بسیج، فدایی ملت
رهبر معظم انقلاب: «بسیج مستضعفین، در کشور، یک پدیدهی بینظیر بود که به وجود آمد.» ۱۴۰۳/۰۹/۰۵
«خط رهبری» به مناسبت هفته بسیج، در این یادداشت براساس بیانات رهبر انقلاب به مرور کارنامهی پرافتخار بسیج در انقلاب اسلامی و خدمات برخاسته از روحیهی بسیجی در مقاطع و حوادث مختلف پرداخته است.
هویتی که تهدید را به فرصت تبدیل کرد
تاریخ سرزمین متمدن ایران از شیخ فضل الله نوری، میرزا کوچک خان جنگلی، رئیسعلی دلواری و شیخ محمد خیابانی به عنوان افرادی یاد میکند که در راه بسیج همگانی تودههای مردمی در عصر معاصر، علیه استبداد طبقه حاکم، به پا خاستند. گروهی که هرچند آرمانهایشان با ایستادگی تا انتها محقق نشد، اما نقشی بنیادین در فراهمسازی زمینههای تحولی ایفا کردند که بعدها در قالب انقلاب اسلامی به ثمر نشست. انقلابی که این ظرفیت را با افزایش امید پیروزی در برابر حکومت دوهزار سالهی طاغوتیان، در مردم گسترش داد. انقلابی که سالها پیشتر از پیروزیاش از هر سو مورد هجمه دشمن بود و شاید اوج افشاگری این دشمنیها پس از تسخیر لانه جاسوسی صورت گرفت. حادثهای که دشمن اول انقلاب یعنی آمریکا را بیش از پیش عصبانی کرد و تهدیدات زبانی و عملی او عیانتر شد: «امام در روز پنجم آذر، یعنی با فاصلهی حدود بیست و دو سه روز از آن قضیّه، فرمان بسیج را صادر کرد؛ یعنی آن وقتی که کشور، آن هم کشوری که تازه انقلاب کرده، هیچیک از ابزارهای دفاع از خودش را هم تقریباً در اختیار ندارد و مورد یک چنین تهدید بزرگی قرار گرفته، در یک چنین شرایطی امام ناگهان یک شجرهی طیّبهای را، یک نهالی را در زمین اجتماعی و فرهنگی و نظامی کشور نشاند و آن، شجرهی طیّبهی بسیج بود.» ۱۴۰۳/۰۹/۰۵
امام(ره) با بصیرت، حکمت و روحیهای ایمانی و بسیجی، به جای اتخاذ موضعی منفعلانه در برابر تهدیدات دشمن، با ارائه طرح تشکیل لشکر ۲۰ میلیونی، تهدید را به فرصتی کمنظیر برای تقویت ظرفیتهای ملی و انسجام اجتماعی تبدیل کرد: «امام (رضوان الله علیه) با دوراندیشی تشخیص داد که برای آسیبناپذیر شدن کشور و ملّت و انقلاب، نیاز مبرمی وجود دارد به یک نیروی گستردهی عظیم مردمی، چون انقلاب مال مردم است، کشور مال مردم است؛ بهتر از هر عامل دیگری و هر عنصر دیگری، این مردمند که میتوانند از کشورشان و از انقلابشان دفاع کنند، مشروط بر اینکه راه در مقابل آنها گذاشته بشود؛ این راه را امام مشخّص کرد.» ۱۴۰۲/۰۹/۰۸ و «این موجب شد که میدان نبرد، منحصر به سازمانهای رسمی نمانَد، آحاد ملّت وارد بشوند؛[و] این همان تبدیل تهدید به فرصت است.» ۱۴۰۱/۰۹/۰۵اندکی پس از صدور فرمان امام(ره)، گروههایی از اقشار مردم به سوی ستاد بسیج رفته و ثبت نام کردند. آنها آموزش دیده، سازماندهی شدند تا در هر شرایطی به کارگیری شوند. اخبار آن زمان، حاکی از آن است که تعداد کسانی که پس از فرمان امام برای بسیج، مراجعه کردند بالغ بر یک میلیون نفر در همان ماه اول بوده است. پیش از آغاز جنگ تحمیلی، بسیج در عرصههای مختلفی نظیر برقراری امنیت شهری و همکاری با نیروهای انتظامی و امنیتی فعال بود. از جمله این نقشآفرینیها میتوان به مشارکت مؤثر در مدیریت ناآرامیهای کردستان و تهران اشاره کرد.
