احیای آئینی که ذکر صلوات را ناخودآگاه بر زبان عزاداران جاری میکند+فیلم و تصاویر
گلابپاشی سنتی یکی از آیینهای کهن مردم ابرکوه در ایام ماه محرم است که سالها در پس گذر زمان به دست فراموشی سپرده شده بود و امسال در روز عاشورا به همت یکی از فعالان میراث فرهنگی، احیا شد.
حامد اکرمی در گفتگو با خبرنگار فارس در ابرکوه، اظهار کرد: سنتها و آیینهای فراموششده در شهر ابرکوه که خود میتواند گواهی بر قدمت و تاریخ کهن این شهر باشد، بعضاً در پس پرده گذر زمان به فراموشی سپرده شده و جز معدودی سالخوردگان، کسی اطلاع دقیقی از آنها ندارد. اکرمی یکی از این سنتهای فراموششده را «گلابپاشی» در ماه محرم برشمرد و تصریح کرد: در ایام عزاداری ماه محرم و به ویژه دهه اول هر کسی به نوعی ارادت خود را به امام حسین (ع) نشان میدهد. در این میان برخی افراد نیز نذورات مختلفی دارند که ادای آن را بسیار حائز اهمیت و مهم میدانند. وی ادامه داد: برخی از بانوان نذر پاشیدن گلاب بر روی عزاداران را داشتند که به همین خاطر در روز عاشورا هنگام عبور هیئت از کوچهپسکوچههای کاهگلی و قدیمی شهر، بر روی پشتبامها رفته و گلابی را که از قبل آماده کردهاند، بر روی سر عزاداران میپاشند. احیا کننده آیین گلابپاشی سنتی، اذعان کرد: اغلب در فصول گرم سال بانوان ظرف بزرگی را پر از گلاب کرده و درون آن یک قطع یخ قرار میدادند تا خنک بماند. سپس تعدادی برگ درخت سرو را به صورت یک دست کنار هم قرار میدادند و آن را به گلاب آغشته و بر سر عابرین عزادار میپاشیدند. اغلب در فصول گرم سال بانوان ظرف بزرگی را پر از گلاب کرده و درون آن یک قطع یخ قرار میدادند تا خنک بماند. سپس تعدادی برگ درخت سرو را به صورت یک دست کنار هم قرار میدادند و آن را به گلاب آغشته و بر سر عابرین عزادار میپاشیدند.
اکرمی خاطرنشان کرد: وقتی هیئت از کوچههای باریک تاریخی عبور میکند، عطر گلابی که با بوی کاهگل در هم پیچیده، آرامشی را در وجود عزاداران ایجاد میکند که با استشمام این بو ناخودآگاه ذکر صلوات را بر زبان جاری میکنند از سوی دیگر وقتی قطرههای خنک گلاب را بر سر و روی خود احساس میکنند، وجودشان نیز تازه میشود. وی تأکید کرد: امروزه این سنت با استفاده از دستگاههای مدرن در میادین شهر استفاده میشود؛ اما استفاده از برگهای سبز درخت سرو در گذشته بیدلیل نبوده است. قدیمیها معتقد بودند که برگ سبز نشان بدرقه و سلامتی است؛ لذا در این آیین نیز عزاداران را با برگ سبز و گلاب معطر بدرقه میکنند. پژوهشگر ابرکوهی اضافه کرد: از جمله ویژگیهای اجرای این سنت حفظ حجاب توسط بانوان بود که به خاطر اعتقادات قوی، هنگام پاشیدن گلاب چادرهای مشکی را به نشانه عزا بر روی سروصورت خود انداخته و اجازه نمیدادند تا نامحرم صورت آنان را ببیند. اکرمی که در عاشورای امسال موفق شد این سنت فراموششده را احیا کند، افزود: احیاء یک سنت فراموششده کار بسیار دشواری است که نیازمند تحقیقات و مطالعه تاریخی بوده که این امر نیز سختیهای خاص خود را دارد؛ اما حال که موفق به احیا آن در یک محله شدهایم، تلاش میکنیم این آیین پر مفهوم و سنتی را در محلات دیگر شهر نیز اجرا کنیم.
وی تأکید کرد: امسال وقتی این سنت احیا شد تنها تعداد کمی از افراد آن را میشناختند، درحالیکه عده بسیاری از عزاداران به ویژه نسل جدید با تعجب آن را نگاه میکردند و در مورد چیستی و چرایی آن سؤال میکردند این محقق ابرکوهی ابراز کرد: احیا این سنت از یکسو میتواند موجب زنده نگهداشتن آیینهای کهن شهر بوده و از سوی دیگر در جذب گردشگران نیز مؤثر باشد. انتهای پیام/90027/و.
10:10 - 22 شهریور 1398