مسأله آب در ایران به شدت تحت‌تأثیر اقتصاد سیاسی آب و انرژی است
مشاور وزیر نیرو در امور برنامه‌ریزی راهبردی و توسعه پایدار گفت: مسأله آب در ایران به شدت تحت‌تأثیر اقتصاد سیاسی آب و انرژی است.
به گزارش خبرگزاری فارس از مشهد، محمد فاضلی ظهر امروز در مراسم اکران مستند «تالان» که در دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، با اشاره به الزامات پایدارسازی منابع آب، اظهار کرد: منابع به دلیل استفاده فراتر از توان اکولوژیک آبخوانها به‌شدت در فشار قرار گرفته‌اند.مشاور وزیر نیرو در امور برنامه‌ریزی راهبردی و توسعه پایدار ادامه داد: اگرچه با مشاهده چشمی کم‌بارشی، وضعیت آب سطحی و خشکسالی آشکارتر است، اما وضعیت منابع آب زیرزمینی شرایط به شدت نامناسب‌تری دارد.شرایط نامناسب آب‌های زیرزمینی و سطحیوی ضمن اشاره به نامناسب بودن وضعیت منابع آب سطحی و زیرزمینی، بیان کرد: با این حال، ابدا نباید از تفاوت‌های میان وضعیت حوضه‌ها، دشت‌ها و استان‌های مختلف عبور کرد، نادیده گرفتن تکثر و تنوع مسائل در هر منطقه و سطح، عواقب خطرناکی برای راه‌حل‌ها دارد.فاضلی آب را واقعیتی چندبعدی دانست که مسائل آن نیز در تعامل با سایر عرصه‌ها ایجاد می‌شود و اضافه کرد: باید در شناخت این مسأله ماهیت چندبعدی را مدنظر داشت، چراکه آب، انرژی، غذا و پسماند همبسته هستند.وی همچنین افزود: سازمان و ساختار مدیریت منابع آب ایران به دلیل الزامات عصر تأمین، به صورت همه‌جانبه با مدیریت تأمین و عرضه آب عجین شده است.
قیمت‌گذاری آب و انرژی به شدت تحت‌تأثیر ملاحظات سیاسی استمعاون مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری با اذعان به اینکه مسأله آب در ایران به‌شدت تحت‌تأثیر اقتصاد سیاسی آب و انرژی است، تصریح کرد: قیمت‌گذاری دو منبع آب و انرژی به شدت تحت‌تأثیر ملاحظات سیاسی است و نوع سرمایه‌گذاری در ایجاد سازمان‌ها، چسبندگی‌های چندگانه ایجاد کرده استوی در تشریح این چسبندگی‌های چندگانه بیان کرد: چسبندگی مالی- اقتصادی به معنای عادت کردن همه ذی‌نفعان به قیمت‌های غیرواقعی و اقتصاد خاص بخشی است، چسبندگی سازمانی، ساختاریابی سازمان براساس مدیریت عرضه و چسبندگی دانشی به معنای شکل نگرفتن و انباشت نشدن دانش و رویکرد مثبت به علوم غیرفنی به‌شمار می‌رود.در حوزه کشاورزی، شرب و صنعت بسیار بدمصرف هستیمفاضلی با تأکید بر اینکه کشور در هر سه بخش کشاورزی، شرب و صنعت بسیار بدمصرف است، یادآور شد: در میزان اثر تغییرات اقلیمی و کم‌بارشی به استثنای سال 97، اغراق صورت می‌گیرد، درحالی که ما طی 49 سال گذشته به طور میانگین فقط 14 درصد کاهش بارش داشته‌ایم.وی متذکر شد: البته روند وضع اقلیمی نامناسب‌تر شده و دو، سه دهه زمان می‌برد تا به وضعیت مناسب بازگردیم، اما نباید پشت وضعیت اقلیمی سنگر بگیریم!در همه جای دنیا آب مسأله بدخیم استمشاور وزیر نیرو در امور برنامه‌ریزی راهبردی و توسعه پایدار با اشاره به اینکه در همه جای دنیا آب مسأله بدخیم است، گفت: حضور ذی‌نفعان با منافع متعارض، تضمین‌کننده بدخیمی است.
