«گلدسته‌گردانی» و «شُووی‌خوانی» آئین‌های محرم در سیستان و بلوچستان
از نکات برجسته و بارز محرم و به خصوص عاشورا در سیستان و بلوچستان، شووی خوانی (تعزیه‌خوانی) بوده که یکی از سنت‌های جاودانه و ماندنی در این منطقه است.
به گزارش خبرگزاری فارس از زاهدان، هیئتها، دسته‌ها و مساجد این روزها آستانه ماه محرم، حال و هوایی دیگر دارند، پیر و جوان برای برگزاری هرچه بهتر مراسم ماه محرم و عزاداری سالار شهیدان در تکاپو هستند و حتی با نظافت مساجد و تکایا، نصب پرچم‌های سیاه و آماده کردن کتاب‌های دعا به سهم خود تلاش می‌کنند. عشق و ارادتی که خودجوش هیئتی‌ها را به صحنه آورده و غروب ها دورهم جمع می‌شوند و برای ماه محرم و بزرگداشت آئین‌هایش برنامه ریزی می‌کنند. به دلیل وجود اقوام مختلف حسینیه های مختلفی فعال می‌شود و هرکدام به سهم و آیین و رسوم خود به عزاداری می‌پردازند و با نزدیک شدن به شبها و روزهای تاسوعا و عاشورا بر شور و هیجان هیاتها و دسته های سینه زنی و زنجیرزنی افزوده می شود. در سیستان و بلوچستان خوهران و برادران شیعه و سنی هر یک در تکایا و مساجد خود با حفظ حرمت ماه محرم و ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان حسین بن علی (ع) در آیینهای ویژه شرکت می کنند. مردم شهرستان دلگان در جنوب سیستان و بلوچستان هر ساله با شور و شعور بیشتر واقعه کربلا را به تصویر می‌کشد و خیل عزاداران حسینی را گرد هم جمع می‌کند. مردم سیستان و بلوچستان همانند دیگر نقاط ایران اسلامی هر یک از روزهای دهه نخست ماه محرم را به نام و یاد اهل بیت و یاران امام حسین (ع) گرامی می دارند و از روز چهارم محرم که به عزاداری «حر» نامگذاری شده مردم همراه با برگزاری مجالس عزا، نذورات خود را نیز در قالب غذاهای گرم تهیه و بین عزداران توزیع می کنند.
روز پنجم به نام فرزندان حضرت زینب (س )، روزهای ششم تا هشتم به یاد حضرت قاسم و حضرت علی اکبر(ع)، نهم به نام حضرت ابوالفضل و دهم به نام و یاد سرورسالار شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین عزاداری می شود از شبهای چهارم به بعد هیات های سینه زنی و زنجیرزنی به صورت دسته های منظم به خیابان ها آمده و برای عرض تسلیت به سایر هیاتها می روند. عزاداری روز تاسوعا و عاشورا که از بامداد آغاز می شود و تا عصر همان روز ادامه دارد هیاتها با حرکت از مقابل حسینیه ها و تکایا با نوحه خوانی و سینه زنی به سمت گلزار شهدا رفته و در این محل به عزادارای می پردازند. در بیشتر حسینیه های این استان مردان و پسران جوان و نوجوان در دسته های سینه زنی و زنجیرزنی و بانوان در پشت هیاتها حرکت می کنند. برگزاری آیین شام غریبان نیز در حسینیه ها و معمولا در کنار مزار شهدا و شهدای گمنام با روشن کردن شمع و نوحه خوانی و سینه زنی همراه است. زنان علاوه بر شرکت در مجالس عمومی حسینه ها، مجالس ویژه ای در منازل خود برگزار و مبلغه هایی که به «روضه خوان» معروفند برای شرکت کنندگان در مراسم سخنرانی و مرثیه سرایی می کنند. سیستانی‌ها روزها قبل از فرا رسیدن این ماه، خود را آماده کرده و لباس‌های سیاه بر تن می‌کنند و با این عمل خود را با بازماندگان کربلا، عاشورای حسینی و مصیبت بزرگ تاریخ همدرد و همدل کرده و با قهرمان حادثه کربلا تجدید بیعتی دوباره می‌بندند.
