تپه ینگی امام، محوطهای تاریخی اما ناشناخته
بر اساس آنچه که در اسناد و گزارشها آمده است، تاکنون کاوشهای باستانشناسی مهمی در تپه ینگی امام انجام نشده و لایههای تاریخی بسیاری هنوز ناشناخته مانده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از ساوجبلاغ، استان البرز دارای ظرفیتها و پتانسیلهای متعدد گردشگری و به ویژه گردشگری تاریخی و طبیعی است.متاسفانه بخش مهمی از این ظرفیتها تاکنون به درستی به مردم معرفی نشده و حتی مردم ساکن استان البرز نیز نسبت به وجود بسیاری از این پتانسیلها بیاطلاع هستند.از جمله اماکن تاریخی و بسیار مهم استان البرز، میتوان به کاروانسرای ینگی امام اشاره کرد.ینگی امام که از سوی مردم محلی ینگه امام نیز شناخته میشود، نام روستایی است از توابع شهرستان ساوجبلاغ.اما اهمیت اصلی مربوط به وجود تپه تاریخی ینگی امام است که طی قرنها گسترش یافته و پس از دفن دو امامزاده در این محوطه، به مرور توسعه یافته و حتی در دورهای کاروانسرای مشهوری نیز در کنار آن ساخته شده است.* امامزاده ینگی امام در سفرنامههادر کتب تاریخی از جمله یکی از سرنامههای میرزا حسین فراهانی درباره این محوطه آمده است: "در ینگی امام بقعهای است که از قدیم گنبدی ساخته بودند و گویند دو نفر از اولاد حضرت موسی بن جعفر (ع) (امام زاده هادی (ع) و امامزاده علی (ع)) در اینجا مدفونند و در آن زمان که این امامزادهها در اینجا مدفون شدند، چون تازگی داشتند؛ ینگی امام گفتند و این مکان به همین اسم موسوم گشت. این بقعه هم خراب شده بود، مرحوم امینالسلطان تعمیر کرد و صحن کوچکی در آنجا ساخت و گنبدش را کاشی نمود."از سوی دیگر در دیگر کتب تاریخی آماده است که بنای امامزاده ینگی امام در دوره صفویه ساخته و در دوره قاجار مرمت و گسترش یافته است.
در سال 1381 سازمان میراث فرهنگی نام این اثر را در فهرست آثار ملی کشورمان قرار داددر یکی از مرمتهای صحن و گنبد امامزاده ینگی امام این جمله نقش بسته است: "یادگاری استاد مرتضی ولد استاد محمدباقر امین 1311"همچنین بر روی ضریح چوبی این امامزاده نیز تاریخ 1354 هجری قمری نقش بسته است.اما قدیمیترین تاریخ این بنا مربوط به سنگی است که در پاشنه ورودی که سنگ قبر را متعلق به سال 1072 میداند و معلوم نیست که این تاریخ هجری است و یا قمری که به احتمال فراوان تاریخ قمری است.نخستین تعمریات رسمی به دوره قاجار باز میگردد، اما در سال 1347 نیز متولی وقت که به نام سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران شناخته میشد، بنای امامزاده را مرمت کرد.* کاروانسرای ینگی امام یک بنای زیبای تاریخی استدر جوار امامزاده یک کاروانسرا نیز در دوره صفویه ساخته شده که به کاروانسرای شاه عباسی ینگی امام معروف است.این کاروانسرا در دورهای از تاریخ اهمیت بسیاری داشته و حتی گفته میشود که از نظر معماری نیز جزو معماریهای زیبا تقسیمبندی میشود.در ویکی پدیا آمده است که "لرد کرزن نایبالسلطنه هندوستان در سفر خود طی سالهای 1885و 1895میلادی و «یوشیدا ماساهارو» نخستین فرستاده دولت ژاپن به ایران در عصر قاجار از تناسب و زیبایی تحسین برانگیز این کاروانسرا سخن به میان آوردهاند.
"همچنین میرزا حسین فراهانی در سفرنامه خود پس از معرفی امامزاده ینگی امام به این کاروانسرا نیز اشاره کرد و مینویسد: "کاروانسرای ینگی امام شش اتاق بزرگ و کوچک پاکیزه سفید کاری شده دارد که همه را فرش کرده و مبل گذاشتهاند و منزلگاه مسافران محترم استجلوی این کاروانسرا باغ بزرگی ساخته شده که قریب به دوازده جریب است و صحن کاروانسرا مشتمل بر سه ایوان و بیست و چهار حجره است که همه حجرهها اتاق شده و بعضی اتاقها حصیر فرش و مبل مختصری دارد که منزلگاه مسافران است."* تپه ینگی امام، محوطهای تاریخی اما ناشناختهاگر چه قدمت امامزاده ینگی امام و همچنین ارزش معنوی این مکان متبرک بر کسی پوشیده نیست و کاروانسرای شاه عباسی ینگی امام نیز جایگاه خاصی در میان بناهای تاریخی ایران دارد، اما مهمترین اثر در این محوطه همان تپه ینگی امام است.متاسفانه تاکنون علیرغم پیدا شدن آثاری از تاریخ کهن از جمله سفالینهها، هنوز به طور علمی و دقیق این محوطه بررسی نشده است.نیاز است که باستانشناسان طرحی ویژه برای بررسی و حفاری این تپه داشته باشند. شاید دلیل اصلی آن اختلاف در مورد مالکیت این آثار ارزشمند تاریخی است.* محوطه ینگی امام یکی از مظلومترین بناهای تاریخی ایران استشاید برای خیلیها عجیب باشد، اما باید گفت که تپه تاریخی ینگی امام و به دنبال آن امامزاده و کاروانسرای شاه عباسی این محوطه تاریخی، یکی از مظلومترین بناهای تاریخی استان البرز و حتی است.
