جشنواره کشوری که در حد و اندازه خود ظاهر نشد
خبرگزاری فارس: بیست و چهارمین جشنواره تئاتر منطقه چهار کشور در چابهار به دلیل برخوردار نبودن از امکانات رفاهی و مناسب گروههای نمایشی شرکت‌کننده، در حد و اندازه خود ظاهر نشد و حاشیه‌هایی را نیز به دنبال داشت.
به گزارش خبرگزاری فارس از چابهار، وارد سالن که می‌شوی تاریکی هدفمندی خودنمایی می‌کند، لحظه‌ای در سکوت و تاریکی باید تأمل کرد تا نور روی صحنه نمایش، راه رفتن را به تو نشان دهد، حرکات نمایشی که همانند تارهای عنکبوت با ظرافت خاصی کنار هم قرار می‌گیرند تا داستانی را به صورت زنده روایت کنند، روایتی از تلخی و شیرینی‌هایی که همه ما آنها را در زندگی لمس کرده‌ایم، آری اینجا تالار وحدت دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار است که این روزها میزبان بیست و چهارمین جشنواره منطقه چهار کشور می‌باشد و حال و هوای چابهار همیشه بهار در این روزها، رنگ و بویی آمیخته با هنر و نمایش به خود گرفته و برترین‌های تئاتر منطقه چهار کشور بعد از گذر از بازی‌های فراوان و عبور از نگاه‌های تیزبینانه داوران همیشه در صحنه، موفق شدند مجوز شرکت در این جشنواره مهم کشوری را به دست آورند.
در استان سیستان‌وبلوچستان که به دلایل مختلف و رنگ به رنگ، امکاناتی همچون سالن سینما و تئاتر در دور افتاده‌ترین اولویت‌های فکری مسئولان فرهنگی، قرار دارد، برگزاری این چنین جشنواره‌های کشوری می‌تواند چراغ رو به افول هنر زیبا و تجلی بخش تئاتر را آهسته‌تر کند، آری میزبانی که خود نتوانست از سهمیه میزبانی برای حضوری قوی در عرصه تئاتر بهره‌مند شود و این قصه تلخ مصداق این جمله است که «مرا دردیست اندر دل که گر گویم زبان سوزد وگر پنهان کنم ترسم که مغز استخوان سوزد» و این است که به رسم دیرینه تئاتر، تا خاک شیرین صحنه نخورده باشی، نمی‌توانی درد این بازیگرانی را همانند دیگر هم صنف‌هایشان که در جعبه جادویی تلویزیون و یا پرده جادویی سینما، دستمزدهای نجومی می‌گیرند و بدون تکرار و افکت‌های رایانه‌ایی، صحنه‌هایی خلق می‌کنند که به حق کمتر در رسانه‌های تصویری شاهد آنها بوده‌ایم و صحنه تئاتر مکانی است برای آزمودن هنرمندانی که تنها با تکیه بر استعداد و توان و تمرین توانسته‌اند بر صحنه مقدس تئاتر پای گذارند و در این کارزار است که به راستی آن که اهل دل بود، خواهد توانست با کارگردانی دل و قلبش و نویسندگی منطقش، بازی را به نمایش بگذارد که تجلی بخش هنر واقعی بدور از تکرار مکررات است.آواز دهل از دور خوش است
بیست و چهارمین جشنواره تئاتر منطقه چهار کشور با طلوع خورشید بهاری جمعه، یک روز مانده به آغاز رسمی جشنواره متولد شد، طراحی و نصب دکور و طراحی صحنه و نورپردازی روی صحنه، اینها مواردی بود که هر گروه نمایشی باید با گذر از این کمبودها خود را برای اجرایی بهتر از دیگران آماده کند که این مهم نیز مصداق «آواز دهل از دور خوش است» و عواملی که باید همه توان خود را معطوف به اجرای نمایش و گذر از نگاه داوران کنند باید لباس کارگری بر تن کنده و خود را در اجرای نمایشی دیگر که آماده‌سازی دکور است، بیازمایند.
انتخاب تالار وحدت دانشگاه دریانوردی و علوم دریای چابهار مکانی که از نگاه بسیاری از گروههای نمایشی حتی شرایط اولیه برای میزبانی این جشنواره کشوری را هم ندارد، در کاهش سطح کیفیت اجرای نمایش نقش بسزایی داشته و عدم هماهنگی با عوامل فنی برای حل مشکلات محیطی نیز به حدی جدی بود که برخی عوامل با استرس‌های نجومی روی صحنه حضور می‌یافتند و به گفته این دوستان ما برای اولین بار استرس‌مان از اجرای نمایش نبود و استرس کشنده ما از کمبودهایی بود که هیچ کس هم پاسخگوی این مشکلات نبود و فقط یک جمله خنده‌دار از زبان مسئول هماهنگ کننده شنیده می‌شود «خیالتون راحت، هماهنگ شده» و البته در واقعیت تنها شاهد، راحت بودن خیال مسئولان اجرایی جشنواره بودیم که همه چیز برایشان مهم بود بجز هماهنگی و حل مشکلات گروههای نمایشی!!!
