با این کار مغزتان را دههها جوانتر نگه دارید
علم نوروساینس میگوید شاید کلید جوانتر ماندن مغز، جایی دور از جمجمه شما پنهان شده باشد. نتایج یک مطالعه تازه نشان میدهد افرادی که یک نوع خاص از چربی را کمتر دارند، مغزشان دههها جوانتر میماند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ کاهش تواناییهای شناختی با افزایش سن، یکی از نگرانیهای اصلی جمعیت میانسال و سالمند است.اما یافتههای جدید نوروساینس نشان میدهد که چربی احشایی (چربی عمقی شکم که دور اندامهای داخلی را میپوشاند) سرعت پیرشدن مغز را تعیین میکند.چربی احشایی، التهاب مزمن ایجاد میکند، حساسیت به انسولین را کاهش میدهد، خطر دیابت نوع ۲ را بالا میبرد و عملکرد عروق خونی را مختل میکند. اخیرا یک پژوهش بزرگ و بلندمدت، زنگ خطر تازهای را به صدا درآورده است؛ چربی پنهان شکم ممکن است مستقیماً مغز را پیر کند.نتایج مطالعهای تازه که در نشریه علمی معتبر Nature Communications منتشر شده، نشان میدهد افرادی که در طول سالها چربی احشایی یا همان چربی عمقی شکم کمتری داشتهاند، از حجم مغزی بیشتر، حافظه بهتر و روند کندتر تحلیل مغز برخوردار بودهاند.
برای پیرشدن مغز نوع چربی مسئله است؛ نه وزن
میرشهرام صفری فوق دکترای علوم اعصاب- مغز و عضو هیئت مدیره انجمن علوم اعصاب ایران میگوید: «نکته مهم اینجاست که پژوهشگران تأکید میکنند مسئله فقط وزن نیست؛ بلکه نوع چربی اهمیت دارد. حتی افرادی که ظاهراً لاغرند اما چربی شکمی بالایی دارند، ممکن است در معرض پیری سریعتر مغز قرار بگیرند.»چربی احشایی (Visceral Fat) همان چربیای است که در عمق شکم و اطراف اندامهای داخلی مثل کبد، پانکراس و رودهها تجمع پیدا میکند. برخلاف چربی زیرپوستی که زیر پوست قرار دارد، این نوع چربی از نظر متابولیک بسیار فعالتر و خطرناکتر است.در این پژوهش، ۵۳۳ زن و مرد میانسال -بین ۵ تا ۱۶ سال- تحت بررسی و تصویربرداری MRI مغز و شکم قرار گرفتند. پژوهشگران نهتنها میزان چربی شکمی را اندازهگیری کردند، بلکه تغییرات حجم مغز، عملکرد شناختی و وضعیت حافظه افراد را نیز در طول زمان بررسی کردند.افرادی با چربی شکمی بیشتر، کاهش سریعتر حجم مغز را تجربه کردند؛ تغییری که یکی از نشانههای پیری مغز محسوب میشود. یکی از مهمترین بخشهایی که تحت تأثیر قرار گرفت، هیپوکامپ بود؛ بخشی از مغز که نقش کلیدی در حافظه و یادگیری دارد. تحلیل این ناحیه معمولاً با بیماریهایی مثل آلزایمر و زوال شناختی مرتبط است.
صفری توضیح میدهد: «یکی از مهمترین یافتههای مطالعه، کشف ارتباط میان چربی شکمی و اختلال در تنظیم قند خون بود. به گفته محققان، مشکل اصلی احتمالاً از اینجا شروع میشود: چربی احشایی باعث مقاومت به انسولین میشود. پژوهشگران دریافتند شاخصهایی مثل قند خون ناشتا و میانگین قند خون بلندمدت (HbA۱c) قویترین پیشبینیکنندههای تغییرات مغزی بودند.خبر خوب اینکه در این مطالعه، افرادی که طی یک برنامه غذایی ۱۸ ماهه توانستند چربی شکمی خود را کاهش دهند، حجم مغزی بهتری داشتند؛ حتی در طول ۵ تا ۱۰ سال بعدتر و روند تحلیل مغزشان کندتر بود. جالبتر اینکه این اثرات حتی در افرادی دیده شد که بخشی از وزن ازدسترفته را دوباره به دست آورده بودند. یعنی آنچه اهمیت دارد، صرفاً کاهش وزن نیست؛ بلکه کاهش چربی احشایی است.»
راهکارهای آب کردن چربی شکمی
هدف قرار دادن چربی شکمی اصلا غیرممکن نیست بلکه راهکارهایی دارد. یکی از این راهکارها فعالیت بدنی منظم است. همچنین ورزشهای هوازی مثل پیادهروی سریع، دوچرخهسواری و شنا در کاهش چربی احشایی مؤثرند. راهکار دیگر کاهش یا حذف قندهای ساده، نوشیدنیهای شیرین و غذاهای فوقفرآوریشده است. در مقابل افزایش مصرف سبزیجات، فیبر، پروتئین سالم و چربیهای مفید میتواند به بهبود وضعیت متابولیک کمک کند.کمخوابی و استرس مزمن نیز با افزایش چربی شکمی ارتباط مستقیم دارند و هورمون کورتیزول در این میان نقش مهمی ایفا میکند.صفری توضیح میدهد: «سلامت مغز فقط به ژنتیک یا سن وابسته نیست؛ بلکه به وضعیت متابولیک بدن و بهویژه چربی شکمی هم ارتباط مستقیم دارد.به بیان سادهتر مراقبت از سایز دور کمر شاید یکی از مهمترین سرمایهگذاریها برای آینده مغز باشد.»#نوروساینس#سلامت_مغز#جوان_ماندن#چربی_شکمی 13:18 - 27 اردیبهشت 1405