«محمدعلی جناح» تاریخ شبه قاره هند را تغییر داد
سفیر جمهوری اسلامی پاکستان در ایران گفت: امروز ۲۵ دسامبر و صد و چهل و دومین سالروز تولد محمد علی جناح است، اما اینکه چرا ما او را قائد اعظم میدانیم، به این علت است که تاریخ شبه قاره هند را تغییر داد و مملکت اسلامی پاکستان را پایهگذاری کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس از مشهد، رفعت مسعود ظهر امروز در سمینار بزرگداشت یکصد و چهل و دومین سالروز تولد قائد اعظم محمد علی جناح (بنیانگذار پاکستان)در تالار فردوسی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، گفت: امروز دیدم که شعبه زبانهای خارجی در دانشگاه فردوسی خیلی قوی بوده و این حرکت خوب دانشگاه فردوسی مشهد در تدریس و تقویت زبان کشورهای همسایه ایران قابل تقدیر است. سفیر جمهوری اسلامی پاکستان در ایران افزود: تدریس زبان و فرهنگ کشورهای دیگر سبب نزدیک شدن ملتها میشود و لازم است که دانشگاههای ایران و پاکستان به این موضوع مهم سروسامان دهند. وی با بیان اینکه در گذشته دانشجویان زیادی برای تحصیل در رشتههای زبان فارسی، اقتصاد و پزشکی به ایران میآمدند، اضافه کرد: متاسفانه این روال روز به روز کندتر شده، ما باید برای تبادل دانشجو بین دو کشور برنامهریزی کنیم، چراکه این کار سبب بهبود بیش از پیش روابط دو ملت و به تبع آن دو دولت میشود. مسعود تصریح کرد: امروز ۲۵ دسامبر و صد و چهل و دومین سالروز تولد محمد علی جناح است، اما اینکه چرا ما او را قائد اعظم میدانیم به این علت است که تاریخ شبه قاره هند را تغییر داد و مملکت اسلامی پاکستان را پایهگذاری کرد.
سفیر جمهوری اسلامی پاکستان در ایران با بیان اینکه با وجود همزمانی جنبشهای سیاسی گاندی، نهرو و جناح، حرکت قائد اعظم به لحاظ ایدئولوژیک متفاوت با آنها بود، تصریح کرد: «بابای قوم» وقتی برای تحصیل به انگلستان رفت به این نتیجه رسید که راه نجات هندوستان رهایی از استعمار انگلیس است، اما مشکلی که وجود داشت حضور مذاهب گوناگون در این کشور بود وی خاطرنشان کرد: مرور تاریخ هندوستان نشان میدهد که همواره بین جمعیت هندوها که جمعیت غالب بودند و مسلمانان جنگ و جدال بود، بنابراین اولین اولویت جناح، آزادی هندوستان بود و برای تحقق این هدف لازم بود که مسلمانان و هندوها با هم متحد باشند. مسعود اظهار کرد: قائد اعظم بعد از بازگشت از هندوستان و ورود به کنگره تاکید کرد که برای اینکه هندوستان از استعمار انگلیس آزاد شود، باید یک کانون جدا و منسجم برای مسلمانان تشکیل شود. سفیر جمهوری اسلامی پاکستان در ایران با بیان اینکه بعضی برای نقد و تخریب بابای قوم میگویند او چطور مدافع حقوق مسلمانان بوده در حالی که خودش مسلمان خیلی مقیدی نبود، تصریح کرد: محمد علی جناح شاید نماز نمیخواند و قرآن را خیلی خوب نمیفهمید، اما اسلام را درست فهمید و مسلمان بود. وی گفت: بعضی میگویند او میخواست که پاکستان یک کشور سکولار و مردم آن پایبند به اسلام باشند، این اشتباه است، او میخواست که مسلمانان از آن پوسته تفکرات سنتی و خرافات بیرون بیایند و به رشد و بالندگی برسند، او این پیام را از علامه اقبال لاهوری گرفت.
