آراد کوه مرکز خدمات به شهروندان یا بلای جان ساکنین جنوب تهران
آرادکوه مرکزبازیافت زباله ای است که قرار بود گره ای از مشکلات زیست محیطی تهران را باز کند ، اما خود تبدیل به مشکلی زیست محیطی برای ساکنین جنوب تهران شده است
به گزارش خبرگزاری فارس؛محمدرضا عباسی: زمانی که در جنوبیترین نقطه کلانشهر تهران، بعداز عبور از آرامستان و گلزار شهدای بهشت زهرا در مسیر جاده قدیم تهران ـ قم حرکت میکنید، به منطقهای به ظاهر سرسبز میرسید که علی رغم ظاهر زیبا، استنشاق بوی بد مساعد شده از زبالههای دپو شده در این محل بسیار مشمئز کننده و غیر قابل تحمل می شود. این بوی نامطبوع ناشی از فعالیت مرکز بازیافت زباله شهر تهران است، با ویترینی پوشیده شده از درختان سبزرنگ منظم درکنارهم که روی تپههای اطراف لم دادهاند، درست مثل پارکهای جنگلی، باوجود تنها یک تابلو که نشان میدهد اینجا آخر دنیای زبالههاست و بنام مجتمع پردازش و دفع زباله آرادکوه نامگذاری شده است. مجموعه آرادکوه که بخشهای مختلفی از جمله یک سایت اداری متشکل از چند ساختمان شیک و نوساز است، مرکز دفن و بازیافت زباله در تهران شناخته شده که گذشته از تبدیل زباله به کمپوست و کود، در آن برق هم تولید میشود.
شهرداری محلهای تلنبار پسماند را محصور کرد و به شکل چهار دیواری درآورد از زمان تشکیل اداره بلدیه در شهر تهران در سال ١٢٨٦، جمع آوری پسماند و نظارت شهر یکی از وظایف اصلی آن اداره بود، در آن سالها پسماندها توسط کارگران جمع آوری و در محلهایی در سطح شهر تلنبار و سپس به وسیله اسب و قاطر به حومه شهر منتقل و تخلیه میشد درسالهای بعد،که با تبدیل وسیله انتقال پسماند به گاریهایی که توسط اسب یا قاطر کشیده میشدند، شکایات مردم از بوی نامطبوع و مناظر ناخوشایندی که در محلهای انباشت پسماند وجود داشت، شهرداری محلهای تلنبار پسماند را محصور کرد و به شکل چهار دیواری درآورد با ورود وسایل نقلیه موتوری در سالهای بعد، کامیونها نیز به چرخه حمل پسماند اضافه شدند، اگر چه تخلیه و دفن پسماند کم و بیش در اطراف تهران ادامه داشت، اما از سال ١٣٣٥ تهران دارای دو مرکز دفن اصلی شد که یکی، مرکز دفن آبعلی در شمال شرق، ابتدای جاده آبعلی و دیگری مرکز دفن کهریزک در جنوب شهر تهران، ابتدای جاده قدیم قم بود. در سال ١٣٤٩، شهرداری تهران، برای بهینه سازی مدیریت پسماند، احداث کارخانهای را برای بازیافت پسماندهای آلی و تبدیل آنها به کمپوست، در دستور کار خود قرار داد، که در نهایت این کارخانه با ظرفیت پذیرش روزانه ٥٠٠ تن پسماند احداث و در سال ١٣٥١ راهاندازی شد.
مرکز دفن زباله آبعلی در سال ١٣٦٨ به علت برخی عوارض زیست محیطی تعطیل شد برای مدیریت اجرا و راهبری این کارخانه تشکیلاتی ایجاد شد که اداره کود گیاهی، تبدیل و مدیریت بازیافت و دفن پسماند در تهران را عهدهدارشود، از سوی دیگر مرکز دفن آبعلی در سال ١٣٦٨ به علت برخی عوارض زیست محیطی تعطیل شد و از آن تاریخ، مرکز دفن پسماندهای شهری تهران منحصر به مرکز دفن کهریزک شد که امروزه مجتمع پردازش و دفع آرادکوه نامیده میشود و مرکز دفن آبعلی از سال ١٣٦٩ منحصرا به دفع پسماندهای ساختمانی و عمرانی اختصاص یافت براساس آمار موجود روزانه در شهر تهران حدود ٧٥٠٠ تن پسماند شهری تولید و جمعآوری میشود که تمامی آنها جهت پردازش و بازیافت به مجتمع آرادکوه ارسال میشود، علاوه برآن حدود ٨٠٠ تن پسماند شهری نیز از شهرکها و شهرهای اطراف به مجتمع پردازش و دفع آرادکوه فرستاده میشود. این مجموعه ١١٠٠ هکتاری، دارای دریاچهای که از شیرابه حاصل از دفن میلیاردها تن پسماند طی بیش از نیم قرن، به وجود آمده و اینقدر وسعت پیدا کرد تا اینکه تا سال ١٣٩١ به حدود ١٨ هکتار با عمق متوسط ٢ متر و ٣٥٠هزار مترمکعب رسید.