وی ادامه داد: بدخیمی در زمینه آب‌های زیرزمینی به‌دلیل نامشهود بودن منبع، دشواری سنجش، فاصله زمانی زیاد بین استفاده بی‌رویه و اثر آن، فاصله بین اقدام اصلاحی و اثراتش و فردی بودن استفاده، بدتر استفاضلی بیان کرد: بدخیمی در ایران به‌دلیل نقصان جدی در نظام سنجش داده‌های پایه‌ای منابع آب، تشدید می‌شود.نقد دو رویکرد اجتماعی در مواجهه با مسأله آبوی با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت گفت‌وگو، بیان کرد: تعدیل یا رفع مسأله بدخیم از طریق شفاف‌سازی برای همه ذی‌نفعان، خلق سرمایه اجتماعی و اعتماد، شکل دادن به ائتلاف‌های عمومی و افقی، بازتوزیع اختیارات و مسوولیت‌ها و توافق بر سر رویه‌های جدید امکان‌پذیر است.مشاور وزیر نیرو در امور برنامه‌ریزی راهبردی و توسعه پایدار با اشاره به ضرورت آموزش نیروی انسانی، تولید دانش جدید چندرشته‌ای و توسعه گفت‌وگوهای درون‌سازمانی، اظهار کرد: گفت‌وگو با کنشگران منفرد امکان‌پذیر و اثربخش نیست، اما گفت‌وگو با تشکل‌هایی که امکان هماهنگی دارند، اثربخش است.فاضلی گفت: مسأله آب به‌ویژه آب زیرزمینی، مسأله تراژدی منابع مشترک است.نگاه محلی و ملی به موضوع آبوی با تأکید بر لزوم محلی و ملی دیدن مسأله آب، متذکر شد: آب ماهیت محلی دارد و توأمان ملی بوده، منابع، مصارف و شدت آن در مناطق مختلف متفاوت است، اقتصاد سیاسی مسأله نیز در مناطق مختلف ماهیت گوناگونی دارد، مسأله همزمان در سطح ملی با نظام تصمیم‌گیری و تشخیص منابع متمرکز مواجه است.
مشاور وزیر نیرو در امور برنامه‌ریزی راهبردی و توسعه پایدار با تأکید بر ضرورت تقویت بعد غیرفنی راه‌کارها، تصریح کرد: بعد غیرفنی مسأله آب شامل دانش‌های اقتصاد،حکمرانی محیط‌زیست، سیاست‌گذاری عمومی، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، ارتباطات، جغرافیا، جغرافیای سیاسی و هیدروپولتیک است که باید تقویت شودوی همچنین تولید دانش مشترک بین‌سازمانی، بیرون آمدن از سنگرهای سازمانی و پذیرش مسوولیت جمعی را از دیگر نیازهای حل این مسأله مهم عنوان و تأکید کرد: همه باید از سنگرهای سازمانی بیرون آمده و سر یک میز بنشینیم، زیرا همه ما در قبال توسعه پایدار مسوول هستیم.پرهیز از امنیتی کردن مسأله آبفاضلی با تأکید بر پرهیز از امنیتی کردن مسأله آب، تشریح کرد: برخی می‌کوشند، این مسأله را امنیتی کنند، شدت گرفتن گزاره‌های سیاه و ترس فراگیر، بهانه‌ای برای بیرون راندن گفتمان‌های رقیب در حل مسأله و تلاش برای دیده شدن و پیش بردن دستورکارها از دلایل این امر به شمار می‌رود.وی افزود: در رابطه با مسأله آب باید محتاطانه سخن گفت تا اصطلاحات امنیتی مانند جنگ آب، عادی نشود، سوار نشدن بر موج قومیتی، مذهبی، منطقه‌ای، هویتی و سیاسی نکردن مسأله از دیگر نکاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. معاون مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری با اشاره به لزوم تغییر دستور کار به مدیریت مصرف، ادامه داد: مدیریت مصرف باید در نظام دانشی، طراحی پروژه‌ها و بودجه‌ریزی لحاظ شود، این نوع اصطلاحات نیازمند گفتمان‌سازی، ائتلاف اصلاح‌گران، نوآوران سیاسی و شفافیت است.
