نکات تفسیری جزء بیستم قرآن کریم/ مضطری که دعای او به اجابت میرسد، کیست؟
گر چه خداوند دعای همه را هرگاه شرایطش جمع باشد اجابت میکند ولی در آیه 62 نمل مخصوصاً روی عنوان مضطر تکیه شده است، به این دلیل که یکی از شرایط اجابت دعا آن است که انسان چشم از عالم اسباب به کلی برگیرد و تمام قلب و روحش را در اختیار خدا قرار دهد، همه چیز را از او بداند و حل هر مشکلی را به دست او ببیند و این درک و دید در حال اضطرار دست میدهد.
خبرگزاری فارس چهارمحال و بختیاری| بر آن شدیم تا در ماه مبارک و پرخیر و رحمت رمضان روزانه صفحاتی از کلام الهی را بر زبان جاری کنیم و بیش از پیش رهنمودهای قرآنی را در زندگی استفاده کنیم. سراسر آیات الهی پُر است از حکمت و اندرزهایی که برای زندگی انسانها ضروری است لذا در نظر داریم هر روز چند آیهای از جزء مورد نظر را تفسیر و برخی نکات را در کنار یکدیگر مرور کنیم. جز بیستم از آیه ۵۶ سوره نمل تا پایان آن، سوره قصص و ۴۵ آیه ابتدایی سوره عنکبوت را شامل میشود. قصص به معنی قصهها و داستانها است. این سوره شامل داستانهای آموزنده از ولادت موسی و نبوت و جریان فرعون و قارون است. پیامبر(ص) فرمود: کسی که سوره قصص را بخواند به تعداد هریک از کسانی که موسی را تصدیق یا تکذیب کردند ده حسن به او داده خواهد شد و فرشتهای در آسمانها و زمین نیست مگر اینکه روز قیامت بر صدق او گواهی میدهد. عنکبوت حشرهای ضعیف و ناتوان است. در آیه ۴۱ کفار و دشمنان اسلام و قدرت واهی آنها از جهت سستی به خانه عنکبوت تشبیه شده است. پیامبر(ص) فرمود: هر کس سوره عنکبوت را بخواند به تعداد تمام مومنان و منافقان ده حسنه برای او نوشته میشود.
مضطری که دعای او به اجابت میرسد، کیست؟ أَمَّنْ یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَیَکْشِفُ السُّوءَ وَیَجْعَلُکُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ أَإِلَٰهٌ مَعَ اللَّهِ قَلِیلًا مَا تَذَکَّرُونَ (۶۲_ نمل) گر چه خداوند دعای همه را هرگاه شرایطش جمع باشد اجابت میکند ولی در آیه فوق مخصوصاً روی عنوان مضطر تکیه شده است، به این دلیل که یکی از شرایط اجابت دعا آن است که انسان چشم از عالم اسباب به کلی برگیرد و تمام قلب و روحش را در اختیار خدا قرار دهد، همه چیز را از او بداند و حل هر مشکلی را به دست او ببیند و این درک و دید در حال اضطرار دست میدهد درست است که عالم، عالم اسباب است و مومن نهایت تلاش و کوشش خود را در این زمینه به کار میگیرد ولی هرگز در جهان اسباب گم نمیشود، همه را از برکت ذات پاک او میبیند. در بعضی از روایات این آیه به قیام حضرت مهدی تفسیر شده است. امام باقر(ع) فرمودند: به خدا سوگند گویا من مهدی را میبینم که پشت به حجرالاسود داده و خدا را به حق خود میخواند... سپس فرمود: به خدا سوگند، مضطر در کتابالله در آیه امن یجیب المضطر... اوست. عدم تسریع در مجازات نشانه فضل الهی است وَإِنَّ رَبَّکَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَٰکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لَا یَشْکُرُونَ (۷۳_ نمل) اگر خداوند در مجازات شما عجله نمیکند به خاطر فضل و رحمتش بر شما است تا برای اصلاح خویش و جبران گذشته به قدر کافی مهلت داشته باشید.