بر اساس آنچه که در اسناد و گزارشها آمده است، تاکنون کاوشهای باستانشناسی مهمی در تپه ینگی امام انجام نشده و لایههای تاریخی بسیاری هنوز ناشناخته مانده استاز سوی دیگر سالها کاروانسرای ینگی امام که مربوط به دوره شاه عباسی است، طی سه دهه اخیر میان نهادها و ارگانهای مختلف دست به دست شده است.سالها ژاندارمری وقت محوطه کاروانسرای ینگی امام را به یک پادگان نظامی تبدیل کرده بود و بخشی از آن نیز به راهنمایی و رانندگی واگذار گردید.همچنین محوطه بیرونی این کاروانسرا حداقل برای یک دهه به قبرستان خودروهای فرسوده و اسقاطی تبدیل شده بود.پس از منحل شدن ژاندارمری و انجام تغییرات ساختاری در نهادهای انتظامی، این محوطه بدون تعیین تکلیف مالکیت، رها شد.تا اینکه با توافقاتی شهرداری هشتگرد از توابع شهرستان ساوجبلاغ برای مصون نگاه داشتن این اثر تاریخی، اقدام به دیوارکشی به دور کاروانسرای ینگی امام کرد.پس از آن بود که شهرداری هشتگرد نیز به جمع نهادهایی که خود را مالک این محوطه تاریخی میدانستند، اضافه شد.در نهایت مقرر شد که میراث فرهنگی مالکیت این محوطه را بر عهده گیرد، اما تا به امروز اختلافات این ادارهکل با شهرداری هشتگرد به طور کامل پایان نیافته است.
* فرماندار ساوجبلاغ: دستگاههای متولی امر هر چه سریعتر اختلافات را پایان دهنددر همین ارتباط ابوالفضل پالیزگیر فرماندار شهرستان ساوجبلاغ از دستگاههای متولی امر و همچنین شهرداری هشتگرد خواسته است تا هر چه سریعتر به اختلافات پایان داده و طرحهای مرمت و بازسازی و نگهداری از این اثر تاریخی را در دستور کار قرار دهندخبرنگار فارس مطلع شد که جلسهای نیز به تازگی در محل فرمانداری و با حضور مدیران میراث فرهنگی و شهرداری هشتگرد در ساوجبلاغ برگزار شده و فرماندار به طرفین گفته است که باید در مدت زمان مشخصی این پرونده برای همیشه بسته شود.* بناهای تاریخی قابل واگذاری نیستدر همین ارتباط خبرنگار فارس در ساوجبلاغ با عبدالناصر میرچی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز گفتوگویی انجام داد و طی آن میرچی اظهار داشت: بناهای تاریخی بر اساس قانون قابل واگذاری نیست و نمیتوان مالکیت یک اثر تاریخی را به فرد حقیقی و یا دستگاه و نهاد حقوقی به طور کامل واگذار کرد.وی افزود: به طور قطع تپه تاریخی ینگی امام، امامزاده واجبالتعظیم این محوطه و همچنین کاروانسرای شاه عباسی ینگی امام متعلق به عموم ملت ایران است و نمیتوانیم بگویم که این محوطه تاریخی و یا بخشی از آن به فرد و یا نهادی واگذار میشود.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز تصریح کرد: البته طرحهایی در میراث فرهنگی اجرا میشود که بر اساس آن یک مجموعه بر اساس قراردادی مشخص و با قید دقیق زمان، به نهادهای دارای سابقه و متخصص واگذار میگردد و در قرارداد نیز قید میشود که این اثر با هدف ترمیم، مرمت و بهرهبرداری به این ارگان و یا نهاد واگذار شده استمیرچی گفت: بنابراین آمادگی داریم که با شهرداری هشتگرد تفاهم کرده و با عقد تفاهمنامه و قراردادی کار مرمت را به آنها واگذار کرده و شهرداری نیز با اجرای طرحهای فرهنگی – گردشگری و ... از کنار این کار درآمدزایی داشته باشد.وی بیان داشت: در همین ارتباط جلساتی برگزار شده و مقرر شد که طی زمان مشخصی کارشناسان میراث فرهنگی هزینه مرمت و احیای کاروانسرای ینگی امام را برآورد کرده و سپس برای عقد قرارداد اقدام شود.مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز گفت: در این تفاهمنامه و قرارداد تاکید میشود که شهرداری هشتگرد مجری اجرای طرح بوده و امیدواریم این کار گام مهمی در بازسازی، احیا و بهرهبرداری مناسب و در نهایت حفظ و حراست از کاروانسرای ینگی امام محسوب شود.وی در پایان اظهار داشت: برای محوطه تاریخی تپه ینگی امام و همچنین امامزاده ینگی امام نیز طرحهایی در دستور کار قرار دارد که پس از نهایی شدن، اطلاعرسانی خواهد شد.----------------------------گزارش از: مریم ابراهیمیان----------------------------انتهای پیام/2302/ب30.
10:48 - 11 آذر 1395
1 Reposts
70 Views
1 Reply