در زیرساختهای فنی بانکها اتفاق میافتد و برای مشتری، در ظاهر تفاوت محسوسی ایجاد نخواهد کرد.
قرار نیست تجربه بانکی مردم تغییر کند
برای مشتری بانک، احتمالا در ظاهر اتفاق خاصی نمیافتد. شما همچنان با همان کارت خرید میکنید، انتقال وجه میزنید و از همراهبانک استفاده میکنید. اما در پشت این خدمات، سرورها، نرمافزارها، سامانههای بانکی و ارتباطات مالی بهتدریج به استانداردهای امنیتی جدید مجهز میشوند.در واقع بانک مرکزی و معاونت علمی میخواهند به جای اینکه منتظر بمانند تا رایانههای کوانتومی به اندازهای قدرتمند شوند که رمزنگاریهای فعلی را تهدید کنند، از همین حالا مسیر تغییر زیرساختهای امنیتی را مشخص کنند.این کار هم یک پروژه فوری نیست. تغییر سیستمهای رمزنگاری در شبکه بانکی، به دلیل گستردگی سامانهها و زیرساختهای مالی، باید مرحلهبهمرحله انجام شود. به همین دلیل در خبر از «نقشه راه» و «مهاجرت تدریجی» صحبت شده است.
چرا این موضوع الان مطرح شده است؟
مسئله اصلی، آمادهسازی برای آینده است. ممکن است اطلاعاتی که امروز بهصورت رمزگذاریشده ذخیره یا منتقل میشوند، سالها ارزش داشته باشند. از طرف دیگر، اگر فناوری کوانتومی در آینده به اندازه کافی قدرتمند شود، برخی روشهای رمزنگاری فعلی دیگر سطح امنیت مورد انتظار را نداشته باشند.به همین دلیل، آنچه امروز در بانک مرکزی مطرح شده، در واقع شروع برنامهریزی برای تعویض تدریجی «قفلهای دیجیتال» نظام بانکی پیش از رسیدن تهدید کوانتومی است.
10:43 - 9 اوت 2026