دو شرط اساسی برای مدیریت صحیح قَالَتْ إِحْدَاهُمَا یَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَیْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِیُّ الْأَمِینُ(۲۶_ قصص) مهمترین و اصولیترین شرایط مدیریت به صورت کلی و فشرده در این آیه بیان شده؛ یعنی قدرت و امانت بدیهی است منظور از قدرت تنها قدرت جسمانی نیست، بلکه مراد قدرت و قوت انجام مسئولیت است. در عین حال دلسوز، خیرخواه، امین و درستکار باشد و اگر در علل زوال حکومتها در طول تاریخ بیندیشیم میبینیم که عامل اصلی، سپردن کار به دست یکی از دو گروه فوق بوده است؛ مدیران خائن یا پاکان غیرمدیر. اثر وضعی استکبار و جنون نمایش ثروت در جامعه فَخَرَجَ عَلَىٰ قَوْمِهِ فِی زِینَتِهِ ۖ قَالَ الَّذِینَ یُرِیدُونَ الْحَیَاةَ الدُّنْیَا یَا لَیْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِیَ قَارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِیمٍ(۷۹_ قصص) معمولاً ثروتمندان مغرور گرفتار انواعی از جنون و رفاهزدگی میشوند، یک شاخه آن جنون نمایش ثروت است، آنها از اینکه ثروت خود را به رخ دیگران بکشند لذت میبرند. از این که سوار بر مرکب راهوار گرانقیمت خود شوند و با سرعت جنونآمیز از میان افراد عادی و محرومین بگذرند و گرد و غبار بر صورت آنها بیفشانند و تحقیرشان کنند، احساس آرامش خاطر میکنند. گرچه همین نمایش ثروت غالباً بلای جانشان است، زیرا کینهها را در سینهها پرورش میدهد و احساسات را بر ضد آنها بسیج میکند و بسیار میشود که همین عمل زشت و شرمآور، طومار زندگی آنها را در هم میپیچد و یا ثروتشان را بر باد میدهد. قارون نمونه بارز چنین رفتاری محسوب میشد.
برترین توصیه نسبت به پدر و مادر وَوَصَّیْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَیْهِ حُسْنًا ۖ وَإِنْ جَاهَدَاکَ لِتُشْرِکَ بِی مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۚ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَأُنَبِّئُکُمْ بِمَا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (۸_ عنکبوت) در حدیثی آمده شخصی خدمت پیامبر(ص) آمد و عرض کرد: من به چه کسی نیکی کنم؟ فرمود به مادرت، دوباره سوال کرد بعد از او به چه کسی؟ فرمود به مادرت، بار سوم سوال کرد: بعد از او به چه کسی؟ باز فرمود: به مادرت و در چهارمین بار توصیه پدر و سایر بستگان را به ترتیب نزدیکی آنها با انسان فرمود بنیان فکری منحرفین، مثل خانه عنکبوت سست است مَثَلُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِیَاءَ کَمَثَلِ الْعَنْکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتًا ۖ وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنْکَبُوتِ ۖ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ (۴۱_ عنکبوت) هر حیوان و حشرهای برای خود خانه و لانهای دارد، اما هیچ یک از این خانهها به سستی خانه عنکبوت نیست. اما لانه عنکبوت از تعدادی تارهای بسیار نازک ساخته شده، نه دیواری دارد نه سقفی، نه حیاطی و نه دری، اینها همه از یک سو و از سوی دیگر مصالح آن به قدری سست و بیدوام است که در برابر هیچ حادثهای مقاومت نمیکند. معبودهای دروغین این گروه نیز نه سودی دارند و نه زیانی، نه مشکلی را حل میکنند و در روز بیچارگی پناهگاه کسی هستند. ** برگرفته از قرآن بشیر (تفسیر یک جلدی جوان؛ برگرفته از تفاسیر نمونه و المیزان) تحدیر(تندخوانی) جزء بیستم قرآن کریم با صدای استاد معتز آقایی پایان پیام/ ۶۸۰۳۵.
09:19 - 22 فروردین 1402
2 بازنشر
182 بازدید
1 پاسخ