آئین‌های عزاداری در نخستین پایتخت صفویه/ قزوین خاستگاه تعزیه
شهر قزوین، نخستین پایتخت صفویه آماده برپایی مراسم محرم می‌شود که از آن جمله می‌توان به تعزیه اشاره کرد که خاستگاه آن قزوین است.
به گزارش خبرگزاری فارس از قزوین، فرهنگ عاشورایی یکی از برجسته‌ترین اموری است که در هدایت و راهنمایی مردم نقش بسزایی دارد و بسیاری از مردم و فعالان فرهنگی در قالب هیئت‌های عزاداری، کانون‌های فرهنگی و غیره به بزرگداشت این ایام می‌پردازند.شهر قزوین که نخستین پایتخت حکومت شیعه صفویه است، در زمینه آئین‌های عزاداری و سوگواری محرم پیشینه عظیمی دارد، به طوری که کارشناسان این حوزه و صاحب‌نظران از قزوین به عنوان خاستگاه تعزیه در کشور یاد می‌کنند.هر ساله با نزدیک شدن به ایام محرم، شهر قزوین و محل‌های مقدس و امامزادگانی همچون امامزاده حسین(ع)، امامزاده اسماعیل، امامزاده سلطان سیدمحمد و دیگر بقاع متبرکه و مساجد بزرگی مانند مسجدالنبی و مسجد جامع آماده میزبانی از عزاداران حسینی می‌شود.واقعه عاشورا پس از گذشت 14 قرن هنوز زنده است و یکی از بزرگ‌ترین و دل‌خراش‌ترین وقایع تاریخ به شمار می‌رود که در سراسر دنیا در چنین روزی مجالس سوگواری و عزاداری برای امام حسین(ع) برپا می‌شود.واقعه عاشورا و توجه مردم به این حادثه بزرگ به حدی گسترده بوده که با وجود فشارهای فراوان سیاسی در دوران ستم‌شاهی، روزبه‌روز به فعالیت‌های مذهبی خود رونق می‌بخشیدند.برخی مجالس مذهبی در کشور ما، از جمله تعزیه‌خوانی حصار خروان در استان قزوین به صورت سنتی از ده‌ها سال پیش مورد توجه مردم قرار داشته به نحوی که حالت آئینی به خود گرفته و جزو رسوم آن منطقه شده است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز اقدامات چشم‌گیری صورت گرفته که انگیزه و علاقه مردم را در برپایی هیئت‌های فرهنگی و مذهبی و حضور در مجالس روضه و تعزیه برانگیخته استبا شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران الگوی رفتاری جامعه ما بر اساس تفکرات شیعی و عاشورایی شکل گرفته و مبارزه با کشورهای مستکبر در سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران به وضوح قابل مشاهده است؛ البته ایرانیان همواره در طول تاریخ به عنوان پیروان تفکر محرم و عاشورا شناخته شده‌اند.با نگاهی به کشورهای همسایه و برخی کشورهای غربی می‌بینیم که یزیدیان هنوز وجود دارند؛ یزیدیانی که با بهانه‌های مختلف و با روش‌های مستقیم یا غیرمستقیم دست به کشتار و قتل‌عام مسلمانان مظلوم و بی‌دفاع جهان می‌زنند.به فرموده امام خمینی(ره) این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است؛ توجه به این جمله که روح ایثارگری، رشادت و حق‌طلبی را در جامعه زنده می‌کند، علاوه بر اینکه بیانگر عمق آینده‌نگری بنیانگذار انقلاب اسلامی است، لزوم برنامه‌ریزی و حضور فعالان فرهنگ و عموم مردم در برنامه‌های دینی ویژه ایام محرم را نشان می‌دهد.همکاری مسئولان در تحقق و دستیابی به اهداف مورد نظر در برگزاری برنامه‌های عاشورایی بسیار مؤثر است.
