ماهنشان یادآور تمدن مادها در ایران
شهرستان ماهنشان یکی از شهرستانهای مهم استان زنجان و یادآور تمدن کهن مادها در این منطقه است.
به گزارش خبرگزاری فارس از زنجان، شهرستان ماهنشان در 113 کیلومتری شمال غرب شهر زنجان قرار دارد. شاید کمتر مسافری در استان اطلاع داشته باشد که ماهنشان قدمتی 4 هزار ساله دارد.شهرستان ماهنشان در تاریخ 16 آبان سال 75 براساس مصوبه شماره 100350.2 هیئت وزیران از شهرستان زنجان منتزع و با تأسیس فرمانداری به شهرستان تبدیل شد که هماکنون شامل دو بخش (مرکزی و انگوران) دو شهر (ماهنشان و دندی) پنج دهستان (ماهنشان، اوریاد، قزل گچیلو واقع در بخش مرکزی، قلعه جوق سیاه منصور و انگوران واقع در بخش انگوران) با یکهزار و 128 روستا، 62 روستا در بخش مرکزی و 66 روستا در بخش انگوران است.جمعیت شهرستان براساس سرشماری عمومی سال 85 بالغ بر 42 هزار و 657 نفر بوده و غالب مردم شهرستان شیعه اثنیعشر و درصد کمی از پیروان اهل تسنن و فرقی نظیر اهل حق نیز در این شهرستان زندگی میکنند.*شهرستان ماهنشان دارای تاریخی ارزشمند در انقلاب اسلامی ایران استشهرستان ماهنشان دارای تمدن و تاریخی ارزشمند در انقلاب اسلامی ایران است. ظرفیتهای تاریخی زیادی در شهرستان ماهنشان وجود دارد که برای هموطنان ایرانی به خوبی معرفی نشده است.شهرستان ماهنشان مشاهیر و شخصیتهای مطرحی داشته است. مشاهیر و شخصیتهای تاریخی همچون حاج سید اسماعیل موسوی زنجانی نماینده ولیفقیه و امام جمعه فقید زنجان، مولانا همتی انگورانی، سید ابوالقاسم قشلاجوقی (یکی از فلاسفه قرن 11)، مرحوم آیتالله خسروی امام جمعه اسبق تکاب و غیره را میتوان نام برد.
شهرستان ماهنشان را با قوم ماد میشناسند مادها از طریق مصب و کنارههای رودخانه قزلاوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی همانند ماد آباد در 15 کیلومتــری شهـر ماهنشان مستقر شدند و وجود قلعههای دفاعـی همچون قلعه بهستان در 12 کیلومتری ماهنشان معماری زیبا و هنرمندانهای را به نمایش گذاشته است. در دوره افشاریه این شهرستان محل استقرار ایل افشار بوده بوده است.بیشترین موقعیت جغرافیائی این ایل در حاشیه رودخانه قزلاوزن بوده است ایل افشار یکی از مهمترین تیرههای غنیبگلو بوده که در کتاب مراهالبلدان از این منطقه به عنوان منطقه افشاریه یاد شده است. همچنین دهستان قزل گچیلو نیز بهعنوان منطقه افشاریه عنوان شده که از فرهنگ دولت نادر شاه افشاری خبر میدهد. در دوره صفویه این منطقه از موقعیت استراتژیکی خاصی برخوردار بوده و محور تدافعی در مقابل تهاجمات عباسیان بوده که مبارزاتی بین شیعیان صورت گرفته که مقبرههایی با زبان عربی از جمله قبرستان شهید لر وجود دارند.شهرستان ماهنشان در طول تاریخ انقلاب اسلامی نیز همواره از آرمانهای امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری حمایت کرده و نسبت به ارزشهای انقلاب اسلامی پایبند بوده است. منطقه ماهنشان غریب به 109 نفر شهید و مفقود، 165 نفر جانباز و 16 نفر آزاده دارد که وجود مساجد فعال و بافت سنتی و قدیمی در منطقه یکی از دلایل حضور پررنگ رزمندگان در جبهههای نبرد حق علیه باطل بوده است.
*قلعه بهستان یا کهن دژ یادگار دوران ماد در ماهنشانشهرستان ماهنشان دارای آثار و بناهای تاریخی متعددی است قلعه بهستان یا کهن دژ در شهرستان ماهنشان و در کنار رودخانه قزلاوزن واقع شده است. قدمت این دژ به دوره مادها بر میگردد. این دژ به شماره 1458 به نام قلعه بهستان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.برخی، پیشینه این دژ را به زمان ماد نسبت میدهند. اما براساس پژوهشهای باستانشناسی تاکنون، پیشینه این دژ به دوره هخامنشیان به اثبات رسیده است. این دژ در دوره پس از اسلام و تا قرن پنجم نیز این دژ پابرجا بوده و کاربرد داشتهاست.دریاچه خندقلو از جمله جاذبههای گردشگری و طبیعی شهرستان ماهنشان است. دریاچه خندقلو در دهستان اوریاد در بخش مرکزی شهرستان ماهنشان و در 152 کیلومتری مرکز استان قرار دارد و تنها دریاچه زنجان محسوب میشود. میان یک دشت وسیع قرار گرفته و دقیقا حکم سراب را برای این منطقه دارد. دسترسی به دریاچه خندقلو از جادهی ماهنشان به روستای سهند سفلی و علیا، قاضیکندی، حسنآباد، پری خندقلو امکانپذیر است.*دودکش جن در 20 کیلومتری شهر ماهنشان به طـرف زنجاندودکش جن نامی است که زنجانیها زیاد به گوششان نرسیده است. دودکش جن را در 20 کیلومتری شهر ماهنشان به طـرف زنجان و 100 کیلومتری زنجان میتوان پیدا کرد.دودکش جن دقیقا همان جایی است که ماهنشان را شهری افسانهای میکند. خیلـیها با وجود آنکه از زنجان گذر کردهاند، ولـی تا به حال نه آن را دیده و نه دربارهاش شنیدهاند.