بیان واقعیت‌های تلخ و کمی تا قسمتی شیرین این جشنواره هم از زبان عوامل گروههای نمایشی این جشنواره در ظاهر کشوری، شنیدنی است و البته تا حدودی هم غیرقابل باور خواهد بود.
گفت‌وگو با جمع زیادی از عوامل گروههای نمایشی که از استان‌های همجوارمان حضور داشتند، نشان می‌داد انتخاب چابهار برای این جشنواره با اما و اگرهایی همراه بود و حال مشخص شد علت آن همه اما و اگرهایی که تا قبل از ورود به شهرستان چابهار وجود داشت، این بود که از واقعیت‌هایی تلخ اطلاع نداشتیم.
برنامه‌ریزی ضعیف موجب همخوانی نداشتن قضاوت داوران بود
یکی از کارگردان‌های حاضر در جشنواره اظهار داشت: وقتی مسئولان چابهار توان برگزاری قوی و در سطح جشنواره کشوری را ندارند، چرا و به چه دلیل میزبانی را بر عهده گرفته‌اند که باعث شده تا بسیاری از اجراهای گروههای نمایشی در حد توان واقعی آنها نباشد و کمبودها همواره ما را به شدت رنج می‌داد و اکثر گروههای نمایشی به جای تمرکز بر اجرای نمایش‌هایی که برخی تا یک سال برای آن زحمت کشیده‌اند، در این جشنواره به واقع ضعیف‌تر از مراحل شهرستانی، نمایش خود را بر روی صحنه بردند.
وی که تمایلی برای ذکر اسم خود نداشت، معتقد بود: برنامه‌ریزی ضعیف و آشنا نبودن مسئولان برگزاری جشنواره از عواملی بود که درصد بالایی از گروههای نمایشی اتفاق‌نظر دارند که سبب شده تا نتایج قضاوت داوران در زمینه آثار برتر با واقعیت‌ها و توان گروههای نمایشی همخوانی نداشته باشد.
وی تصریح کرد: متأسفانه داوران از پشت پـرده این به‌هم ریختگی که به حق می‌توان آن را در قالب یک نمایش پر طرفدار بر روی صحنه برد، اطلاعی ندارند و براساس معیارهایی قضاوت می‌کنند که در شرایط عالی می‌توان از اجرایی، انتظار داشت.
این کارگردان افزود: نزدیک به 48 ساعت است که من به عنوان کارگردان و برخی از عواملم نخوابیده‌ایم و با توجه به زمان کم برای آماده‌سازی دکور نمایش باید تا فردا ظهر به هر روش ممکن خودمان را سرپا نگه داریم تا بتوانیم روی صحنه، اجرا داشته باشیم.
به گفته وی، نتیجه بیش از شش ماه تلاش و تمرین مستمر یک گروه 20 نفره، با شرایطی فردا روی صحنه خواهد رفت که به دلیل هماهنگی‌های بسیار ضعیف یا بهتر بگویم عدم هماهنگی لازم، عوامل احتمال موفقیت را بسیار کم می‌دانند.
کیفیت جشنواره برای مسئولان مهم نبود
از وی نظرش را در خصوص میزبانی چابهار برای این جشنواره کشوری جویا شدیم که با سکوت معناداری بیان داشت: حق بسیاری از گروههای نمایشی که واقعاً زحمت کشیده‌اند به دلیل انتخاب غیرتخصصی چابهار و مکان اجرای نمایش، ضایع شده و نمی‌دانیم مسئولان امر چرا قبل از انتخاب محل اجرای جشنواره، امکانات سخت‌افزاری و توانمندی‌های چابهار را مورد بررسی قرار نداده و اصطلاحا کیلویی و فقط به خاطر هوای خوب و بهاری، چابهار را میزبان انتخاب کرده که به حق بدترین ضربه را به جشنواره زد.