گلدسته گردانی در شب اول محرم کارشناس میراث فرهنگی سیستان در این زمینه ابراز داشت: سیستانی‌ها روزها قبل از فرا رسیدن این ماه، خود را آماده کرده و لباس‌های سیاه بر تن می‌کنند و با این عمل خود را با بازماندگان کربلا، عاشورای حسینی و مصیبت بزرگ تاریخ همدرد و همدل کرده و با قهرمان حادثه کربلا تجدید بیعتی دوباره می‌بندند علیرضا خسروی ادامه داد: در شب نخست ماه محرم در بسیاری از روستاهای قدیمی منطقه سیستان مراسم مشعل و چراغ و یا گلدسته روشن می‌شود و حسینیان به نماد آغاز قیام امام حسین (ع) این گلدسته‌ها را در سطح روستا می‌گردانند. وی با بیان اینکه حسینیان با برگزاری این مراسم هر سال بیعت خود را با امام حسین (ع) تازه می‌کنند ادامه داد: این مراسم شب گذشته در روستای چلنگ و دولت آباد منطقه سیستان برگزار شده است. در روزهای نخست ماه محرم عزاداران هر شب پای سخنرانی‌های مختلف در این زمینه می‌نشینند و با تعریف قیام خونین کربلا در غم عزیزان اشک می‌ریزند و با برپایی مجالس سینه‌زنی، یاد تاسوعا و عاشورا را زنده می‌کنند. شووی‌خوانی (تعزیه‌خوانی) در سیستان کارشناس میراث فرهنگی سیستان معتقد است: از نکات برجسته و بارز محرم و به خصوص عاشورا به ویژه در سیستان، شووی خوانی (تعزیه‌خوانی) بوده که یکی از سنت‌های جاودانه و ماندنی در این منطقه است.
وی گفت: البته به دلیل فنی بودن این مراسم، کسانی که نقش مخالف و موافق این جرایان را ایفا می‌کنند باید از توانایی و تسلط خاصی برخوردار باشند زیرا هر کسی نمی‌تواند این نقش‌ها را بازی کند و بیشتر افراد باذوق و خوش‌صدا، برای این کار انتخاب می‌شوند به همین دلیل است که برگزاری این مراسم در همه روستاهای سیستان امکانپذیر نیست علیرضا خسروی افزود: همه ساله مراسم عزاداری امام حسین (ع) با شووی آغاز می‌شده و اکنون نیز ادامه دارد که بیشتر در روستاهای قلعه‌نو، سه‌کوهه و دولت‌آباد و بنجار شهرستان زابل این آیین برگزار می‌شود. وی اذعان داشت: از دیر‌باز مرسوم بوده است که روز هشتم محرم، تعزیه حر، در روز تاسوعا، تعزیه آقا ابوالفضل (ع) و در روز عاشورای حسینی، تعزیه شهادت امام حسین (ع) و علی‌اصغر (ع) و علی‌اکبر (ع) برگزار می‌شود. تعزیه عاشورا در غروب آن روز برگزار می‌شود و سیستان در حزن و اندوه فراوان فرو می‌رود، به دنبال آن آتش زدن خیمه‌ها و اسارت بازماندگان کربلا از صحنه‌های دردناک تعزیه غروب عاشورا است که در آن زمان آسمان سیستان با موجی از اندوه و ماتم همراه است. کارشناس میراث فرهنگی سیستان سپس به مراسم شب شام غریبان در سیستان اشاره کرد و افزود: این مراسم در شب یازدهم ماه محرم به یاد فرزندان آقا امام حسین (ع) برگزار می‌شود. در این میان مردم علاوه بر شرکت در مراسم عزاداری، به اطعام دسته‌های عزاداری و توزیع نذر و نذورات پرداخته و برای رفع گرفتاری‌ها و استجابت دعاهای خود به قهرمانان حادثه کربلا متوسل می‌شوند.
برگزاری مراسم عزاداری در 40 نقطه سیستان و بلوچستان مدیرکل تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان گفت: 900 نفر از مبلغین مقیم و شبکه روحانیون در استان مستقر هستند که از این ظرفیت در ماه محرم استفاده خواهد شد و در تمام نقاط شهری و روستایی حضور را خواهند داشت حجت‌الاسلام عیسی بزمانی با اشاره به اینکه مراسم عزاداری در بیش از هزار نقطه از سطح استان برگزار خواهد شد، گفت: در بیش از ۴۰ نقطه از شهرستان های استان تجمعات عاشورایی خواهیم داشت که از شب پنجم محرم آغاز و تا روز عاشورا و تاسوعا ادامه خواهد داشت. مدیرکل تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان بیان کرد: محوریت تجمعات در روزهای تاسوعا و عاشورا و اولین جمعه ماه محرم خواهد بود. انتهای پیام/ح.
10:30 - 19 شهریور 1397
1 بازنشر
26 بازدید
1 پاسخ