بسیج نوپا در جبهههای جنگ
اندکی بعد جنگ بر ملت ایران تحمیل شد، شروع جنگ تحمیلی فرازی تاریخی در حرکت بسیج به وجود آورد تا علاوه بر آموزش و سازماندهی، بستر به کارگیری و اقدام واقعی بسیجیان را فراهم کند. «بسیج از اوائل ولادت خود، وارد میدان نبرد شد؛ آن هم نبردی سخت؛ نبردی كه یك طرف آن همهی قدرتهای بزرگ جهانی پشت سر رژیم متجاوز صدام بودند،... ورود بسیج در این جنگ موجب شد كه صحنهی جنگ در مقابل چشم حیرتزدهی همهی مردم دنیا به سود معنویت- كه با دست خالی همراه بود، اما سرشار از ایمان بود- رقم بخورد و همهی دنیا در برابر چشم خود ببینند كه چطور جوان ایرانی با سرمایهی ایمان، با تكیهی بر خدا، با اعتمادبهنفس وارد میدان نبرد میشود، پیچیدهترین تاكتیكهای جنگی را طراحی میكند و معجزهای مثل فتح المبین و بیتالمقدس در مقابل چشم دنیا میگذارد. تاكتیكهائی كه جوانهای مؤمن در عملیات بیتالمقدس- كه منتهی شد به آزادی خرمشهر- به كار بستند... تاكتیكهای پیچیده، پرتحرك، دشوار، به حسب ظاهر نشدنی، اما به دست معجزهگر جوان مؤمن ایرانی، جوان مبتكرِ متكی به خدا، عملی و شدنی و واقع شده، بیسابقه بود.» ۱۳۸۶/۰۹/۰۵
البته این نقش بسیج، فقط محدود به حضور در میدانهای جنگ نبود. در داخل نیز تعدادی از بسیجیان مشغول خدمترسانی بودند، مانند حفاظت از مراکز حساس، مبارزه با شایعه پراکنی ستون پنجم دشمن از طریق تشکیل تیمهای اطلاعاتی، شرکت در فعالیتهای عمرانی، شناسایی افراد مبتکر و نوآور به سپاه، تربیت نیروها برای انتظامات نمازهای جمعه، حضور در برنامههای تقسیم ارزاق عمومی، کمک به ستاد پشتیبانی مناطق جنگی و... این نیز برآمده از فرهنگ بسیج است: «فرهنگ بسیج مردمی بودن است، متعهّد بودن است، احساس مسئولیّت کردن است، در مقابل قضایای جاری کشور و مؤثّر در آیندهی کشور بیتفاوت نبودن است.» ۱۴۰۲/۰۹/۰۸
بسیج در عرصههای علم و سازندگی و معنویت
بعد از جنگ بود که بسیج عمدهی توان خود را در راه سازندگی کشور بکار گرفت. از جمله عرصههای حضور بسیجیان در سازندگی کشور میتوان به مشارکت آنان در فعالیتهای مربوطه به عمران، نظیر خانهسازی ، مدرسهسازی در روستاها ، راهسازی، سدسازی، لولهکشی آب، برقکشی، واکسیناسیون و جمع آوری آمار و اطلاعات مورد نیاز و... اشاره کرد.هفته بسیج سال ۶۷ بود که امام(ره) طی پیامی مهم به ملّت ایران بسیج دانشجو و طلبه را اعلام کردند: «[ایشان] از دانشجویان مطالبه میکند، از طلّاب علوم دینی مطالبه میکند که بسیج داشته باشند، بسیج بشوند؛ این معنایش آن است که بسیج فقط مال میدان نظامی نیست؛ در همهی میدانها، از جمله میدان علم ــ علم دین و علم مادّی ــ بسیج باید حضور داشته باشد.» ۱۴۰۱/۰۹/۰۵