پاکستان منحصرا بر پایه ایدئولوژیک بنا نهاده شده است در ادامه این مراسم، سرکنسول جمهوری اسلامی پاکستان در مشهد نیز گفت: سخنرانی امروز من بر شخص محمد علی جناح، ارزشها، اخلاقیات و عقاید و باورهایش متمرکز است، وی 25 دسامبر 1876 در کراچی، که اکنون در پاکستان قرار دارد، اما در ان زمان بخشی از هند تحت کنترل بریتانیا بود، متولد شد، پدرش یک تاجر ثروتمند مسلمان بود محمود بخاری با بیان اینکه جناح در دانشگاه بمبئی و در کانون مشهور وکلای لینکلن در لندن به تحصیل پرداخت، ادامه داد: وی سپس حرفه وکالت را با موفقیت در بمبئی آغاز کرد و زمانی که در سال 1913 به مسلم لیگ پیوست، عضو کنگره ملی هند بود که به دنبال دستیابی به استقلال از سلطه بریتانیا بود. وی خاطر نشان کرد: مسلم لیگ چند سال پیش از آن برای احقاق منافع مسلمانان هندی در یک کشور عمدتا هندو شکل گرفته بود و در سال 1916 جناح به عنوان رئیس آن انتخاب شد. سرکنسول جمهوری اسلامی پاکستان در مشهد اضافه کرد: محمدعلی جناح حرفه موفق و منحصر به فرد خود را به عنوان وکیل مدافع در بمبئی راهاندازی کرد، پیش از پایان جنگ جهان اول، مهارتهای وی در مذاکره، اعتدال و میانهروی هوشمندانهاش، به وی لقب «بهترین سفیر اتحاد هندو - مسلمان» را بخشید، در طول جنگ جهانی اول، هم جناح و هم گاندی مانند پرنسهای هندی از جنبش بریتانیایی دفاع کرده بودند، مسلمانان شجاع پنجاب به خدمت گرفته شدند تا به حفظ خط دفاعی ماژینودر فرانسه کمک کنند و در بین النهرین بجنگند و کشته شوند.
بخاری با بیان اینکه کنگره و مسلم لیگ امیدوار بودند برای چنین خدمت وفادارانهای، پاداشی همچون آزادی در پایان جنگ جهانی اول یا حداقل حق استقلال و خودمختاری در نظر گرفته شود، ادامه داد: اما در مقابل، هند مجبور شد مقررات حکومت نظامی را بپذیرد که به نحو نامحدودی گسترش یافت، همچنین قتل عام ظالمانه کشاورزان بیدفاع سیک در جلیان والا باغ در شهر آرمیت سارکه 400 کشته بیگناه و بالغ بر 1200 زخمی بر جای گذاشت وی اضافه کرد: در پی آن،جناح بلافاصله از کرسی مشهور مسلم از بمبئی که توسط شورای فرماندار کل برای آن منصوب شده بود، استعفا داد و اعلام کرد که اصول بنیادین عدالت از هم گسسته شده و حقوق مشروع مردم توسط یک بوروکراسی متزلزل و بی فایت زیر پا گذاشته شده است که نه خود را در برابر مردم مسؤول میداند و نه در راستای افکار عمومی حقیقی گام بر میدارد، آن هم در زمانی که هیچ نوع خطر واقعی کشور را تهدید نمیکند، اینها بخشی از اخلاقیاتی بود که جناح به آنها پایبند بود. سرکنسول جمهوری اسلامی پاکستان در مشهد تصریح کرد: با رشد ناسیونالیسم اسلامی در هند تحت سلطه هندو، «تئوری دو ملت» در آن دوره شکل گرفت و امتداد یافت، در حالی که جامعه هندوها و مسلمانان هر دو با هم تحت حاکمیت حکمرانان یکسان زندگی کرده بودند، اتحاد آنان غیرقابل تصور بود و حتی تلاشهای اکبر، امپراطور مغول نیز برای متحد ساختن هندوها و مسلمانان در قالب یک ملت واحد با ناکامی مواجه شد.
