طنین عزای حسینی بر قامت سرزمین خورشید
بازهم با آمدن صدای پای محرم انتظار شنیدن سنج و طبل عزا بر دل عاشقان مکتب حسین (ع) چنگ می‌اندازد و در این میان هر نقطه از خطه پهناور ایران با آداب و رسوم خاص خود به استقبال این ماه می‌رود اما همواره آیین و رسوم سرزمین خورشید در اجرای فرهنگ سوگواری شهره خاص و عام بوده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از مشهد، برگزاری عزاداری فولکلوریک خراسانی‌ها نماد فرهنگ سوگواری اهالی این سرزمین است و اکنون سال‌هاست که قلب‌های دردمند مردمان این دیار با لحظه‌های سوزناک این ماه گره خورده و همه ساله با فرارسیدن محرم آیین‌هایی نظیر خطبه‌خوانی شب عاشورا در بارگاه رضوی، رسم گل مالی، حرکت هیئات مذهبی با پای برهنه به حرم رضوی و اجرای تعزیه‌خوانی در قهوه‌خانه‌ها و میادین اصلی شهر در قاب محرم نقش می‌بندد.* آیین خطبه‌خوانی شب عاشورا در بارگاه رضویدر آیین خطبه‌خوانی شب عاشورا، صحن انقلاب (عتیق) حرم رضوی مملو از عاشقان و شیفتگان اباعبدالله الحسین (ع) می‌شود و خدام با در دست داشتن شمع دور تا دور صحن انقلاب حلقه زده و جمعیت سوگوار را در عزاداری برای اسوه عزت و آزادگی همراهی می‌کنند.برپایی این آیین در حرم مطهر رضوی دارای معنویت و حال و هوای خاصی است و همواره زائران بسیاری از اقصی نقاط شهرهای ایران همزمان با شب عاشورا برای شرکت در این مراسم خود را به این مکان نورانی می‌رسانند و عاشقانه و مخلصانه در رثای شهید کربلا اشک ماتم ریخته و از ایثارهای حسین بن علی (ع) سرمشق می‌گیرند.* رسم کهن گل مالیرسم کهن گل مالی هم از رسوم سنتی اهالی این خطه است و در ظهر روز تاسوعا و عاشورا، عزاداران با مالیدن گل بر سر و صورت خود در قالب کاروان‌های مذهبی به سمت و سوی حرم مطهر حرکت کرده و با زنجیر زنی و سینه‌زنی یاد سرور و سالار شهیدان را در دل‌های شکسته خویش زنده نگه می دارند.
این مراسم تا هنگام اذان ظهر ادامه دارد و پس از آن جمعیت به نماز جماعت ایستاده و صاحب هیئت مذهبی با چای و خرما و شعله مشهدی از عزاداران پذیرایی می‌کند* حرکت هیئت‌های مذهبی با پای برهنه به حرم رضویحرکت هیئت‌های مذهبی با پای برهنه به حرم رضوی نیز از دیگر سنت‌های خاص خراسانی‌هاست و این رسم در روزهای تاسوعا، عاشورا، اربعین حسینی و وفات امام هشتم (ع) انجام می‌شود و عزاداران از میدان شهدای مشهد به سینه زنی و نوحه خوانی پرداخته و در طول مسیر با قرائت زیارت عاشورا و مرثیه‌سرایی به سمت مرقد مطهر امام هشتم (ع) حرکت می‌کنند. این رسم نه تنها از تقویم سنت‌های این سرزمین محو نشده بلکه هنوز هم بسیاری از مردمان این سرزمین و حتی اهالی سایر شهرهای ایران زمین برای شرکت در این رسم سر از پای نمی‌شناسند.* آیین افروختن شمعآیین افروختن شمع از دیگر رسوم ویژه‌ای است که در سرزمین خراسان همچنان پا برجاست؛ اگر چه که این رسم در سایر شهرها نیز به شکل‌های مختلف انجام می‌شود اما آنچه که این آیین را از سایر رسوم شهرهای دیگر متمایز می‌سازد حضور مردان و زنان عزادار در حرم رضوی است.در این رسم خراسانی‌ها پس از 40 روز سوگواری برای امام حسین (ع) در شب اربعین به حرم رضوی می‌روند و معمولا خدام رضوی با در دست داشتن چراغ‌هایی که در آن شمعی افروخته شده دست به دعا برمی‌دارند و همراه با جمعیت حاضر و مداح مراسم به قرائت زیارت عاشورا، زیارت اربعین و دعای فرج امام زمان (عج) پرداخته و در غم این مظلومیت بزرگ اشک ماتم می‌ریزند.