وی تصریح کرد: سطح کیفی این جشنواره حتی در حد مسابقات درون شهرستانی هم نیست و در یک جمله می‌توان گفت: «برای مسئولان و متولیان فرهنگی کشور، تنها برگزاری این جشنواره مهم بود و سطح کیفی آن به هیچ وجه در اولویت‌های آنان جایگاهی نداشت» و چوب این بی‌تدبیری را باید هنرمندی که با هزینه شخصی، خود را به جشنواره رسانده با سرخوردگی استعدادهایشان پس دهد و نتیجه ماه‌ها تلاش و تمرین آنها هم در صحنه گردانی مسئولان ...
مکان برگزاری در شأن یک جشنواره کشوری نبود
مسئول یکی دیگر از گروههای نمایشی که در جشنواره حضور داشت نیز گفت: به واقع ما برای اولین بار در این جشنواره کاستی‌هایی را لمس کردیم که به هیچ وجه انتظار نداشتیم در جشنواره کشوری وجود داشته باشد که این مهم نشان می‌دهد برنامه‌ریزی هدفمند و اجرایی در پشت انتخاب چابهار، محل برگزاری نمایش‌ها، محل نامناسب اسکان وجود نداشته است.
وی تصریح کرد: من مطلع شده‌ام یک روز مانده به برگزاری جشنواره، مسئولان مکان اجرای نمایش را در دانشگاه دریانوردی چابهار و بدون اطلاع قبلی از کمبودهای آن انتخاب کرده که این بی‌برنامه‌گی باعث شده سطح کیفی اجرای نمایش‌ها هم به حد قابل توجهی کاهش و توان گروه‌ها معطوف به برطرف کردن مشکلات محیطی صحنه شود.
این مسئول گروه نمایشی به وضعیت غیرقابل تحمل هتل صدف محل اسکان گروههای نمایشی نیز اشاره کرد و افزود: آیا در شأن یک جشنواره کشوری است که محلی را برای اسکان انتخاب کنند که مدت‌ها بلااستفاده بوده و فقط می‌توان از آن به عنوان محلی یاد کرد که برای استراحت چند ساعته قابل تحمل بوده و انتظار بیشتری از آن نمی‌توان داشت.
به گفته وی نبود تخت در اتاق‌ها به تعداد افراد و وجود خرده شیشه در کف برخی اتاق‌های این به اصطلاح هتل بی‌ستاره، مملو از حشرات زنده، شیشه شکسته و خاک و گردی است که بچه‌ها بعد از خستگی غیرقابل وصفی که از محل اجرای نمایش که خود کوهی از کمبودها و مشکلات بود با هدف استراحت به سمت هتل بی‌ستاره حرکت می‌کردند و وقتی که وارد اتاق‌هایشان می‌شدند، درمی‌یافتند که جشنواره‌ای آمده‌اند که خبری از حداقل رفاه و آسایش هم در آن نیست.
وی با خنده‌ای تلخ ادامه داد: در این هتل بی‌ستاره حتی آب خوردن هم موجود نبود و انتخاب محل اسکان گروههای نمایشی در این مکان بهترین فرصت بود تا با کمترین هزینه، این هتل مخروبه با تلاش دیدنی میهمانان جشنواره، مورد نظافت کلی قرار گیرد و برای استفاده دیگرانی که اگر می‌خواهند امکانات هتل صدف را با جان و دل لمس کنند، قابل استفاده شود.
جمع دیگری از گروههای نمایشی دیدنی‌های جالب و تأسف‌انگیز هتل صدف را بسیار بیان کردند که از آن جمله می‌توان به وجود جلبک‌هایی که از دوش حمام‌های هتل آویزان شده بود اشاره کرد که این خود نشان می‌دهد این هتل بی‌ستاره مدت‌هاست هیچ جنبنده‌ای به جز میهمانان ناخوانده‌ایی همانند سوسک و مارمولک‌های عظیم‌الجثه به خود ندیده است.
برخی می‌گفتند: این هتل با همه کاستی‌هایش یک امکان جالبی نیز داشت که همزمان هم می‌توانستی استراحت کنی و هم شاهد رژه مارمولک‌ها و عنکبوت‌های ریز و درشت بر روی سقف و زمین باشی و خوشحال باشی که از امکانات یک باغ وحش چند ستاره هم بهره‌مند می‌شوی و نباید از کمبودها گلایه‌مند بود که در این هتل بی‌ستاره می‌آموزی حتی برای خوردن یک لیوان آب هم باید دموکراسی اداری و آن هماهنگی غیرقابل وصف مسئولان را طی کنی و در نهایت هم همانند بسیاری از موارد دیگر از جیب مبارک به خرید مایحتاج خود اقدام کنی که اگر منتظر لطف و هماهنگی دوستان باشی به طور حتم با آمبولانس به شهر محل زندگیت بازخواهی گشت!!