فعالیت 2100 هیئت و تکیه طی ماه محرم در قزوینمدیرکل تبلیغات اسلامی استان قزوین در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در قزوین، اظهار کرد: در مراسم عزاداری که در سطح این استان صورت می‌گیرد باید به محتوای فرهنگی پرداخته و از حواشی که با هدف از بین بردن فرهنگ عاشورا از سوی جبهه استکبار به وجود آمده است، دوری شودحجت‌الاسلام علی نعمت‌اللهی ادامه داد: به نظر می‌رسد دشمن در به وجود آوردن محیطی که مردم به حاشیه‌های عزاداری توجه کنند تا منجر به دور شدن آن‌ها از مراسم‌های دینی اصیل شود، نقش برجسته‌ای دارد تا به اهداف استکباری دست پیدا کند.وی در خصوص سبک‌های عزاداری در ماه محرم گفت: گاهی دیده می‌شود که برای عزاداری از آلات موسیقی استفاده می‌شود که زیبنده عزاداری امام حسین(ع) نیست؛ همچنین از طبل‌هایی استفاده می‌شود که نه منطقی بوده و نه نیازی برای استفاده از آن احساس می‌شود؛ باید از همراه داشتن چنین وسایلی در مراسم عزاداری جدا جلوگیری شود.نعمت‌اللهی در خصوص چگونگی جلوگیری از منحرف شدن هیئت‌های مذهبی بیان کرد: برای جلوگیری از توجه هیئت‌ها به حواشی بی‌مورد، بهتر است مراسم آن‌ها همراه با حضور روحانی برگزار شود تا نکات دینی و احکام لازم را تذکر دهد.وی تصریح کرد: علاوه بر روحانیون، مداحان نیز نقش بسزایی در تبیین مسیر صحیح به هیئت‌ها دارند که اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان قزوین، کلاس‌ها و همایش‌های آموزشی و توجیهی بسیاری در این خصوص برگزار کرده است.
مداحان از بیان اشعار بی‌محتوا پرهیز کننداین مسئول در خصوص اشعاری که از سوی مداحان در مراسم سوگواری بیان می‌شود، مطرح کرد: مداحان باید از اشعاری استفاده کنند که از یک سو در شأن اهل‌بیت(ع) باشد و از سوی دیگر روحیه شهادت‌طلبی امامان معصوم (ع) را بیان کند؛ در ضمن مداحان باید از بیان اشعار بی‌محتوا پرهیز کنندوی با اشاره به تعداد هیئت‌های مذهبی استان قزوین اظهار کرد: اماکن مذهبی مورد نظر برای برگزاری مراسم در این استان بالغ بر دو هزار و 100 مورد است که یک هزار و 900 هیئت و تکیه به صورت دائم و 200 هیئت و تکیه به صورت موقت در ماه محرم فعالیت می‌کنند.مدیرکل تبلیغات اسلامی استان قزوین با بیان اینکه حدود یک هزار و 400 مسجد و 400 حسینیه در سطح این استان وجود دارد، اضافه کرد: تمام این مساجد و حسینیه‌ها در این ماه به پایگاهی برای انتقال ارزش‌های والای عاشورا تبدیل می‌شود.این مسئول با بیان اینکه هر ساله در ایام ماه محرم نذورات مردمی توزیع می‌شود، ادامه داد: توزیع نذورات با همکاری اداره بازرگانی استان قزوین انجام می‌شود و از لحاظ بهداشتی مورد بررسی قرار می‌گیرد.نعمت‌اللهی یادآور شد: طبق سال‌های گذشته در ایام ماه محرم تأمین امنیت از طریق آتش‌نشانی، هلال‌احمر، شهرداری و تمام دستگاه‌هایی که در تأمین حفاظت مؤثر هستند، انجام می‌شود.
