تنگه هرمز، گذر پوست را به دباغ خانه انداخت
بحث داغ باز یا بسته بودن تنگه هرمز هنوز ادامه دارد.کشورهایی که روزی نفت و منابع ایران را استعمار میکردند، حالا چشم انتظار گلوگاه حیاتی تنگه هرمز هستند و اقتصادشان متأثر از این شرایط به لرزه افتاده.
صد و هجده سال پيش بود که ویلیام ناکس دارسی تاجر بریتانیایی در مسجد سلیمان اولین چاه نفتی ایران را کشف کرد.پای دارسی با کمک مظفرالدین شاه، پنجمین شاه قاجار به ایران باز شد.آن روزها مثل امروز چرخ کارها به دست جوان متخصص ایرانی نمیچرخید. شاه بود و تصمیمش برای پر کردن خزانه خالی آن هم بر هر قیمتی.مظفرالدین شاه در یکی از روزهای تهران، وقتی نور خورشید از پشت پنجرههای دارسی کاخ صاحبقرانیه به ۱۸ بند قرارداد میتابید؛ پای آن را امضا کرد و به مدت ۶۰ سال امتیاز اکتشاف و استخراج نفت، گاز و قیر کشور را به دارسی که نماینده دولت بریتانیا بود واگذار کرد.دارسی که سالها برای کسب این امتیاز تلاش کرده بود حتما هفتم خرداد سال ۱۲۸۰ را روزی به یاد ماندنی حساب میکرد.
این دشمنی قصه طولانی دارد
همان طور که در دنیای امروز هر کشوری نگران تأمین طلای سیاه خود است و بابت سلامت ساختار اقتصادی، فعالیت صنعت پتروشیمی و منبع تأمین انرژی خود تلاش میکند؛ آن روزها هم انگلیسیها دنبال این بودند که هرچه بیشتر از منابع نفتی ایران به چنگ بیاورند. در شروع کار حفاری در نقطه شاردین و میدان نفتون دره خراسان در منطقه شوشتر که بعدها به مسجد سلیمان تغییر نام داد شروع شد.هشت سال بعد، دارسی با حفاری در عمق ۳۶۰ متری به آخرین لایه رسید و نفت با فشار بسیار زیاد فوران کرد.با این موفقیت دارسی مدیرعامل شرکت تازه تأسيس نفت ایران و انگلیس شد و استعمار با قوت بیشتری ادامه پیدا کرد. این در حالی بود که منابع ایران به غارت میرفت و سهمی از آن نصیب مردمش نمیشد.بریتانیا میلیونها پوند از بهرهبرداری نفت به دست میآورد و در مقابل مبلغ ناچیزی را به دولت ایران پرداخت میکرد.
قرارداد دارسی حدود ۴۰ سال پا برجا ماند. بعد از آن چپاول سرمایه ملی ایران و نفت آن در قرارداد ۱۹۳۳ ادامه پیدا کرد. در نهایت صنعت ملی شدن نفت بود که دست خارجیها را از این سرمایه کوتاه کرد.با ظهور انقلاب اسلامی تمامی سهم و امتیازات استخراج منابع نفتی در اختیار کشور باقی ماند و مهندسان ایرانی با تحصیل در رشته مهندسی نفت و گرایشهای مختلف آن توانایی انجام صفر تا فرایند استخراج را پیدا کردند. رشد علم در کنار بالا رفتن اقتدار ملی باعث شد نگاه دنیا به ایران اسلامی عوض شود.
فعل توانستن، صرف شده
حالا نفت ملی ما پیش از رسیدن به مرحله صادرات یا استفاده داخلی، با کار تیمی گروهی از مهندسان ایرانی آماده میشود. مهندس اکتشاف نفت با دادههای زمین شناسی و آزمایشهای لرزه نگاری مکانهایی که مستعد وجود نفت هستند را پیدا میکنند. با حفر چاه و آغاز حفاری، گِل،گاز و سنگهای خارج شده از زمین اطلاعات بیشتری درباره لایههای درونی زمین به آنها می دهند و چاههایی که قابلیت بهرهبرداری در ابعاد بیشتری دارند شناسایی میشوند. در این مرحله تعداد، عمق و فاصله چاههای لازم طراحی و استخراج شروع میشود.ماه استخراجی اما برای مصرف آماده نیست و باید فرآوری شده و ناخالصیها از آن جدا شوند.
مهندسان نفت در دانشگاه با انتخاب گرایشهای مدنظر از بین اکتشاف، بهرهبرداری از منابع، حفاری و استخراج نفت و مهندسی مخازن هیدروکربوری میتوانند تا مقطع دکتری ادامه تحصیل بدهند.متخصصان این رشته در شرکتهای زیر نظر شرکت ملی نفت ایران، پالایشگاههای نفت و گاز، بورس انرژی و پخش فرآوردههای نفتی فعالیت میکنند.صنعت نفت کشور راه زیادی برای رشد و ترقی و نوآوری در روشهای استخراج در پیش دارد. شاید شما در آینده یکی از کسانی باشید که با تحصیل و توانایی عملی خود، رونق را در این صنعت بیش از پیش میکند.#نوجوان#تاریخچه_استعمار#تنگه_هرمز #ایران #نفت#معرفی_مشاغل 20:29 - 25 أغسطس 2026