* رسم تعزیه‌خوانی در خراساناز رسم افروختن شمع که بگذریم باید به آیین تعزیه‌خوانی نیز گریزی بزنیم چرا که این آیین سنتی و کهن معمولا هفته پیش از آغاز ماه محرم شروع و در روز اربعین خاتمه می‌یابد، براین اساس تعزیه‌خوانان در عزای حسین بن علی (ع) در قهوه‌خانه‌ها و میادین اصلی شهر وقایع کربلا را نمایش می‌دهند و اغلب پرده‌خوانی، مصیبت‌خوانی و روضه‌خوانی در قالب تعزیه انجام می‌شودهنرمندان تعزیه‌خوانی با انجام این رسم در حقیقت واقعه بزرگ کربلا و قیام حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) را به تصویر کشیده تا راه و مسیر سرور و سالار شهیدان همچنان زنده نگه داشته شود.هریک از رسم و رسومات سنتی خراسانی‌ها دارای هویت و پیشینه‌ای کم‌نظیر است اما گاه این مراسم‌ها با خرافات و باورهای غلط آمیخته می‌شود و در این راستا آموختن شیوه و رسم عزاداری مطلوب یکی از راه‌های ترویج فرهنگ ناب حسینی و افزایش معرفت در میان عزاداران است.* انجام اقداماتی برای زدودن خرافات از آیین‌های سنتیرئیس شورای هیئت‌های مذهبی خراسان رضوی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس اظهار کرد: گاه به دلیل نبود فرهنگسازی شاهد رواج خرافات در برپایی مراسم‌های مذهبی هستیم که بر این اساس در سال‌های اخیر اقداماتی در راستای مقابله با خرافات و ترویج عزاداری صحیح صورت پذیرفته و همایش‌هایی در این زمینه برگزار شده است.
حجت الاسلام حسن صباغیان اظهار کرد: سیاست‌های کلی شورای هیئت‌های مذهبی از ماه‌ها قبل مورد تبیین قرار گرفته و برای کاهش آسیب‌های عزاداری 24 همایش تخصصی، آموزشی و توجیهی ویژه مسئولان هیئت‌های مذهبی و جلسات دینی برگزار شده استوی با بیان اینکه در گذشته برخی اقدامات ناشایست در عزاداری‌ها همچون پخش موسیقی، درآوردن پیراهن، همراه داشتن علم و کتل، اغراق در واقعه عاشورا و تحریف عاشورا از بزرگترین آسیب‌ها در ایام محرم بوده است، افزود: در حال حاضر برخی از فرقه‌ها و جریان‌های خاص داخلی به دنبال سوء‌استفاده از آداب و سنن سنتی ایام محرم هستند تا برای آحاد جامعه در راستای منفی خوراک فکری درست کنند.* هیئت‌های مذهبی باید از مداحان و سخنران ولایی و انقلابی استفاده کنندرئیس شورای هیئت‌های مذهبی خراسان رضوی عنوان کرد: هیئت‌های مذهبی باید از مداحان و سخنران ولایی و انقلابی و مورد تائید استفاده کرده و مراقب باشند تا مسائل خرافی در این مجالس مطرح نشود.حجت الاسلام صباغیان با تاکید بر اینکه لطمه زدن به وحدت یکی از عوامل مهمی است که سبب دامن زدن به آسیب‌های دینی و فرهنگی می‌شود، گفت: ایجاد تفرقه و توهین به سایر مذاهب دیگر مطابق فرموده رهبری حرام است و نباید هیئت‌های مذهبی سبب رونق این آسیب‌ها شوند.
وی با اشاره به ممنوعیت استفاده از ابزارآلات موسیقی، یادآور شد: شورای هیئت‌های مذهبی در گام نخست به هیئت‌هایی که از ابزارآلات موسیقی استفاده کنند، تذکر داده و در گام‌های بعدی برخورد قاطعانه و جدی را در دستور کار خویش قرار می‌دهد و در حال حاضر به غیر از طبل و سنج سایر ابزار آلات موسیقی دارای اشکال است* بهره‌گیری از ریتم‌های جدید عزاداری از مهم‌ترین آسیب‌های عزاداری خراسانوی بیان کرد: اکنون بحث ریتم‌های جدید و استفاده از آهنگ لهوی در قالب نوحه و سینه‌زنی از مهم‌ترین آسیب‌های عزاداری این استان است زیرا این ریتم‌ها سبب بالا بردن انگیزه احساسی شده و این امر به هیچ وجه مورد پسند نیست.عضو شورای هیئت‌های مذهبی کشور از وجود 7 هزار و 800 هیئت ثبت شده در این استان خبر داد و تصریح کرد: بهره‌گیری از علم و کتل در شهرستان‌های استان به دلیل ایجاد ترافیک در خیابان‌ها و اذیت و آزار شهروندان ممنوع اعلام شده اما این مسئله به جهت گستردگی فراوان هنوز در مشهد رواج دارد.تمامی اظهارات رئیس شورای هیئت‌های مذهبی این استان خبر از چیستی و چگونگی عزاداری مطلوب حسینی می‌دهد و در این رابطه مداحان و پیرغلامان حسینی در گفت‌گو با خبرنگار فارس توضیحاتی را ارائه کردند.* عزاداری مطلوب برای امام حسین (ع) باید از دروغ و ریا به دور باشدحاج محمود اکبرزاده از مداحان اهل بیت (ع) اعتقاد دارد که عزاداری مطلوب برای امام حسین (ع) باید از دروغ و ریا و تحریف واقعیت به دور باشد و باید عزاداری‌ها به گونه‌ای باشد که به معرفت مخاطبان افزوده شود.