بخاری اضافه کرد: مسلمانان در وضعیت رنج و عذاب بسیار تحت سلطه هندوها و همچنین بریتانیاییها قرار داشتند و قائد اعظم محمد علی جناح از پذیرش عقیده جواهر لعل نهرو مبنی بر این که در هند تنها دو نیرو وجود دارند به نام امپریالیسم بریتانیایی و ناسیونالیسم هندی که توسط کنگره عمدتا هندو تعیین میشود، خودداری کرد و به صراحت به نهرو متذکر شد که حزب دیگری نیز وجود دارد به نام مسلم لیگ که به تنهایی حق نمایندگی مسلمانان هند را در اختیار دارد وی اظهار کرد: جناح معتقد بود حیات موهبت روحانی پروردگار است و انسانها باید به طور فردی و جمعی به کدها، قوانین و ایدهآلهای معین پایبند باشند، یک ایدئولوژی ممکن است شکل فلسفه، مذهب یا برخی اشکال عقاید اقتصادی اجتماعی را به خود بگیرد که در جوامع اجرا میشود. سرکنسول جمهوری اسلامی پاکستان در مشهد بیان کرد: زمانی که ما درباره ایدئولوژی پاکستان صحبت میکنیم، باید با دقت تمام به بررسی ریشههای ایدئولوژی اسلامی بپردازیم که هم جنبههای معنوی و هم مادی زندگی را تعریف میکنند، این همان فلسفه پشت تئوری دو ملت است. بخاری تاکید کرد: پاکستان منحصرا بر پایه ایدئولوژیک و نه بر زمینههای صرفا قلمروی بنا نهاده شده است، پاکستان یک کشور ایدئولوژیک است که پایههایش بر مبنای ایدئولوژی اسلامی مبتنی بر آموزههای قرآنی و سنت بنا نهاده شده است.
وی با بیان اینکه هندوها و مسلمانان به دو مذهب، فلسفه، آداب و رسوم اجتماعی و ادبیات متفاوت تعلق دارند، گفت: آنها به دو فرهنگ متفاوت تعلق دارند که عمدتا مبتنی بر عقاید و باورهای متضاد بوده، مفاهیمشان از زندگی و درباره زندگی متفاوت است، هندوها و مسلمانان الهامات و مذهبشان از دو منبع متفاوت تاریخی نشات میگیرد، آنها قهرمانان حماسی متفاوت، اشعار و ادبیات متفاوتی دارند سرکنسول جمهوری اسلامی پاکستان در مشهد افزود: در 11 اگوست سال 1947، زمانی که محمد علی جناح در نخستین شورای قانونگذاری کشور تازه استقلال یافتهاش که به طور دموکراتیک انتخاب شده بود، به ایراد سخنرانی پرداخت، به رهبران سیاسی پاکستان اعلام کرد که اولین وظیفه دولت حفظ قانون و نظم است، به گونهای که زندگی، دارایی و عقاید مذهبی مردمانش به طور کامل توسط کشور حفاظت شود. بخاری با بیان اینکه دومین وظیفه دولت از نظر جناح، پیشگیری و مجازات رشوهگیری و فساد مالی بوده است، تصریح کرد: سومین معضل از نظر «بابای قوم»، بازار سیاه بود که جنایتی عظیم علیه جامعه محسوب میشود، به ویژه در شرایط سخت جامعه که به طور مستمر با کمبود مواد غذایی مواجه هستیم.
وی ادامه داد: قائد اعظم معتقد بود اگر میخواهیم پاکستان را به کشوری خوشحال و مرفه تبدیل کنیم، باید به طور تمام و کمال روی رفاه و سعادت مردم به ویژه خیل عظیم فقرا تمرکز و همه دوشادوش هم، درقالب یک روح تلاش کنیم، به گونهای که تک تک آحاد جامعه، فارغ از این که به چه گروهی تعلق دارند، چه نوع روابطی درگذشته داشتهاند و فارغ از رنگ پوست و نژاد، باید باور داشته باشند که در هر حال و به هر شکلی شهروند این کشور هستند با حقوق، امتیازات و تعهدات برابر، آنگاه دیگر هیچ پایانی بر این پیشرفت نخواهد بود سرکنسول جمهوری اسلامی پاکستان در مشهد گفت: محمد علی جناح دو دهه آخر عمرش را وقف تلاش بیوقفه برای تحقق رویای برجسته و زیبای خود برای یک کشور مستقل پاکستان کرد، کشوری که 71 سال پیش از مناطق عمدتا مسلمان هند تحت حاکمیت بریتانیا متولد شد. مواضع مشترک گاندی و جناح در میدان سیاست رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی خراسان رضوی نیز در ادامه این مراسم گفت: محمد علی جناح بنیانگذار فقید پاکستان سیاستمدار و حقوقدانی است که سالها کوشید تا مسلمانان شبه قاره را از چنگ استعمار انگلیس رها کند، خاندان پدری محمد علی از شبه قاره بودند، ولی خواهرش «فاطمه جناح» که در تمام سالهای مبارزه دوشادوش او ایستاد روایت میکند که خاندان مادری آنان ایرانیالاصل بودند.
