مهرگانِ ۱۰۰ هزار نفری همچنان در بلاتکلیفی مدیریتی!
با گذشت سه سال از اعلام خبر «شهر شدن مهرگان»، این منطقه با جمعیتی بیش از ۱۰۰ هزار نفر همچنان در بلاتکلیفی مدیریتی و عمرانی بهسر میبرد. نبود ساختار مشخص میان شهرداری محمدیه و شرکت شهر جدید، موجب رکود طرحهای زیرساختی و توقف پروژههای توسعه شهری شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از قزوین، «مهرگان» که در قالب طرح مسکن مهر ایجاد شد، امروز با بیش از ۱۰۰ هزار نفر جمعیت به یکی از بزرگترین سکونتگاههای استان قزوین تبدیل شده است.بر اساس پیشبینیها، با اجرای طرحهای «اقدام ملی» و «نهضت جهش تولید مسکن»، این منطقه در سالهای آینده به دومین شهر بزرگ استان بدل خواهد شد؛ اما توسعه مهرگان در سایه ناهماهنگی نهادی و بلاتکلیفی مدیریتی گرفتار مانده است.در اسفند ۱۴۰۰، مهدی رجحانی سرپرست وقت معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری قزوین، خبر «شهر شدن مهرگان» را اعلام کرد و گفت: تبدیل ناحیه مهرگان به شهر سالها در وزارت راه و شهرسازی مطرح بود، اما با پیگیری مدیران و نمایندگان استان، سرانجام به تصویب رسید.وی این خبر را بهعنوان «عیدی به مردم مهرگان» اعلام کرد و گفت: با تشکیل شورای شهر و شهرداری مستقل، خدماترسانی به مردم تسریع یافته و کیفیت زندگی ارتقا مییابد.با این حال، سه سال پس از آن وعدهها، مهرگان هنوز شهر نشده و در تقسیمات کشوری بهعنوان بخشی از شهر محمدیه شناخته میشود.محمد نصیری سرپرست دفتر امور سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری قزوین، روز گذشته به خبرنگار فارس گفت: استقلال این شهر هنوز در دولت نهایی نشده و تا زمان تصویب رسمی در شورای عالی شهرسازی و ابلاغ دولت، مهرگان همچنان زیرمجموعه محمدیه است.
این وضعیت موجب شده است خدمات شهری، عمرانی و توسعهای در مهرگان میان شهرداری محمدیه و شرکت شهر جدید تقسیم شود، بدون آنکه هماهنگی روشنی میان این دو نهاد وجود داشته باشد.«مهرگان» که قرار بود الگوی توسعه نوین مسکن در قزوین باشد، امروز درگیر ناهماهنگی نهادی و سردرگمی اداری است. تضاد منافع میان شهرداری محمدیه و شرکت عمران شهر جدید، نبود مدیریت واحد و کندی تصمیمگیریهای کلان، سبب شده این سکونتگاه بدون ساختار پایدار مدیریتی و خدماتی باقی بماند و بهجای آنکه نمونهای از مدیریت کارآمد شهری باشد، اکنون به مصداقی از ضعف سیاستگذاری و بلاتکلیفی ساختاری بدل شده است.به گفته کارشناسان، این وضعیت موجب نوعی سردرگمی مدیریتی شده که روند توسعه شهری را متوقف کرده است.در این رابطه، مهدی بهشتیمقدم کارشناس مدیریت شهری به خبرنگار فارس گفت: در حالیکه شهرهای جدیدی مانند پردیس و هشتگرد با ساختار مدیریتی مشخص اداره میشوند، مهرگان ساختار فعالی ندارد که بتواند امور توسعهای را پیش ببرد و در نتیجه، عملاً بدون متولی مانده است.وی افزود: طبق قانون، شهرهای جدید زیر نظر شرکت عمران شهرهای جدید و ادارهکل راه و شهرسازی فعالیت میکنند، نه شهرداریها. با این حال، اکنون بخشی از خدمات شهری در مهرگان توسط شهرداری محمدیه انجام میشود و بخش دیگر در اختیار شرکت شهر جدید است. این دوگانگی موجب توقف پروژههای عمرانی و خدماتی شده است.بهشتیمقدم ادامه داد: برخلاف شهرهایی که از روستا به شهر تبدیل شدند و از زیرساختهای اولیه برخوردار بودند، مهرگان از دل زمینهای خام و بدون امکانات شکل گرفت. در چنین شرایطی، نبود برنامهریزی مشخص هرگونه پیشرفت را ناممکن میکند.
