دولت نفت را برای حداکثرسازی درآمد ملی و ایجاد اشتغال به‌کار گیرد
یک کارشناس اقتصادی معتقد است، دولت باید درآمد نفت را به موتور محرکه برای حداکثری کردن درآمد ملی و ایجاد اشتغال، توسعه و پیشرفت تبدیل نماید.
به گزارش خبرگزاری فارس از سنندج با تقدیم لایحه بودجه از سوی دولت به مجلس، ماراتن نفس‌گیر تعیین تکلیف اقتصاد کشور در یک سال آینده کلید خورد و طی هفته‌های پیش‌رو، نمایندگان مردم، باید نسبت به نهایی کردن برنامه دولت برای سال 94 اقدام کنند.
طبیعتا هر سیاستی که در کشور پیاده شود به طور مستقیم اثر خود را بر روی استان‌های مختلف نیز خواهد گذاشت و به همین دلیل آشنایی با ایده‌های دولت برای سال پیش‌رو، می‌تواند چشم‌اندازی از وضعیت استان کردستان هم در یک سال آینده ارائه بدهد.
بررسی بخش‌هایی از لایحه بودجه، پرداختن به پاره‌ای از نقاط برجسته آن و همچنین موضوعاتی در ارتباط با راهکاری توسعه استان کردستان از مواردی است که در گفت‌وگو با محمد شعبانی مریوانی، کارشناس اقتصادی مطرح کردیم.
فارس: از نظر شما کاهش وابستگی به نفت برای تأمین درآمدها و بودجه دولت از چه راه‌هایی امکانپذیر است؟
کسی انتظار ندارد که دولت به یکباره دست از جیب نفت بیرون آورد و در جیب مالیات دهندگان فرو کند. زیرا که این غیرممکن است و چنین واقعیاتی در برنامه‌های فرادستی نیز لحاظ شده است.
نفت باید همچون کالایی سرمایه‌ای به تدریج در حمایت زیرساخت‌ها و برجسته نمودن نقش موقعیت جغرافیایی خاص کشور، برای اخذ عوارض ترانزیت و تقویت بنیان‌های تولید در بخش‌هایی که مزیت نسبی داشته باشیم و با هدف اتکا به مالیات‌های عادلانه‌ای که حامی و دوست تولیدکننده و ناسازگار با واسطه‌ها و دلالان باشد، قرار گیرد.
فارس: کاهش درآمدهای فروش نفت و افزایش درآمدهای مالیاتی "با توجه به اینکه در لایحه بودجه قید شده است" چه مزیت‌ها و یا احیانا معایبی ممکن است داشته باشد؟
در مجموع، فاصله گرفتن از درآمدهای آسیب‌پذیر نفتی و روی آوردن به درآمدهای مالیاتی که از یک طرف قابلیت اتکای بالاتری دارند و از سوی دیگر یک ابزار کنترل مالی کارآمد در دست دولت‌ها است را مهم و مثبت ارزیابی می‌کنم.
اما فراموش نکنیم بر اساس حکم برنامه فرادستی برنامه پنجم، باید نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی، مشروط به عدم افزایش نرخ مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم و با گسترش پایه‌های مالیاتی در پایان برنامه پنجم، حداقل به 10 درصد افزایش پیدا کند.
دولت ادعا می‌کند که در بودجه 94 نفت با قیمت 72 دلار در نظر گرفته شده و فقط 30 درصد بودجه به نفت وابسته است و با افزایش 30 درصدی درآمدهای مالیاتی در بودجه 94 نسبت به سال قبل، سهم درآمدهای مالیاتی از مجموع درآمدهای دولت در بودجه 94، به حدود 70 درصد رسیده است.
من این ادعا را خیلی قبول ندارم، زیرا که خود مالیات نیز، هنوز وابسته به نفت است.
فارس: اولویت در هدفگذاری بودجه باید در چه زمینه‌ها و عرصه‌هایی باشد؟
تمامی نشانه‌ها اعم از رکود تورمی، تحریم‌های غرب، بیکاری بی‌سابقه و استعدادهای طبیعی و انسانی در کشور، ما را به اهمیت و اولویت مقوله تولید رهنمون می‌سازد.
دولت باید با برنامه‌ریزی درست و استفاده از ابزارهای مالی مطمئن، حجم نقدینگی را در جامعه کنترل و آن را به سمت تولید سوق دهد و در عین حال تولید را به سمت رقابتی شدن و خروج از انحصار، به ویژه در صنایع سنگین پیش ببرد.
فارس: از نظر شما دولت برای حمایت از بخش تولید چه اقداماتی را باید در سال آینده عملیاتی کند؟
دولت باید درآمد نفت را به موتور محرکه برای حداکثری کردن درآمد ملی و ایجاد اشتغال و توسعه و پیشرفت تبدیل نماید. خام فروشی نفت و سایر منابع معدنی متوقف و تولید فرآورده‌های نهایی نفت، گاز و پتروشیمی با هدف اشتغال و درآمدزایی بیشتر در دستور کار قرار گیرد و از آن طریق صادرات فرآورده‌های نهایی، جایگزین خام فروشی شود.
چنین امری، درآمد کشور را به صورت مضاعف افزایش خواهد داد و سالانه بیش از دو میلیون شغل ایجاد خواهد کرد. برای رسیدن به اهداف مذکور، رفع موانع سرمایه‌گذاری و تولید، برای متقاضیان ایرانی و خارجی یک ضرورت حیاتی و ملی است.
کوچک‌سازی دولت و حمایت از پیمانکاران داخلی و سازندگان قطعات صنعتی و توجه به اصلاح شیوه‌های کشت، آبیاری و افزایش تولیدات کشاورزی در واحد کشت، از دیگر اقدامات ضروری برای دولت در آینده خواهند بود.