این نشان میدهد که بسیجیان باید در عرصههایی که پیشرفت کشور و حفظ نظام و دستاوردهای انقلاب اسلامی در آن است حاضر شوند. گاه کشور به حضور بسیجیان در میدانهای نبرد برای مقابله با تجاوزگران نیازمند است، در برههای دیگر سازندگی و پیشرفت به عنوان اولویت اصلی مطرح میشود و زمانی نیز پیشروی در عرصه علم و فناوری به ضرورت اساسی تبدیل میگردد: «بسیج دو جلوه دارد؛ این حتماً مورد توجّه باشد. یک جلوه، جلوهِی مجاهدت در عرصهی دفاع سخت است؛ همان که برای خاطر آن شما آموزش نظامی میبینید. در دوران هشت سال دفاع مقدّس، معجزهی حضور بسیج خودش را نشان داد؛ دلگرمی مجموعههای نظامی ما به حضور بسیجیها بود در میدان نبرد، و بعد از آن هم در موارد گوناگون در کشور هر حادثهای پیش آمده، بسیج در میدان دفاع سخت و دفاع نظامی حضور داشته. و همچنین در عرصهی دفاع نرم، جنگ نرم که اینجا هم همین جور است. در عرصهی جنگ نرم، یعنی عرصهی علم، عرصهی خدمترسانی، عرصهی سازندگی، عرصهی تبلیغات دینی، عرصهی فرهنگی هم بسیج مثل عرصهی نظامی حضور دارد و باید حضور داشته باشد و باید تلاش کند و حرکت کند.» ۱۳۹۸/۰۹/۰۶
یکی از مهمترین نیازهای کشور در دوران سازندگی، توسعه علمی و دسترسی به آخرین یافته های علمی، پژوهشی جهان و همچنین تولید علم می باشد. از آنجا که رشد علوم و فنون در کشورها مانع مهمی برای ادامه سلطه کشورهای استکباری است فلذا این کشورها همیشه تلاش میکنند تا کشورهای دیگر از دستیابی به یافتههای جدید علمی و فنی محروم کنند. در چنین شرایطی یکی از مهمترین وظایف بسیجیان تلاش برای حضور موثر در عرصه علمی کشور است و این روحیهی بسیجی است که در بزنگاهها جلوتر از علم راهگشا میشود: «دانشمند برجستهی هستهای، شاگردش میگوید که در یک مسئلهای ماندیم، تا آخر شب داشتیم کار میکردیم ــ در دانشگاه شهید بهشتی ــ به من گفت که بیا برویم؛ بلند شدیم آمدیم از اتاق کار بیرون، آمدیم داخل نمازخانه، ما را برد داخل نمازخانه، شروع کرد نماز خواندن و دعا کردن؛ بعد ناگهان گفت فهمیدم، مشکل حل شد؛ بلند شد رفت آنجا. ببینید، در محیط علمی، محیط کار هستهای، سجده، دعا، نماز! حضور بسیجی معنویّت را با خودش میبرد در بخشهای مختلف؛ این خیلی مهم است.» ۱۴۰۱/۰۹/۰۵یا مثلا «این کسانی که توانستند آن توطئهی خباثتآلود آمریکا را در قضیّهی اورانیوم غنیسازیشدهی ۲۰ درصد که مورد احتیاج کشور بود بشکنند، بسیجی بودند؛ شهید شهریاری بسیجی بود، شهدای هستهای ما اساتید بسیجی کشور بودند.» ۱۴۰۳/۰۹/۰۵
بسیج، فدایی امنیت مردم