وی ادامه داد: مطالب و روایاتی که در این مجالس مطرح شده باید مستند باشد اما پرهیز از هرگونه جو زدگی و حرکات احساسی نیز از دیگر مسائلی است که به انجام یک عزاداری مطلوب کمک می‌کنداین مداح اهل بیت (ع) با تاکید بر اینکه هیچ کس با نوآوری در مداحی مخالف نیست، بیان کرد: نوآوری باید دارای دو ویژگی اساسی بوده و ضرورت دارد تا یک مداح از خواندن آهنگ‌های مبتذل و اشعار بدون اخلاص پرهیز کند.وی با اعلام اینکه مداحان نباید اشعار بی‌محتوا و بی پایه را برای مجالس عزاداری انتخاب کنند، عنوان کرد: روسای هیئت‌های مذهبی باید از مداحی دعوت کنند که واقعیت‌ها را تحریف نکرده و با اخلاص در دستگاه امام حسین (ع) خدمت کند.* نباید در ضمن عزاداری مرتکب عمل حرام شویمجعفر کشمیری هم که پیرغلام اباعبدالله الحسین (ع) است، گفت: بی‌تردید استفاده از ابزار آلات موسیقی با عزاداری شایسته و مطلوب تفاوت معنادار دارد و نباید در ضمن عزاداری مرتکب عمل حرام شویم و اثر عزاداری را در جامعه کمرنگ سازیم.وی خاطرنشان کرد: عزاداری ما وقتی مطلوب بوده و پاداش دارد که عمل و اقدام ما بر خلاف آنچه در شرع آمده نباشد و اسباب آزار دیگران را فراهم نسازد بنابراین مداحان و سخنرانان در این مجالس نباید برخلاف جایگاه والای ایام محرم و قیام بزرگ امام حسین (ع) حرکت کنند.
این پیرغلام اباعبدالله الحسین (ع) یادآور شد: تنها حسین حسین گفتن و بر سر و سینه زدن نمی‌تواند ملاک و معیار واقعی یک عزاداری مطلوب باشد و آنچه در این زمینه اهمیت دارد این است که مخاطب باید ابتدا اشعار مداح را خوب درک کرده و بعد برای حسین (ع) و مظلومیتش اشک بریزد* بررسی فلسفه قیام عاشورادر حال حاضر با وجود انجام عزاداری مطلوب، درک فلسفه قیام عاشورا نیز از اهمیت بالایی برخوردار است و مخاطبان مجالس عزاداری باید در این زمینه دارای شناخت لازم و کافی باشند.عضو مجلس خبرگان رهبری، آیت الله عالمی با اعلام اینکه فلسفه قیام عاشورا باید برای نسل‌های جوان تبیین شود، گفت: از مهم‌ترین فلسفه‌های قیام عاشورا حرکت در مسیر اهداف الهی، احیای امر به معروف و نهی از منکر، برپایی عدالت، آزادگی و ایستادن در برابر ظالمان است.وی ادامه داد: امام حسین (ع) در نامهای به منظور پاسخ به کسانی که برای آمدن به کوفه از او دعوت کردند نوشت؛ فلسفه قیام من برپایی حکومتی است که پیشوای آن عدالت را در جامعه برپا کرده، خویش را در مسیر اهداف الهی وقف و مطابق کتاب خدا حکم داده و معتقد به دین خدا باشد.آیت الله عالمی تصریح کرد: شناساندن نهضت حسینی و فلسفه قیام عاشورا از اصول مهمی است که هیچ گاه نباید در جامعه اسلامی به فراموشی سپرده شود اما یکی از شرط‌های زنده نگه داشتن این موارد تقویت و استحکام باورهای دینی در میان مردم جامعه؛ زدودن خرافات از مسائل مذهبی و انجام عزاداری خالصانه و همراه با تهذیب اخلاق است.