محمد اورعی کریمی با بیان اینکه محمدعلی جناح علیه انگلیس مبارزه را شروع کرد و با بهرهگیری از ظرفیت عظیم انسانی مسلمانان سالهای شکوه اسلام در شبه قاره را دوباره رقم زد، ادامه داد: سالها که ندای اسلام در گوشه و کنار شبه قاره به گوش میرسید و هر روز شهر و قومی را به سوی توحید فرا میخواند، ولی وضعیت مسلمانان زیاد مناسب نبود و ازسوی دیگر بیم آن میرفت که با از بین رفتن شکوه زبان فارسی در شبه قاره و تهاجم وحشتناک فرهنگ غربی که توسط بومیان متعصب بر سر مسلمانان کوفته میشد موجودیت اسلام را در شبه قاره به خطر بیندازد وی بیان کرد: این شخصیت، رؤیایی بزرگ در سر میپروراند و آزادی مسلمانان شبه قاره را هدف قرار داده بود، ولی در ابتدا طرح کاملی ترسیم نکرده بود، در لندن که برای تحصیل سفر کرده بود، برای اولین بار با «اقبال لاهوری» ملاقات کرد و تفکرات اقبال روح آزادیخواه و پر تلاش جناح را بیدارتر از قبل کرد. رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی خراسان رضوی ادامه داد: در سال 1905 در سن 29 سالگی وی که یک حقوقدان حرفهای تلقی میشد برای اولین بار وارد دنیای سیاست شد، سیاستی که هیچگاه بر محمد علی تاثیر نگذاشت بلکه این محمد علی بود که سیاست را مقهور اراده خود کرد، او در راه آزادی مسلمانان حتی همسرش را از دست داد.
اورعی کریمی ادامه داد: در سال 1918 گاندی پا به عرصه سیاست گذاشت و افکار او به مراتب از پیشینیان بهتر بود،گاندی و جناح در میدان سیاست با هم روابط حسنه و مواضع مشترک فراوانی داشتند، ولی موضوعی که سبب اختلاف بین آنها میشد ایده اقبال لاهوری بود که جناح در پی انجام و اجرای آن بود وی اظهار کرد: در سال 1940 اتفاق تازهای رقم خورد و در یک جلسه رسمی و بزرگ در شهر لاهور، جناح با شور فراوان رؤیای علامه اقبال را برای مردم بازگو کرد و به این ترتیب مبارزات برای جوانه زدن یک بیداری اسلامی بزرگ در شبه قاره وارد مرحله تازه ای شد. رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی خراسان رضوی افزود: در پی تلاش 7 ساله وی سرانجام در 14 اوت 1947 پاکستان به رسمیت شناخته شد، او در حدود 13 ماه در رأس حکومت این کشور قرار داشت و خط مشی کلی سیاست خارجی آن را مشخص کرد، وی همیشه به دنبال حل مسأله کشمیر برای ایجاد روابط دوستانه با هندوستان بود و همچنین بر گرهگشایی از مسأله فلسطین اصرار میورزید. اورعی کریمی با بیان اینکه جناح از همه مسلمانان به نیکی یاد میکرد و آنان را به سوی وحدت و تشکیل امت اسلامی فرا میخواند، ادامه داد: او از مسلمانان مصر، اندونزی، عربستان، ایران، افغانستان میخواست که برای همکاری و مساعدت با هم تلاش کنند.