بسیج در مقابله با توطئه های دشمنان و ایجاد امنیت در هنگامهی اغتشاشات تا سر حد شهادت، حضور دارد. مانند شهید روح الله عجمیان بسیجی شهیدی که آبان ماه سال ۱۴۰۱ در درگیری با اغتشاشگران و آشوبگران، به شهادت رسید: «بسیجی بودن، فرهنگ مجاهدان گمنام است... فرهنگ مجاهدان بیتوقّع است؛ خطرپذیری است، نترسیدن است؛ خدمتگزاری است برای همه و برای کشور؛ از خود برای دیگران مایه گذاشتن است؛ حتّی مظلوم شدن برای اینکه مظلوم را رهایی ببخشد. دیدید در این قضایای [اغتشاشات۱۴۰۱]، بسیجیهای مظلوم، خودشان مظلوم واقع شدند برای اینکه نگذارند ملّت، مظلومِ یک مشت اغتشاشگر ــ غافل یا جاهل یا مزدور ــ بشود؛ خودشان مظلوم واقع میشوند برای اینکه جلوی ظلم دیگران را بگیرند.» ۱۴۰۱/۰۹/۰۵
نقشآفرینیِ بسیج در سوانح طبیعی
یکی از وظایف بسیج کمک به امداد و نجات مصدومین در سوانح طبیعی و شرایط جنگی است. به همین منظور نیروی مقاومت بسیج با برنامه ریزی و ارائه آموزشهای مورد نیاز عموم مردم در این خصوص، آمادگی های لازم برای مواجهه مطلوب با این حوادث را در آنان ایجاد می کند، علاوه بر آن در مواقع بروز حوادث غیر مترقبه نظیر سیل و زلزله، نیروهای سازماندهی شده بسیجی در قالب گردانهای امداد و نجات و دستههای امدادی بسیج دانشآموزی در دسترسترین و مطمئنترین امداد رسانانی هستند که بلافاصله در محل حادثه به کمک مصدومین میشتابند: «فرهنگ بسیجی... یعنی تا زانو در گِل فرو برود برای اینکه گِل را از اتاقهای خانوادههای سیلزده پاک کند.» ۱۴۰۱/۰۹/۰۵
بسیج، مدافع سلامت
از دیگر موارد نقش آفرینی موثر بسیج، مقابله با کرونا بود و یکی از مواردی که جمهوری اسلامی را از دیگر کشورها متمایز میکند همکاری و هماهنگی مردم و نحوه حضور و جلوه های ایثار در کشور است. بسیج در غربالگری، تهیه و توزیع ماسک و مواد ضدعفونی، کنترل ورود و خروج شهرها، تهیه نیازمندیهای سالمندان، اهدای خون، تأمین نیروی متخصص در مراکز بهداشتی و درمانی و همکاری با شرکتهای دانشبنیان در تولید واکسن و حتی در کفن و دفن قربانیان این ویروس کشنده نقش آفرینی اساسی کرد و در این زمینه نیز شهدایی تقدیم کرد: «خودش را در خطر ابتلای به کرونا و در خطر مرگ قرار بدهد برای اینکه کروناییها را نجات بدهد و آنها را از خطر مرگ دور کند.» ۱۴۰۱/۰۹/۰۵
مدافعان حرم
در کنار تمام آنچه با عنوان خدمات نیروهای بسیجی در داخل کشور مطرح شد باید از حضور نیروهای بسیجی با عنوان مدافعان حرم نیز یاد کرد. هنگامی که گروههاي تكفيری به ظلم و تعدي در كشورهاي اسلامي پرداختند این بسیجیان بودند که بار ديگر نداي ظلمستيزانه را طنينانداز کرده و با اقتدار در مقابل دشمن قد علم كردند. با نگاهي به تركيب رزمندگان حاضر در جبهه مقاومت اسلامي، به خوبي درخواهيم يافت كه ريشه حضور داوطلبانه اين رزمندگان در چنين جبههای، با الگوگيری از حضور داوطلبانه بسيجيان در جبهههاي دفاع مقدس صورت میگرفت و شهیدانی چون مصطفی صدرزاده برخاسته از همین روحیه و فرهنگ بسیجی بودند.