معلوم هم نیست پایه نامگذاری آن چیست، شاید به اعتقادات کهن مردم این خطه برگردد؛ امــا در اصل، «دودکش جــن» نوعی سنگ قارچی شکـل است که بر اثر فرسایش پدید آمده و به منارهای بلند و نازک میماند که سنگ دیگری روی آن قرار گرفته استدربند قاطرچی در 5 کیلومتری سمت غرب ماهنشان به طـرف روستای ینگجه سینار واقع شده و یکی از مناطق حفاظت شده ماهنشان از لحاظ سکونت حیوانات وحشی از قبیل قوچ و میش است. دربند قاطرچی یکی از مناطق خوب و جذاب برای گردش و سیاحت است. ییلاقات علمکندی نیز جزء زیباترین مناطق شهرستان ماهنشان بوده که همه ساله جمع کثیری از علاقهمندان به طبیعت را در دامان خود پذیرا است.* قارقالان دلنوازترین منطقه در ییلاق ماهنشانمنطقه قارقالان که جزء مهمترین و دلنوازترین مناطق این ییلاق است همانگونه که از نام آن پیداست منطقهای بوده که برف زمستانی تا بارش اولین برف سال آینده باقی میماند. آب و هوای این ناحیه به مانند منطقه دماوند و فیروزکوه در استان تهران است.یکی از جاذبههای مهم در شهرستان ماهنشان منطقه حفاظت شده حیات وحش بوده که کمتر معرفی شده است. منطقه حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش انگوران در شمال غرب کشور در ناحیهای کوهستانی در رشته کوههای زاگرس قرار گرفته است.
این منطقه در جنوب غرب استان زنجان در مرز سه استان آذربایجانشرقی و غربی و کردستان واقع شده و از نظر تقسیمات کشوری قسمت عمدهای از شمال، شرق و جنوب آن در دو بخش انگوران و مرکزی و قسمتی از جنوب غرب منطقه در بخش افشار شهر تکاب در استان آذربایجانغربی قرار گرفته است*منطقه حفاظت شده انگوران و ظرفیت مهم گردشگریمنطقه حفاظت شده انگوران در مساحتی معادل 90 هزار هکتار و پناهگاه حیات وحش انگوران با مساحت 35 هزار هکتار، دارای انواع پوشش گیاهی، بوتهها و درختچهها، فوربها و پهن برگها و گندمیان و شبه گندمیان است.بر اساس مطالعات انجام شده، 29 گونه بوته و درختچه، 96 نوع علفیهای پهن برگ و 46گونه گرامینه و شبه گرامینه در محدوده مورد مطالعه وجود دارد. همچنین تعداد 33 گونه پستاندار، 107 گونه پرنده، 23 گونه خزنده، 8 گونه آبزی، 7 گونه دو زیست و 78 گونه حشرات هوازی و خاکزی حیات وحش این منطقه را تشکیل میدهند.پستانداران عمده این منطقه عبارت از قوچ و میش، کل و بز، خوک، خرس، سیاه گوش، گرگ، روباه، شغال و خرگوش هستند. همچنین برخی از پرندگان آبزی، بومی منطقه بوده و مهاجرت نمیکنند که میتوان از این میان به آنقوت، تنجه و چنگر اشاره کرد. بعضی از مرغابیها، لکلک سیاه، فلامینگو، قو، درنا و پلیکان از پرندگان مهاجری هستند که در بین سایر پرندگان از اهمیت برخوردارند.از سایر پرندگانی که در این منطقه وجود دارند میتوان به کبک دری، کبک معمولی، کبک چیل، باقری قره- قمری و فاخته اشاره کرد.
مار، مار آبی، آگاما، جکویا مارمولک،گونه خاصی از لاک پشتها از جمله خزندگان و دوزیستانی هستند که در این منطقه زیست میکنند کپور، سس، سیاه کولی، زرد پر یا سرخ پر، سیم، اسپله، ماشگ ماهی از انواع ماهیانی هستند که میتوان در منطقه حفاظت شده انگوران مشاهده کرد.انتهای پیام/73007/ر30/ف4004.
00:10 - 21 اسفند 1392