این کارشناس تأکید کرد: در حال حاضر نه شهرداری محمدیه اختیار کامل دارد و نه شرکت شهر جدید توان یا اراده لازم برای اجرای پروژهها را نشان داده است؛ نتیجه، رکود کامل در خدماترسانی و سرگردانی مردم است.به گزارش فارس، نمونههایی از این رکود در سطح شهر مهرگان قابل مشاهده است: خیابانهای نیمهکاره، مدارس کمظرفیت، نبود درمانگاه عمومی و کمبود سیستم حملونقل درونشهری. شهروندانی که به امید خانهدار شدن به مهرگان نقلمکان کردند، امروز با مشکلاتی مواجهاند که بیشتر به زندگی در یک کارگاه ناتمام شباهت دارد تا شهری در حال رشد.تنها راه خروج از وضعیت کنونی، فعال شدن هیئتمدیره شهر جدید، تعیین مدیرعامل جدید با حمایت استانداری و تفکیک روشن وظایف میان شهرداری محمدیه و شرکت عمران است. در غیر این صورت، مهرگان همچنان در حالت تعلیق باقی میماند و فرصت توسعه از دست میرود.با این حال، برخی کارشناسان حوزه مدیریت شهری نسبت به عملکرد شرکت عمران شهر جدید مهرگان انتقاد دارند. به گفته آنان، سه سال است مدیرعامل این شرکت درگیر تدوین طرح جامع است، بدون آنکه اقدام اجرایی ملموسی انجام شده باشد.بررسی نمونههای موفق در مدیریت شهرهای جدید نشان میدهد، در صورت تشکیل هیئتمدیرهای فعال با پشتوانه استانداری و انتصاب مدیری مجرب در حوزه مدیریت شهری، میتوان به احیای روند توسعه امید داشت.
بهشتیمقدم با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی مهرگان میگوید: مهرگان از بانک زمین گستردهای برخوردار است و میتوان از محل فروش زمین یا جذب سرمایهگذار، زیرساختهای شهری را ایجاد کرد. اما چون مسئول مشخصی وجود ندارد، هیچکدام از این ظرفیتها بالفعل نشدهاند.به گفته کارشناسان در غیراینصورت و با تداوم روند فعلی، مهرگان نمادی میشود از چالشهای دیرپای توسعه شهری در ایران، جایی که نهادسازی، گاهی از خود ساختوساز دشوارتر است. دولتها میسازند، اما کمتر برنامهای برای ادارهکردن دارند.اکنون پرسش این است که تا چه زمانی شهری با بیش از ۱۰۰ هزار نفر جمعیت باید در حالت تعلیق بماند؟ کارشناسان معتقدند فعال شدن هیئتمدیره شهر جدید، تعیین مدیرعامل با پشتوانه استانداری و تفکیک روشن وظایف میان شهرداری محمدیه و شرکت عمران، میتواند نخستین گام برای خروج مهرگان از رکود باشد.اما اگر این روند ادامه یابد، مهرگان بهجای آنکه نماد «نهضت ملی مسکن» باشد، به مثالی از اتلاف منابع، بیبرنامگی و توسعه ناتمام بدل خواهد شد، شهری که زاده یک طرح ملی بود، اما در فقدان مدیریت، به فرزند فراموششده قزوین تبدیل شد.
از منظر برنامهریزی شهری، مسئله مهرگان تنها کمبود بودجه نیست، بلکه نبود نظام تصمیمگیری واحد است. هنگامی که چند نهاد بدون تقسیم وظایف روشن درگیر یک منطقه میشوند، پاسخگویی از بین میرود. در چنین شرایطی نه شهرداری میتواند مستقل عمل کند و نه شرکت عمران انگیزهای برای سرمایهگذاری دارد.#شهر_جدید #شهر_مهرگان #مدیریت_شهری
18:11 - 28 مهر 1404