گستره خدمات بسیج
خدمات بسیج به این موارد محدود نمیشود: «بسیج، خدمات فراوان و عظیمی دارد... آمار جالبی است: یازده هزار هستهی گروههای جهادی جغرافیامحور و عهدهداری چهل هزار پروژهی خدمت که نیمی از این چهل هزار را تحویل داده. این ارقام به این عظمت را ببینید؛ یازده هزار گروه جهادی خدمت و اینهمه اقدامهای خدمترسانی که انجام گرفته! بسیج دانشجویی در همین اواخر[ سال ۹۸]، نهضت مسئلهمحوری و نقشآفرینیِ تخصّصی را با ۴۵۰۰ دانشجو شروع کرده؛ این چیزی است که ما همیشه توصیه میکنیم به دانشجویان؛ کار بزرگی است، کار مهمّی است، این جزو توصیههای همیشگی ما است؛ بسیج دانشجویی شروع کردند و دارند اقدام میکنند. در محلّات مختلف، دوازده هزار صندوق قرضالحسنه احداث شده؛ من احتمال میدهم بیش از این هم باشد... بسیج عشایر و بسیج زنان، در جشنوارهی مالکاشتر، مقام برتر را به دست آوردند؛ اینها همه مایهی افتخار است. بسیج اساتید دانشگاه.... نامهای با نهصد امضا منتشر کردند در مقابل نوشتهی یک تعدادی از آدمهای ناامید و به تعبیری فروپاشیده؛ یک چیزی آنها نوشتند، نهصد استاد دانشگاه وارد میدان شدند و یک نامهی مفصّل، مستدَل و عالی را منتشر کردند؛ اینها همان حضور در صحنه است، حضور بوقت و بهنگام در میدانِ است. بسیج وزارتخانهها در نمازهای جمعه میزهای خدمت میگذارند، به مردم نزدیک میشوند و پاسخ مردم را میدهند.
بسیج کشاورزی با سی هزار مهندس کشاورزی -این رقمها را ملاحظه کنید- تولید پنج محصول از اقلام اساسی را عهدهدار شدند که انجام بدهند: گندم، جو، ذرّت و چند رقم دیگر که اقلام اساسیاند. حالا این نمونههایی بود که عرض کردیم؛...بسیج علاوه بر اینکه امنیّت آنها را حفظ میکند در مقابل اشرار، در مقابل کسانی که مأموریّتشان تخریب و آتش زدن و ویرانگری و نابود کردنِ اموال عمومی و اموال خصوصی و خانههای مردم و مانند اینها است، در کنار نیروی انتظامی و دستگاههای گوناگونِ مسئول به میدان میآید و خدمت میکند و از امنیّت دفاع میکند، این خدمات بزرگ را هم انجام میدهد.» ۱۳۹۸/۰۹/۰۶
فرهنگی که صادر شد
این شبکهسازی نظامی، فرهنگی و اجتماعی بسیج ریشه در هویت ما دارد: «این پدیده یک پدیدهی تقلیدی نبود، گرتهبرداری نبود؛ از فرهنگ ملّی خودمان و از تاریخ ما این پدیده جوشید. این اوّلین حرف ما است؛ نتیجهی این حرف هم این است که این پدیده چون اصیل است، ماندنی است؛ این پدیده ازبینرفتنی نیست. ثابت است، ماندنی است، چون ریشهدار است؛ مربوط به خود این ملّت، این تاریخ و این هویّت ملّی و ایرانی است.» ۱۴۰۳/۰۹/۰۵و همین سبب شد که بسیج در انقلاب اسلامی الگویی شد برای جوامع دیگر «این تشکیلات عظیم، این تشکیلات سراسری در کشور، این مجموعهی عظیم مردمی که سرمشقی شد برای بعضی از کشورهای دیگر که به سراغ جوانهایشان بروند برای حلّ مشکلات گوناگون.» ۱۳۹۷/۰۷/۱۲#خط_رهبری #بسیج #هفته_بسیج 17:31 - 8 آذر 1403