دانشی که برای کشور پولساز شد
یک فناوری که روزی فقط روی کاغذ بود، حالا به منبعی بزرگ از درآمد تبدیل شده است و صادرات محصولات این دانش در چند سال اخیر بهطور چشمگیری رشد کرده است.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ فناوری نانو یکی از عوامل مهم توسعه علمی و اقتصادی ایران است. تولید و صادرات محصولات نانویی در سالهای اخیر و در دوران اجرایی دولت سیزدهم با رشد چشمگیر همراه بوده و استفادههای بسیاری در حوزههای مختلف سلامت، انرژی و صنعت شده است.برای حفظ و تداوم این روند رو به رشد، مصوبه «سند ملی توسعه علوم و فناوری نانو» تدوین شده است که هدفش گسترش جایگاه ایران از مرجعیت علمی به فناوری و صنعت است. این سند در دوران شهید جمهور به تصویب رسید و دبیر ستاد توسعه نانو و میکرو، عماد احمدوند مصوبه این سند را یادگاری از دولت آیت الله رئیسی در صنعت نانو خوانده است.در آغاز دوره چهل سال دوم انقلاب اسلامی و با تمرکز بر پیادهسازی توصیههای راهبردی مقام معظم رهبری در «بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی» مبنی بر تداوم پیشرفتهای کشور در فناوری نانو، شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه ۸۷۳ مورخ ٢٤ آبان ماه ١٤٠١، سند ملی توسعه علوم و فناوری نانو را در افق زمانی سال ١٤١٢ تصویب کرد. این سند در تاریخ ٦ آذر ١٤٠١ توسط رئیس جمهور شهید برای اجرا ابلاغ شد.مرجعیت علمی و فناوری نانو در جهان، یکی از اهداف اصلی این سند است. ایران در سالهای گذشته همواره جزو کشورهای برتر در تولید مقالات علمی در حوزه نانو بوده و اکنون سند جدید تلاش میکند این موقعیت علمی را به جایگاهی فناورانه و صنعتی نیز گسترش دهد. همچنین، هدف دیگر آن است که تحقیقات علمی هرچه بیشتر به محصولات تجاری تبدیل شده و پیوند میان صنعت و پژوهش تقویت شود.
از سوی دیگر فناوری نانو میتواند در حوزههایی مانند سلامت، کشاورزی، محیطزیست، انرژی و ساختمان تأثیر چشمگیری داشته باشد و این سند در پی آن است که این تأثیر، ملموستر و گستردهتر شود. صادرات محصولات دانشبنیان نانویی نیز یکی از شاخصهای کلیدی این سند به شمار میرود؛ چراکه هم بیانگر قدرت فناورانه کشور است و هم به رشد اقتصاد دانشبنیان کمک میکند.در سال ۱۴۰۲ حجم فروش محصولات نانویی تولید داخل با رشد چشمگیر همراه بود و به رقمی بالغ بر ۶۲۰ هزار میلیارد ریال رسید. این رشد در ادامه روند چند سال اخیر است که هر ساله فروش محصولات نانویی داخلی بیش از ۱۰۰ درصد افزایش داشته است. همچنین صادرات این محصولات نیز در همین سال نسبت به ۱۴۰۱، رشد بیش از ۱۰۰ درصدی را تجربه کرد که نشاندهنده افزایش چشمگیر تقاضای جهانی برای فناوری نانوی ساخت ایران است.
رشد چشمگیر پروژههای فناورانه
در حالی که تعداد پروژههای توسعه فناوری و محصول در سال ۱۳۹۹ به ۲۷۶ مورد میرسید، این رقم در سال ۱۴۰۲ با رشدی قابل توجه به ۳۲۹ پروژه فعال در حوزه فناوری و نوآوری افزایش یافته است.
محور اصلی پروژههای فناورانه در سال ۱۴۰۲، تمرکز اصلی پروژههای توسعه فناوری بر دو حوزه سلامت و نفت و گاز بوده است؛ دو حوزهای که هر دو جزو بخشهای راهبردی و استراتژیک کشور به شمار میروند.
افزایش دو برابری محصولات نانویی «ساخت ایران»تعداد محصولات «ساخت ایران» دارای تأییدیه نانومقیاس از ۷۵۰ مورد در سال ۱۳۹۹ به ۱۵۷۷ محصول در سال ۱۴۰۲ افزایش یافته است. همچنین بازار داخلی این محصولات در سال ۱۴۰۲ به بیش از ۶۱۸ هزار میلیارد ریال رسیده که حدود ۹.۲ درصد از آن، معادل ۵۷ هزار میلیارد ریال صادرات بوده است.
رشد ۴۴ درصدی صادرات دلاری در یک سال
حجم فروش محصولات نانویی در ایران از ۱۱۶ هزار میلیارد ریال در سال ۱۳۹۹ به بیش از ۶۱۸ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۲ رسیده است. همچنین فروش این محصولات به دلار، طی یک سال( ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲) رشد چشمگیر ۴۴ درصدی داشته است.
در ارتباط با صادرات محصولات نانویی دبیر ستاد نانو عماد احمدوند میگوید: «محل ۹٫۲ درصد درآمد سال گذشته محصولات نانویی کشور با رقمی معادل ۱۴۵ میلیون دلار و رشد ۱۱۰ درصدی از بازارهای صادراتی به دست آمده که مقصد این صادرات در تمامی پنج قاره به ۴۹ کشور بوده است. محصولات حوزه عمران و الکترونیک به عنوان صدرنشینان محصولات صادراتی حوزه نانو محسوب میشود که تولیدات تجهیزات آزمایشگاهی در کنار این تولیدات حتی به آمریکا اما با برند کشور ثالث صادر شده است. اعتبار مالیاتی برای حمایت از طرحهای نانویی در کشور عملیاتی شده است.»سهم صادرات محصولات نانویی ایران از ۴۱ میلیون دلار در سال ۱۳۹۹ به ۱۴۵ میلیون دلار در سال ۱۴۰۲ افزایش یافته است. این رشد، با در نظر گرفتن تورم، به معنای افزایش واقعی ۱۱ درصدی صادرات فقط در فاصله سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ است.در سال ۱۴۰۲، ۶۰ درصد صادرات محصولات نانویی ایران به پنج کشور عراق، سوریه، هند، چین و ترکیه اختصاص داشت؛ مقصدهایی که نقش اصلی را در بازار خارجی نانو ایران ایفا کردهاند.۷۴ درصد صادرات محصولات نانویی ایران در سال ۱۴۰۲ مربوط به سه حوزه صنعتی اصلی یعنی عمران، نانومواد، و اپتیک و الکترونیک بوده است. با این حال، حوزههای مواد شیمیایی، سلامت و دارو، نفت و پتروشیمی و سایر بخشها نیز سهمی از صادرات نانو را به خود اختصاص دادهاند.رشد چشمگیر تولید و صادرات محصولات نانویی در سالهای اخیر، بهویژه در دولت سیزدهم، نشاندهنده نقش کلیدی فناوری نانو در توسعه علمی و اقتصادی کشور است. این پیشرفتها کاربردهای گستردهای در حوزههای استراتژیک مانند سلامت و انرژی داشتهاند.#فناوری_نانو#دولت_سیزدهم#صادرات_نانو#شهید_رئیسی #شهید_جمهور #شهدای_خدمت #شهید_خدمت #رئیسی 21:22 - 31 اردیبهشت 1404