این دریاچه با توجه به حجم عظیم شیرابه، سالهاست به عنوان یکی از چالشهای جدی بین شهرداری و فعالان محیط زیست تبدیل شده، چالشی که بنابر ادعای مسئولان شهرداری تهران، در حال مرتفع شدن است؛ وجود مجموعه آراد کوه و بروز مشکلات زیست محیطی آن برای اهالی منطقه بویژه ساکنین شهرها و روستاهای اطراف آن از جمله باقرشهر، کهریزک، حسن آباد، ابراهیم آباد، عبدل آباد ، مهدی آباد، اسلامشهر و.. و حتی مسافرین عبوری از محور فرودگاهی تهران ـ قم مشکلات عدیدهای بوجود آورده و بعنوان یکی از مهمترین و ضروریترین مشکلات زیست محیطی در سطح کشور تبدیل شده است. آرادکوه تهدیدی برای سلامت شهروندان عبدالله آباد و مهدی آباد تهران 2 روستا هستند که در نزدیکی سایت دفن زباله کهریزک در حالی قرار دارند که با استقرار گیتها بوسیله نیروهای بیسیم به دست بسیاری محافظت میشوند، وارد شدن به سایت غیر ممکن است، اما بوی دریاچه شیرابه و تعفنی که در محیط اطراف نشت میکند، بدون هماهنگی محافظان وارد محدوده زندگی ساکنان اطراف میشود. بوی ناشی از عبور و مرور کامیونهای حمل زباله را از فاصله دور میشود حس کرد روستاهای عبدل آباد کهریزک و مهدی آباد که با فاصله کمی از هم قرار گرفتهاند و کمترین فاصله را با سایت دفن زباله دارند، کمترین فاصلهای که منطقه مسکونی با این سایت میتواند داشته باشد نرسیده به ورودی سایت، همان جا که کامیونها پی در پی وارد میشوند و بوی ناشی از عبور و مرور را از فاصله دور میشود حس کرد.
یکی از بانوان ساکن در روستای عبدل آباد در گفتوگویی با خبرنگار فارس با اشاره به مشکلات موجود در منطقه، میگوید: تمام بچههای اینجا مریض هستند، مدتهاست دختر6 ساله خودم، شبها از سرفه خوابش نمیبرد، آنقدر سرفه میکند که بالا میآورد، هرچه دکتر برده ام، گفته به خاطر محیط زندگیتان است خانم میان سالی که بیش از 15 سال از عمر خود را در این محله سپری کرده، بیان میکند: بعدازظهرها این بو مشمئزکننده و شدیداً تهوع آور میشود، شبها هم که باد میزند، اصلاً نمیشود تحمل کرد، دربِ هر خانهای را بزنید، میبینید که بچهها مریض هستند، بیشترشان گرفتار مشکلات تنفسی و بیماریهای پوستی شدهاند. این خانم خانه دار با تاکید بر اینکه بارها و بارها شنیده که میخواهند مرکز دفن زباله را به جای دیگری منتقل کنند، تاکید میکند: مردم منطقه خیلی اعتراض کرده اند، اما تاکنون هیچ نتیجهای نگرفته اند و با این اوضاع و احوال اقتصادی مردم هم که نمیتوان به جایی دیگری نقل مکان کرد.