آغاز به‌کار ستاد ساماندهی تسهیلات محرم در قزوینمعاون فرهنگی و هنری سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری قزوین در خصوص اقدامات این سازمان در ماه محرم‌الحرام در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در قزوین، اظهار کرد: ستاد ساماندهی تسهیلات محرم در نگارخانه فرهنگسرای بانو حضرت زهرا(س) آغاز به‌کار کردصادق آریان ادامه داد: با تشکیل این ستاد، اجرای مجالس سوگواری که در مقام و منزلت سرور و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین (ع) باشد، از سوی سازمان فرهنگی و ورزشی شهرداری مورد توجه قرار دارد.وی افزود: هیئت‌های مذهبی لازم است، برای ارایه خدمات بهتر به عزاداران حسینی با نهادها و دستگاه‌های گوناگون ارتباط برقرار کنند که سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری در خصوص بهبود امور مورد نیاز هیئت‌ها، ستاد ساماندهی تسهیلات محرم را راه‌اندازی کرده است.معاون فرهنگی و هنری سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری قزوین با اشاره به برنامه‌ریزی صورت گرفته برای ارایه خدمات به هیئت‌های مذهبی و فرهنگی تصریح کرد: فعالیت اجرایی ستاد ساماندهی هیئت‌های مذهبی از چهارشنبه هفته گذشته آغاز و تا 25 مهرماه (شنبه هفته آینده) پیگیری می‌شود.آریان ابراز کرد: ساعت فعالیت نیروهای فعال در این ستاد از 9 تا 13 و 16 تا 19 بوده که انتظار می‌رود با ارایه تسهیلات و امکانات در حد امکان زمینه توسعه اقدامات فعالان فرهنگی، مهیا شود.
این مسئول خاطرنشان کرد: ستاد ساماندهی تسهیلات ماه محرم، پنجمین سال فعالیت خود را در قزوین سپری می‌کند که تاکنون موفق شده با همکاری سازمان‌های خدمات‌رسان در حوزه آب، برق و گاز و دستگاه‌های اجرایی گوناگون که با برنامه هیئت‌های مذهبی ارتباط دارند در ایام محرم و صفر، زمینه رضایت عموم مردم را ایجاد کندمعاون فرهنگی و هنری سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری قزوین افزود: تمام دستگاه‌هایی که در مجموعه شهری فعالیت می‌کنند و در توسعه امور مردم مؤثر هستند مانند سازمان‌های زیباسازی و مدیریت پسماند شهرداری، آتش‌نشانی و خدمات ایمنی، آمار و فناوری اطلاعات، فرهنگی ورزشی شهرداری، کارکنان ناجا و نیروهای تبلیغات اسلامی استان قزوین در ارایه خدمات مختلف به هیئت‌های مذهبی ایفای نقش می‌کنند.آریان تصریح کرد: یکی از مشکلات برجسته در ایام محرم و صفر نیاز گسترده به نظافت مستمر شهر در هنگام برگزاری مراسم‌ها و پخش نذورات است که بیش از سایر ایام سال هزینه و زمان به خود اختصاص می‌دهد.برگزاری مراسم ظهر عاشورا بدون شمایل و علم‌کشی در قزوینمعاون فرهنگی اداره تبلیغات اسلامی استان قزوین نیز در خصوص برنامه‌های این اداره کل در ماه محرم‌الحرام اظهار کرد: در استان قزوین بیش از دو هزار هیئت در طول ماه محرم فعالیت می‌کنند که همگی این هیئت‌ها شناسایی و ساماندهی شده است.حجت‌الاسلام عباس نظری ادامه داد: برنامه‌های مشخصی برای فعالیت هرچه بهتر هیئت‌های مذهبی در استان قزوین برنامه‌ریزی شده است.