از دیگر مواردی که از عجایب این جشنواره بود به حضور نامحسوس دبیر اجرایی جشنواره اشاره کردند که به گفته گروههای نمایشی رفت و آمد وی به حدی محرمانه بود که برای دیدن دبیر اجرایی که باید تمام وقت در محل اجرای نمایش حضور داشته باشد، از هفت خان عبور می‌کردی و در نهایت هم همان جمله معروف که «خیالتان راحت، هماهنگ شده» را باید پذیرا باشی که البته شنیده شده مسئولان برگزاری این جشنواره به اصطلاح کشوری هیچ گونه هماهنگی با مسئولان ارشد دانشگاه دریانوردی چابهار نداشته و پس از چند روز اجرای برنامه و آن هم به دلیل وخیم شدن ناهماهنگی‌ها، یادشان افتاده بود که به مسئولان ارشد دانشگاه هم اطلاع دهند زمینه برگزاری جشنواره کشوری در راستای رفع کمبودها و مشکلات در این دانشگاه را مهیا کنند که براستی نوش داروی بعد اجرای چندین گروه نمایشی بود و در نتیجه منتهی به ضایع شدن حق آنها شد...
بدون امکانات، جشنواره را با کیفیت بالا در خیابان هم برگزار می‌کنم
از برخوردهای لفظی و فیزیکی گروههای نمایشی با یکدیگر که بر اثر فشار و استرس بالا بود، بگذریم، شنیده شده دبیر اجرایی جشنواره گفته «اگر هیچ امکاناتی هم به من ندهند، می‌توانم این جشنواره را در خیابان هم با سطح کیفی بالایی برگزار کنم» که این هم یکی دیگر از عجایب بیست و چهارمین جشنواره تئاتر منطقه چهار کشور است که می‌توان توانمندی مسئولان را مدیریت بحران‌های غیرمترقبه لمس کرد!!
تماس‌های ما با دبیر اجرایی جشنواره با این جمله شنیدنی «مشترک مورد نظر قادر به پاسخگویی نیست!!!» منتهی شد و به طور حتم «سیدحسین حسینی» هم حرف‌های شنیدنی خواهد داشت که احتمالا به دلیل مشغله زیاد و تلاش برای گرفتن امکانات رفاهی برای عوامل گروههای نمایشی که یک هفته میهمان چابهار بودند در تکاپو هستند و ما نیز به رسم ادب به ایشان خدا قوت می‌گوییم و از طرف گروههای نمایشی حاضر در جشنواره از زحماتشان تشکر می‌کنیم و این سوال را مطرح کرده که برگزاری این جشنواره با این سطح کیفی امکانات و هماهنگی‌ها به چه قیمتی بود؟
لازم به ذکر است؛ افرادی که با آنها گفت‌وگو شده بود به دلایل شخصی حاضر به ذکر اسم خود نبودند و معتقد بودند ذکر مشخصات آنها می‌تواند با توجه به بیان واقعیت‌های تلخ، واکنش مسئولان زحمتکش جشنواره را به دنبال داشته باشد.
در پایان باید گفت: استان جوان سیستان‌وبلوچستان که مهد هنرهایی با قدمت چند هزار ساله است در هنر تئاتر نیز دارای هنرمندان بنام و مستعدی است اما شکوفایی این سرمایه‌های فرهنگی باید به طور جد مورد حمایت مادی و معنوی قرار گیرند و این در حالی است که اکثر هنرمندان تئاتر سیستان‌وبلوچستانی علاوه بر اینکه مورد حمایت قرار نمی‌گیرند بلکه از طریق هزینه‌های شخصی برای ادامه حیات هنر تئاتر بهره گرفته و برگزاری این چنین جشنواره‌هایی می‌تواند در ایجاد انگیزه برای هنرمندان جوان و با استعداد استان نقش مؤثری ایفا کند اما جای بسی تأسف دارد این جشنواره در حد و توانی که لایق و در شأن اسم هنرمندان برتر کشور بود، برگزار نشد و توجیه کردن کمبودهایی که ماه‌ها قبل باید رفع می‌شد مصداق پاک کردن صورت مسئله است و امید آن داریم اول بستر برگزاری جشنواره‌های کشوری را مهیا کنیم و سپس برای میزبانی آن اقدام کنیم تا این فرصت طلایی در عرصه هنر تئاتر مبدل به عامل بازدارنده برای هنرمندانی شود که با دنیایی از شوق و ذوق رویای رفتن روی صحنه را در ذهن می‌پروراندند، غافل از اینکه آواز دهل از دور خوش است...
انتهای پیام/ 175002/ب/ض1002
15:49 - 23 آبان 1391
1 بازنشر
7 بازدید
1 پاسخ