چشمهایمان میسوزد و دائم سرفه میکنیم خانم اسلامی یکی دیگر از اهالی این محل که از30 سال پیش تا به حال در منطقه ساکن است، اظهار میکند: اینجا آنقدر به خاطر دفن زباله مشکل داریم که نمیدانیم کدامشان را بگوییم، بوی بد و مگس که همیشه هست، شبها بوی یک جور گاز در هوا حس میکنیم، چشمهایمان میسوزد و دائم سرفه میکنیم، نوه 5 ساله خودم را از اول سال تاکنون 10بار بیشتر دکتر بردهاند، خون توی خلط سینه دارد، گفتهاند به خاطر آلودگی است، وضع آدم بزرگها هم خوب نیست، اما بچهها حساسترند، اگر به رنگ و روی بچههای اینجا نگاه کنید، خودتان میفهمید که عمق فاجعه تا کجا رسیده است یکی دیگر از اهالی با اشاره به اینکه همیشه حوالی ظهر بوی تندی در فضا به مشام میرسد، میگوید: بوی بد و تهوع آور زباله از همین وقتها شروع میشود، سرما و گرما هم ندارد، اما وقتی هوا گرم است، بو شدیدتر میشود وقتی کولر را روشن میکنیم وضعیت بدتر هم میشود. شیرابههای زباله هم تا اینجا میرسد، کل آبهای زیرزمینی منطقه آلوده شده او میافزاید: خانوادهاش از 200 سال پیش در این منطقه ساکن بوده اند، از وقتی سایت دفن زباله را اینجا ساخته اند، مردم منطقه دیگر خوشی ندیدهاند، همه اش آزار بوده، باد، بوی زباله را می آورد، شیرابههای زباله هم تا اینجا میرسد، کل آبهای زیرزمینی منطقه آلوده شده، این را از خودم نمیگویم، خودمان همین جا چاه آب زدیم و کارشناسان آمدند و آب آن را آزمایش کردند گفتند آلوده است و باید کلر زیادی به آن زد تا کمی پاک شود.
آراد کوه مانعی برای رشد و توسعه منطقه علیرضا زندی رئیس شورای شهر حسن آباد فشافویه در گفتوگو با خبرنگار فارس با اشاره به وجود معضلات زیستمحیطی ناشی از فعالیت مجتمع آراد کوه، اظهار میکند: بوی نامطبوعی که از آراد کوه در منطقه متساعد می شود، بسیار ناراحت کننده است و تاکنون بارها با مسئولین و مقامات استانی در باره حل این معضل گفتوگو و مکاتبه داشته و خواستار انتقال این مرکز به نقطه دیگری شده ایم، ولی تا کنون نتیجهای نداشته است زندی میگوید: متاسفانه علی رغم وجود جاذبه های مختلف گردشگری و صنایع تولیدی و صنعتی متعددی درمنطقه وهمجواری با فرودگاه بین المللی امام خمینی (ره)، بوی نامطبوع زباله های آراد کوه مانع از رشد و توسعه منطقه شده و علاوه بر آن برای اهالی منطقه نیز مشکلات زیادی بوجود آورده که خواستار رفع آنها و توجه بیشتر مسئولان به این منطقه هستیم. رئیس شورای شهر حسن آباد فشافویه، خاطرنشان میکند: یکی دیگر از معضلات این منطقه بحث بوی فاضلاب شهرهای اطراف است که با توجه به وجود اراضی کشاورزی مستعد در منطقه، میتوان با احداث تصفیه خانه فاضلاب و استفاده از پس آبهای تصفیه شده ، مجدداً کشاورزی دشت طلایی ری را احیا کرد.