وی تصریح کرد: تعامل با ذی‌نفعان، سنت مکتوب و انتشار عمومی و آشکارسازی اقتصاد سیاسی امری ضروری استمنابع آبی خراسان 11 هزار و 100 میلیون مترمکعب استفاضلی در ادامه بیان کرد: مجموع منابع آبی استان‌های خراسان رضوی، شمالی و جنوبی با احتساب 90.9 میلیون مترمکعب آب‌های زیرزمینی، 2 هزار و 88 میلیون مترمکعب آب‌های سطحی، 11 هزار و 100 میلیون مترمکعب است.وی با اشاره به اینکه از مجموع این منابی آبی، 897 میلیون مترمکعب آب شرب است، اضافه کرد: 42 میلیون مترمکعب نیز به آبیاری فضای سبز، 165 میلیون مترمکعب به صنعت و 9 هزار و 996 میلیون مترمکعب ویژه کشاورزی است.ساخت خط لوله انتقال کریدور شرق 15 سال زمان می‌بردمشاور وزیر نیرو در امور برنامه‌ریزی راهبردی و توسعه پایدار با بیان اینکه مجموع آبی که قرار است با خط لوله انتقال کریدور شرق منتقل شود، 750 میلیون مترمکعب است، تصریح کرد: رقم 4 هزار میلیارد تومان برای ساخت خط لوله انتقال کریدور شرق، برآورد متوسط است، با توجه به زمان پروژه‌های بزرگ آبی، حدود 15 سال به طول می‌انجامد.
وی یادآور شد: با این شرایط، آیا بهتر نیست با 10 درصد مدیریت مصرف، کاهش یک هزار و 110 میلیون مترمکعبی در مصارف آب صورت گیرد، با برداشت کمتر از آبخوانها مسأله فرونشست زمین و پیدایش ترک‌های عظیم طولی در اراضی نیز بهبود یابد؟فاضلی تشریح کرد: قیمت برآوردشده برای هرمتر مکعب آب انتقال یافته به مشهد حدود 12 هزار تومان بوده، درحالی که قیمت فعلی فروش آب شرب به مردم 470 تومان به ازای هرمترمکعب است، انتقال آب قبل از حل مشکل بدمصرفی سبب پایداری نمی‌شودوی با تأکید بر اینکه هر منبع آب اضافی در شرایط بدمصرفی فعلی به سرعت به مشکلات بیشتری می‌انجامد، افزود: انتقال آب قادر نیست، مشکل اضافه‌برداشت از آبخوانها و پدیده‌های فرونشست زمین، بیابان‌زایی و ریزگردهای ناشی از خشکی اراضی را حل کند.معاون مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری با اشاره به اینکه این انتقال به معنای تأمین هزینه‌های گزاف بر نظام تأمین مالی دولت و یارانه‌های موجود نیز محسوب می‌شود، تصریح کرد: اگر قرار است، نظام سازوکار قیمت‌گذاری، آب منتقل شده به قیمت واقعی به مردم تحویل دهد، این سازوکار هم‌اکنون نیز می‌تواند به‌کار گرفته شود و به کمک آن مدیریت مصرف صورت گیرد.وی با تأکید بر ضرورت تصفیه پساب، اشاره کرد: 3 میلیارد مترمکعب پساب در کشور تصفیه و بازچرخانی نمی‌شود، پساب تصفیه نشده نیز منشأ آلودگی محیط‌زیستی است.انتهای پیام/و.
16:36 - 26 آوریل 2018
1 بازنشر
18 بازدید
1 پاسخ