وی اضافه کرد: بخشی از برنامه‌های اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان قزوین پیش از آغاز عزاداری اجرا شده که شامل کارگاه‌ها و همایش‌های تخصصی و آموزشی برای مسئولان و نیروهای فعال در هیئت‌های مذهبی است؛ بخش دوم برنامه‌های این اداره کل، برنامه‌های همزمان در ایام اجرای عزاداری بوده و بیشتر در ارتباط با مداحان، روحانیون و افرادی است که در این مراسم سخنرانی می‌کنندمعاون فرهنگی اداره تبلیغات اسلامی استان قزوین یکی دیگر از برنامه‌های این اداره‌کل را سرکشی و رسیدگی به هیئت‌هایی دانست که در ماه محرم فعالیت می‌کنند تا به این ترتیب علاوه بر مطلوب بودن محتوای سخنرانی و مداحی، نواهای پخش شده در هیئت‌ها و تکیه‌ها و ساعات فعالیت آن‌ها کنترل شود.اعزام 758 مبلغ به هیئت‌ها در ماه محرمنظری در خصوص اعزام مبلغان دینی به هیئت‌ها و تکیه‌های فرهنگی و مذهبی خاطرنشان کرد: تعداد 758 مبلغ در سطح استان فعالیت می‌کنند که از تاریخ بیست و دوم مهرماه تا چهارم آبان‌ماه سال‌جاری به مدت 12 روز به مکان‌های مشخص شده، اعزام می‌شوند.وی ابراز کرد: شعارهای ایام محرم، باید مبانی فکری امام حسین(ع) را نشر دهد؛ هفته نخست ماه محرم با نام هفته امر به معروف و نهی از منکر با هدف تجدید میثاق با آرمان‌های امام حسین(ع) نام‌گذاری شده است که می‌تواند در رشد این مبانی فکری بین مردم مؤثر باشد.
معاون فرهنگی اداره تبلیغات اسلامی استان قزوین با اشاره به شلوغی و ازدحام مردم در معابر و خیابان‌ها همزمان با روزها و شب‌های ماه محرم و صفر ابراز کرد: در این مدت برای ساماندهی هرچه بهتر، سه نفر از هر هیئت با عنوان همیاران پلیس برای همکاری با نیروهای راهنمایی و رانندگی برگزیده می‌شوند که به وسیله نشانگر مخصوص قابل شناسایی بوده و موظف به همکاری با پلیس و کمک به برقراری نظم در هیئت‌ها هستندنظری به هیئت‌هایی که به صورت نمادین به سوزاندن خیمه‌ها اقدام می‌کنند، اشاره کرد و گفت: با همکاری‌های صورت گرفته، سازمان آتش‌نشانی نکات لازم را برای رعایت اصول ایمنی به این هیئت‌ها ابلاغ کرده است تا به این ترتیب امنیت جانی عزاداران سرور و سالار شهیدان حفظ شود.این مسئول با بیان اینکه مداحان نقش بسزا و تأثیرگذاری در رشد جامعه دارند، تأکید کرد: یکی از راه‌های نفوذ دشمن در تهاجم فرهنگی کم‌رنگ کردن و حتی تلاش برای غیرضروری جلوه دادن مراسم‌های عزاداری برای ائمه‌اطهار(ع) است؛ بنابراین مداحان باید مواظب باشند از اشعار، نواها و آهنگ‌های مناسب عزاداری استفاده کنند.معاون فرهنگی اداره تبلیغات اسلامی استان قزوین ادامه داد: کلاس‌های آموزشی تخصصی از سوی این اداره کل برای مداحان این استان در خصوص تهیه محتوای اشعاری که باید در مراسم عزاداری خوانده شود، برگزار شده است.
نظری یادآور شد: هفتمین سال تجمع بزرگ عزاداران امام حسین(ع) در خیابان شهدای شهر قزوین در دوم آبان ماه امسال با هدف عزاداری صحیح و عاری از هرگونه شمایل و علم‌کشی برگزار می‌شودمطابق این گزارش مردم علاوه بر سوگواری برای امام حسین(ع) به محتوای پیام‌های واقعه عاشورا توجه بیشتری کنند.انتظار می‌رود؛ مردم استان قزوین با مسئولان شهرداری برای نظافت کردن هرچه سریع‌تر شهر همکاری‌های لازم را داشته باشند و برای محیطی زیبا پس از عزاداری اقدام کنند.فعالیت هیئت‌های فرهنگی و مذهبی باید برگرفته از مبانی و اصول صحیح اسلامی باشد تا ضمن ارتقای دینی اقشار مختلف مردم زمینه برگزاری آئین‌های مذهبی بدون نفوذ انحراف‌های فکری و اقداماتی که با مبانی ناب اسلامی انطباق ندارد، فراهم شود.انتهای پیام/2667/الف40/پ3003.
13:44 - 19 مهر 1394
1 بازنشر
18 بازدید
1 پاسخ