وی اظهار کرد: یکی از نظرات قائد اعظم این بود که وظیفه ما است که به برادران مسلمانمان در هر جای دنیا که هستند کمک کنیم، او سمبل مبارزه عقلانی و مذهبی مسلمانان است و به همین دلیل به او لقب قائد اعظم دادند، گاندی او را سرسختترین فرد ملی و مایه امید هند خطاب میکرد و اقبال لاهوری او را منجی مسلمانان هند و حتی منجی تمام مسلمانان جهان میدانست رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی خراسان رضوی تصریح کرد: بیداری اسلامی که جناح رقم زد عزت و اعتبار از دست رفته مسلمانان شبه قاره را به آنان بازگرداند. اورعی کریمی با اشاره به اینکه محمدعلی جناح دو دهه آخر زندگی خود را وقف رؤیای زیبا و هوشمندانهای کرد و این رؤیای زیبا چیزی جز استقلال پاکستان نبود که تحقق یافت، افزود: نوع تفکر، اندیشهها و دیدگاه ایشان از زمان خود جلوتر بود و امروز نیز قابل تحسین است، باید خاطرنشان کرد که اگر بصیرت، درایت و استقامت قائد اعظم و همکاران فداکار او نبود، مسلمانان شبه قاره، دچار همان سرنوشتی می شدند که نصیب مسلمانان اسپانیا شد. وی خاطرنشان کرد: محمدعلی جناح اعتقاد داشتند که اسلام همیشه آزاد زیسته است و از این پس نیز باید آزاد بماند، او آرزو داشت که مسلمانان، ایمان از دست رفته خودشان را به دست آورند و برای تحصیل استقلال از هیچ مانعی نترسند، هر چند جهانی به مخالفتشان قیام کنند و برای انجام این منظور از این پس شعار اتحاد، ایمان، انضباط را سرلوحه زندگی خود قرار دهند.
رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی خراسان رضوی به نقل از کتاب «محمدعلی جناح؛ مؤسس پاکستان» گفت: محمدعلی جناح در یکی از آخرین سخنرانیهایش میگوید، سیستم اقتصادی غرب، در مجموع برای انسانیت، مسایل لاینحلی به وجود آورده و در نظر بسیاری از ما، این مصیبتی را که جهان حاضر با آن مواجه است فقط یک معجزه میتواند نجات دهد و بس، این سیستم اقتصادی نتوانسته است در میان افراد بشر عدالت را استقرار دهد و از رفع و دفع عوای ملی که موجب این همه کسر و انکسار در روابط بین المللی شده، عاجز مانده است، بلکه تا حد زیادی مسؤولیت دو جنگ در نصف قرن اخیر مربوط به آن است اورعی کریمی گفت: از نظر محمدعلی جناح، جهان غرب با وجود استفادههایی که از فعالیتهای ماشینی و کوششهای صنعتی کرده است، امروز دچار عظیمترین اضطرابات و نگرانی هایی است که هیچگاه در تاریخ سابقه نداشته و اقتباس تئوری (نظریه) اقتصادی غرب، ما را در وصول به هدفی که داریم و میخواهیم ملتی خُرسند و راضی به وجود آوریم، موفق نخواهد کرد. وی ادامه داد: بنابراین ما باید در طریق خودمان حرکت کنیم و مقدراتمان را در دست بگیریم و بر جهان، یک نوع سیستم اقتصادی مبتنی براساس نظریه اسلامی صحیح، دایر بر تساوی بشریت و عدالت اجتماعی، نشان دهیم، در آن صورت میتوانیم رسالت خودمان را به عنوان مسلمان ایفا کنیم و به انسانیت، آن پیام صلح ودوستی را ابلاغ کنیم که همان وسیله و همان راه میتواند بشریت را نجات دهد و خُرسندی و سعادت جامعه انسانیت را تأمین کند.
رئیس نمایندگی سازمان فرهنگ وارتباطات اسلامی خراسان رضوی اضافه کرد: میتوان چنین نتیجه گرفت که فعالیتها و تلاشهای محمدعلی جناح به عنوان «قائد اعظم» منشای نهضتها، جریانها و سیر حوادث شبه قاره هند و پاکستان بوده است اساس اندیشه محمد علی جناح وحدت کشورهای اسلامی است مدیر همکاریهای علمی بینالمللی و امور دانشجویان غیرایرانی دانشگاه فردوسی مشهد هم در این مراسم گفت: آنچه ما را واداشت که در برگزاری این برنامه مهم با کنسولگری پاکستان در مشهد همکاری کنیم، اندیشه های والای محمد علی جناح در وحدت جهان اسلام است. احسان قبول افزود: اساس اندیشه این رهبر بزرگ وحدت کشورهای اسلامی است و اینکه کشورهای اسلامی میتوانند با همافزایی خود تبدیل به قدرت برتر دنیا شوند. وی با بیان اینکه دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان دانشگاه برتر بین الملل در ایران و یکی از دانشگاهای برتر در سطح منطقه است، اظهار کرد: این دانشگاه میزبان بیش از یک هزار و ۷۰۰ دانشجوی خارجی از ۳۱ کشور جهان بوده، ۲۵ استاد بینالمللی از ۲۵ کشور جهان در این دانشگاه مشغول به تحصیل هستند، بیش از 15 هزار فارسیآموز در خارج از کشور دارد و رتبه اول را در سطح روابط بین الملل با کشورهای مسلمان دارد.