فارس: در استان کردستان چه بخش‌هایی نیازمند تزریق بیشتر اعتبارات است؟
چنانچه بخواهیم بخش‌های نیازمند حمایت در استان کردستان را به ترتیب اهمیت بیان کنیم، راه‌های استان به عنوان یک فاکتور زیرساختی اثرگذار در اولویت نخست برای تأمین اعتبار قرار می‌گیرد. در اولویت‌های بعدی پس از راه‌ها، کشاورزی/باغداری، توسعه گردشگری، دامداری و تجارت خارجی به تناسب استعداد مناطق و موقعیت طبیعی شهرستان‌های مختلف استان، قرار می‌گیرند.
فارس: مهم‌ترین عواملی که از دیدگاه شما می‌تواند منجر به توسعه استان کردستان شوند، کدام است؟
بیش از 30 سال است که ما مدام ادعا داریم که استان کردستان از محرومیت تاریخی و صدمات ناشی از جنگ 8 ساله رنج‌های فراوان برده است و موقعیت جغرافیای طبیعی و سیاسی و استعداد نیروی انسانی کردستان اگر مورد توجه قرار می‌گرفت، از متوسط شاخص توسعه کشوری بالاتر قرار می‌گرفت.
از سوی دیگر مسئولان و فعالان مدنی استانی، بارها اظهار داشته‌اند که برای توسعه استان کردستان به میزانی که در رده متوسط کشوری قرار گیرد، نیاز به تزریق بودجه‌های جهشی است.
در همان حال بارها شاهد بوده‌ایم که نه تنها درآمدهای مالیاتی استان به صورت صددرصدی محقق شده است، بلکه چند سال متوالی در رده نخستین استان‌ها از نظر میزان وصولی مالیات نسبت به سهمیه سالانه بوده است!
چنین رویکردی، حاکی از وجود یک نوع تناقض و بی‌برنامگی در دولت است که باید مورد توجه قرار گیرد و ساماندهی آن راهکارهای خاص خود را دارد که در اینجا قابل بیان نیست.
بنابراین، ابتدا لازم است که دولت چنین تناقضاتی را برطرف نماید و در صورتی که اضافه درآمدی از منابع مورد نظر دولت در استان قابل وصول هست، آن را به مثابه یک ابزار مالی برای توسعه استان در اختیار مقامات محلی قرار دهد تا به ترتیب اولویت‌های پیش گفته و با نظارت نمایندگان مردم در مجلس در کردستان هزینه شود.
فارس: با توجه به سیاست دولت در خصوص تکمیل پروژه‌ها با پیشرفت فیزیکی بالا و عدم وجود پرتعداد اینگونه طرح‌ها در استان، چه راهکاری به ذهن شما می‌رسد؟
اتفاقا کم نیستند پروژه‌های نیمه‌تمام و رهاشده در این استان که افراد خاصی تنها به قصد تصاحب اراضی ملی و کشاورزی و استفاده از تسهیلات بانکی یارانه‌ای، اقدامات اولیه اداری را انجام داده و عامدانه رها کرده‌اند و برخی دیگر به دلیل موانع کم‌اهمیت از قبیل بروکراسی اداری یا نبود سرمایه و مقررات بانکی سختگیرانه، رها شده‌اند.
در مورد دسته دوم، دولت باید بانک‌ها را متقاعد کند که تنها با وثیقه گذاشتن اسناد اینگونه پروژه‌ها، حتی اسناد عادی که اصالت آنها مورد تأئید است، سرمایه لازم را در اختیار قرار دهند.
همچنین لازم است، پروژه‌های دولتی با اولویت اشتغالزایی بودن آنها تأمین اعتبار شوند.
فارس: اگر مطلبی ناگفته باقی مانده است، بفرمائید.
علاقه دارم دو موضوع متفاوت کردستان با سایر استان‌ها را به صورت گذرا مطرح نمایم، شاید فتح بابی باشد برای سایر پژوهشگران و تذکری باشد برای چاره‌اندیشی مسئولان استانی.
یکی اینکه به باور من، اجرای طرح پرداخت یارانه نقدی در کردستان به مصرف‌زدگی اقشار روستایی و نابودی تولید در بخش دامداری و کشاورزی محدود آن انجامیده است و شاید سال‌ها وقت نیاز باشد تا به حالت یک دهه قبل از آن برگردد؛ البته از بازخوردهای مثبت طرح هدفمندی یارانه‌ها در کردستان هم نباید غافل بود که عده قابل توجهی را از فلاکت و گرسنگی رهانید.
موضوع دیگری که شاید تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است، تسهیلات بانکی است که در استان کردستان به دلایل ایدئولوژیک و عقیدتی، بسیار کمتر از سایر نقاط کشور مورد استقبال مردم بوده است و لذا محروم شدن از وفور منابع بانکی در دوران سازندگی و پس از آن، خود عاملی برای عدم توسعه اقتصادی ناهماهنگ با سایر استان‌ها بوده و من بر این اعتقادم که شورای برنامه‌ریزی استان با هماهنگی نمایندگان مردم در مجلس، باید این موضوع را به دولت و مجلس برده و به طور ویژه برای آن چاره‌ای بیابند.
به عنوان مثال، دولت به جای بحث بودجه جهشی که هرگز محقق نشده است، به سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان بومی در این استان، تسهیلات بانکی بدون بهره پرداخت کند.­­­­­­
===============گفت‌وگو از: کیوان قاسمی===============
انتهای پیام/79012/الف30/چ3000
11:51 - 20 دی 1393
1 بازنشر
23 بازدید
1 پاسخ