وی یادآور شد: امروز باتوجه به جنایت‌های صورت گرفته در میان کشورهای منطقه و شکل‌گیری گروهک تروریستی داعش باید بیش از گذشته در مسیر تبیین فلسفه قیام عاشورا گام برداشت و در این راستا باید به این نکته هم اشاره کرد که لازمه شناساندن اسلام ناب حقیقی انجام عزاداری به شیوه صحیح و نشان دان چهره واقعی از اسلام ناب محمدی است عضو مجلس خبرگان رهبری عنوان کرد: در حال حاضر داعشی‌ها نمود حقیقی و روشن انحراف از ولایت و ادامه جریان اموی هستند و آنان با اقدامات پلید خود و کشتار زنان و کودکان و به راه انداختن جهاد نکاح هرگز در مسیر اسلام ناب محمدی حرکت نکرده و نمی‌توانند معیاری در این زمینه باشند و این امر در حالی است که همه کشورهای منطقه و حتی حامیان این گروه می‌دانند که این گروه منحرف بوده و در مسیر ولایت قرار ندارد.وی بیان کرد: امام حسین (ع) علیه ظلم و ستم قیام کرد اما گروهگ تروریستی داعش که هر روز جنایت های متعددی را علیه مردم بی‌گناه انجام می‌دهد آیا می‌تواند معیار و شاخصه‌ای در این زمینه باشد؟ بی‌تردید نه، این گروه دارای انحرافات گوناگونی است و در مسیر خط فکری کشورهای استعمارگر حرکت می‌کند.* ایام محرم بهترین فرصت برای نمایش چهره اسلام حقیقی به کشورهای جهانآیت الله عالمی گفت: در حال حاضر این گروهک تروریستی تنها به دنبال تحریف عاشورا و جایگزین کردن ضد ارزش‌ها در میان کشورهای اسلامی است اما هیچ گاه به مقصد نخواهد رسید زیرا ملت‌های منطقه بیدار شده‌اند.
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی هم با اعلام اینکه ایام محرم بهترین فرصت برای نمایش چهره اسلام حقیقی به کشورهای جهان است، افزود: حسین بن علی (ع) همواره برای برپایی عدالت تلاش می‌کرد و هرگز حق مظلومان را زیرپا نمی‌گذاشت بنابراین با تبلیغ همین دو ویژگی می‌توان نشان داد که اسلام راستین حسینی با چهره زشتی که داعش از اسلام به نمایش گذاشته بسیار متفاوت است*اسلامی که گروه داعش سنگ آن را بر سینه می کوبد به معنای اسلام محمدی نیستحجت الاسلام نصرالله پژمانفر تصریح کرد: بدون شک گروهکی که با کمک کشورهای استعمارگر به جنایت‌های زیادی دست می‌زند، منحرف بوده و ادامه دهنده راه جریان اموی است.وی یادآور شد: اسلام معاویه و یزید و اسلامی که امروز گروه داعش سنگ آن را بر سینه می‌کوبد نمی‌تواند به معنای اسلام محمدی و راستین باشد و فرسنگ‌ها با نهضت حضرت سید الشهدا (ع) فاصله دارد.نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: اگر ایثارها و فداکاری‌های سید الشهدا نبود امروز چهره اسلام واقعی شناخته نمی‌شد لذا در حال حاضر برای همگان روشن است که تکفیری‌ها و گروهک داعش پیرو همان اسلام اموی‌اند و هیچ کاری به جزء خشونت، سر بریدن و وحشی‌گری نیاموخته‌اند و در حقیقت این‌ها دست پرورده صهیونیزم، آمریکا و استکبار جهانی هستند و مامورند تا این گونه جلوه دهند که اسلام یعنی خشونت در حالی که تیر آنان به سنگ خواهد خورد.
وی با تاکید بر اینکه اسلام داعشی‌ها همان اسلام معاویه و یزید است، افزود: امام حسین (ع) اسلام واقعی را به نمایش گذاشت و نشان داد که با تمام وجود در برابر جریان حاکم اموی ایستاده زیرا اسلام اموی چیزی جزء جبر و خشونت و وحشی گری نیست و اکنون هم گروهک داعش مصداق همین مسئله است******************گزارش: مرضیه صاحبی******************انتهای پیام/70005/صا40/پو3002.
10:37 - 26 اکتبر 2014
1 بازنشر
22 بازدید
1 پاسخ