مدیر همکاریهای علمی بینالمللی و امور دانشجویان غیرایرانی دانشگاه فردوسی مشهد ضمن اشاره به آمادگی دانشگاه فردوسی برای کسترش روابط با کشورهای جهان و از جمله کشور دوست و برادر یعنی پاکستان، اظهار داشت: دانشگاه فردوسی از لحاظ رتبه در سطح ۴۰۰ تا ۸۰۰ جهان است و در بعضی رشتهها مانند کشاورزی حائز رتبه ۲۰۰ دنیا است، بنابراین این انتظار وجود دارد که مدارک این دانشگاه و دیگر دانشگاههای برتر پاکستان به عنوان مدارک معتبر شناخته شود و ما بتوانیم شاهد حضور دانشجویان از پاکستان باشیم قبول تصریح کرد: این دانشگاه آمادگی دارد در ترویج افکار جواهر لعل نهرو و محمد علی جناح و اقبال لاهوری در قالب پایاننامهها، مقالات، همایشها و کنفرانسهای همکاری کند. وی با اشاره به اینکه از سالها پیش مرکز پژوهشی اقبال لاهوری در دانشگاه فردوسی ایجاد شده، ادامه داد: متقابلا آمادگی خود برای گسترش زبان فارسی در پاکستان را اعلام و از کرسیهای آموزش زبان فارسی در دانشگاههای پاکستان استقبال میکنیم. مدیر همکاریهای علمی بینالمللی و امور دانشجویان غیرایرانی دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد: این دانشگاه در حال حاضر بزرگترین مرکز آموزش زبان فارسی به غیر فارسیزبانان را در سطح بین الملل دارا بوده و حضور بیش از ۷۰۰ زبانآموز از ۳۰ کشور جهان گواه این سخن است.
قبول اضافه کرد: ما آمادگی داریم که بورسیههای زبان و ادبیات فارسی را به دانشجویان کشور پاکستان مستقیما ارائه دهیم و از کرسیهای زبان و ادبیات فارسی در پاکستان حمایت کنیم، این موارد سبب میشود که بتوانیم در نزدیک شدن بیش از پیش روابط علمی و فرهنگی این دو کشور قدمی برداریم که نزدیک شدن آنها قدرت جهان اسلام را گسترش میدهد و این آرمان قائد اعظم محمدعلی جناح بود وی گفت: همه اینها به نزدیک شدن بیشتر دو کشور و وحدت جهان اسلام کمک میکند و ما از آن استقبال میکنیم. اسلام مد نظر جناح یک اسلام فردی و محدود نبود مدیرکل فرهنگ و ارشاد خراسان رضوی نیز در ادامه این مراسم گفت: شعار محمد علی جناح در تاسیس پاکستان به کارگیری اسلام و قوانین اسلامی بود، اما اسلامی که جناح از آن سخن میگفت، اسلام توانا و کارآمد و استکبارستیز بود. جعفر مروارید ادامه داد: اسلام مد نظر جناح یک اسلام فردی و محدود نبود، بلکه یک اسلام هویتبخش که مرزهای فکری مسلمانان را تبدیل به یک کل واحد کند، مطلوب نظر است. وی با بیان اینکه جناح معتقد به اسلامی بود که در عین حفظ اصول و ارزشهای اسلامی با دموکراسی و جهان معاصر هم سازگار باشد، تصریح کرد: جناح در سلسله اصلاحگران تفکر دینی است، اگر فهم و فکر مسلمانان عوض شود شیوه زیست تفکر اجتماعی و موقعیت مسلمانان در جهان عوض میشود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی تصریح کرد: جناح به فراخور تحصیلات خود، به ظرفیتهای قانون اساسی هم در حل مشکل مسلمانان شبه قاره توجه داشت و تاکید به اتحاد اسلامی برای تشکیل یک امت واحده اسلامی به عنوان قدرت برتر جهان داشت مروارید ادامه داد: تفکرات این فعال سیاسی، تحت تاثیر اندیشههای اقبال لاهوری است، انتهای پیام/ر.
17:59 - 2 بهمن 1397