فیلم|کیومرث کلانتری مدیرکل محیط زیست استان تهران انتقال و جابجایی آراد کوه کیومرث کلانتری مدیرکل محیط زیست استان تهران نیز در گفتوگو با خبرنگار فارس، اظهار میکند: با توجه به اینکه در راستای حفظ حقوق شهروندان و حفاظت از محیط زیست تمام اقدامات پیگیرانه و قانونی را بکار خواهیم برد، نه تنها در آرادکوه بلکه در همه سایتهای پسماند با رعایت قانون مدیریت پسماند، زبالهها ساماندهی میشوند تنها گزینه منطقی جابجایی آرادکوه به مکان مناسبتری است کلانتری با اشاره به تشکیل جلسات کارشناسی متعدد با مدیران شهرداری و استانی، بیان میکند: در حال حاضر تنها گزینهای که منطقی به نظر میرسد جابجایی مرکز ساماندهی زباله آرادکوه به مکان مناسبتری است. مدیرکل محیط زیست استان تهران تاکید میکند: چون بافتهای جمعیتی باقرشهر، کهریزک ، شهرری و حسن آباد منطقه را احاطه کرده، از دیدگاه فنی کارشناسان محیط زیست، آراد کوه نمیتواند با این وضعیت به فعالیت خود ادامه دهد و باید به مکان مناسبتری با رعایت شرایط زیست محیطی منتقل شود. استاندار تهران: آرادکوه ظرفیت خاصی دارد و باید منتقل شود انوشیروان محسنی بندپی استاندار تهران هم در حاشیه کارگروه کاهش آلودگی هوا در جمع خبرنگاران با اشاره به ضرورت جابجایی مرکز دفن زباله از آرادکوه اظهار کردهبود: آرادکوه ظرفیت خاصی دارد و در افق بلندمدت، باید مطالعه کرد تا به مکان دیگری براساس جداسازی، تبدیل به کمپوست و غیره منتقل شود.
وی در مورد اقدامات اجرایی این جابجایی افزود: محیط زیست استان تهران در این زمینه اقداماتی را آغاز کرده و با شهرداری نیز وارد مذاکره شده، تا در آینده نزدیک این اتفاق رُخ دهد نمی توان مرکز دفن زباله در آرادکوه را تغییر داد رضا عبدلی مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در خصوص اظهارات مسئولان محیط زیست استان تهران در رابطه با تعلل شهرداری تهران برای انتقال مرکز بازیافت زباله از آرادکوه به مکان دیگر میگوید: باید به این نکته توجه داشت که آرادکوه از سال ۱۳۵۲ به صورت رسمی به عنوان مرکز بازیافت و دفن زباله تهران انتخاب شده است. وی افزود: این در حالی است که چند سال بعد مرکز آبعلی به عنوان مرکز دفن پسماند ساختمانی قلمداد شد و در سال ۱۳۹۰ هم کارگروه ملی پسماند کشور فعالیت مرکز آرادکوه را تأیید کرده است. عبدلی با اشاره به اینکه قانون مدیریت پسماند سال ۱۳۸۳ به تصویب رسیده و آیین نامه آن در سال ۱۳۸۴ تهیه شده است، میگوید: در این قانون اشاره شده که تعیین محل پردازش تخلیه و به طور کلی تعیین تکلیف زباله هر شهر به عهده وزارت کشور و کارگروه ملی است.
شهرداری تنها یک مجری است، هرمحلی را که کارگروه ملی تعیین کند، آنجا محل دفن و تفکیک زباله خواهد بود مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهر تهران، بیان میکند: این یک اشتباه است که تصور کنیم شهرداری میتواند در خصوص جابجایی محل دفن زباله تصمیم بگیرد، زیرا شهرداری تنها یک مجری بوده و تعیین تکلیف به عهده کارگروه ملی است و هرمحلی را که کارگروه ملی تعیین کند، آنجا محل دفن و تفکیک زباله خواهد بود وی تاکید میکند: من مجری هستم و برایم فرقی نمیکند که زباله را در آرادکوه تفکیک کنم یا در جای دیگر به شرط اینکه کار گروه ملی تجهیزات، فضا و زیرساختهای لازم را به من بدهد تا من زباله را به جای جدید منتقل کنم. این مقام مسئول در شهرداری تهران، افزود: ۲۱ دستگاه و سازمان عضو کارگروه ملی هستند و طبیعتاً تا در آن کارگروه تصمیمگیری نهایی نشود نمیتوان مرکز دفن زباله را جابجا کرد. این معضل باید هرچه سریعتر مرتفع شود با توجه به اینکه حل معضل آراد کوه خواسته دیرینه اهالی جنوب شهر تهران و بسیاری از مسئولان و کسانی که ازمسیر فرودگاه استفاده میکنند، است انتظار میرود متولین امر با استفاده از تمام ظرفیت و توانمندیهای خود در جهت برطرف کردن این معضل گام بردارند و برای رفع موانع موجود، جابجایی و یا حل این معضل تدابیر کارشناسی شده و اثرگذاری بیاندیشند. انتهای پیام/67021/گ2/ی30.
15:02 - 9 جولای 2019