از گفتمان فرعونی تا تفرعون ترامپی
زینب رضانژاد کلائی دکتری تاریخ و سیره پیامبر اعظم صل الله علیه و آله و سلم و همکار علمی دانشنامه زن مسلمان پژوهشگاه مطالعات اسلامی جامعه الزهرا (س)، یادداشتی با عنوان «از «از گفتمان فرعونی تا تفرعون ترامپی» در ویژه نامه نخبگانی "دفاع رمضان، بعثت مردم" منتشر کرد.
تهدیدات اخیر دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران، تنها یک مانور سیاسی یا هیاهوی رسانهای نیست؛ بلکه بازتابی از همان روحیهی «استکباری» و «فرعونمآبانهای» است که در ادبیات سیاسی-الهی امام خامنهای، رهبر معظم انقلاب، به عنوان الگوی نهایی طغیان معرفی شده است. اشاره به آیه ۱۰۳ سوره اسراء («فَأَرَادَ أَنْ يَسْتَفِزَّهُمْ مِنَ الْأَرْضِ...») در این زمینه، کلیدی برای گشودن قفل ماهیت واقعی سیاست خارجی آمریکا و شخصیتهایی چون ترامپ است. این آیه پرده از نیتی برمیدارد که فراتر از جنگ نظامی یا تحریم اقتصادی است؛ نیتی که هدفش «استفزاز» و ریشهکن کردن هویت، استقلال و موجودیت یک ملت از خاک خویش است.در منظومه فکری امام خامنهای، مفهوم «استکبار» دارای ابعاد هستیشناختی و تاریخی عمیقی است. ایشان در بیانات صریح خود، مستبدین و مستکبران عالم را در یک زنجیره تاریخی قرار میدهند. به باور ایشان، آن مقامی که با نخوت و غرور نشسته و درباره همه دنیا قضاوت میکند، باید بداند که سرنوشتی مشابه فرعون، نمرود، رضاخان و محمدرضا پهلوی در انتظار اوست. تاریخ گواهی میدهد که چنین چهرههایی دقیقاً زمانی که در اوج غرور و تکبر بودند، سرنگون شدند. ترامپ نیز با ادبیات تهدیدآمیز و رویکرد یکجانبهگرایانه خود، دقیقاً در همین چارچوب معنا پیدا میکند. او نه به دنبال تعامل، بلکه به دنبال «تسلیم مطلق» است؛ همانگونه که فرعون موسی (ع) را نه به عنوان یک پیامبر، بلکه به عنوان عاملی برای برهم زدن نظم تحت سلطه خود میدید و قصد داشت بنیاسرائیل را از سرزمینشان براند.
اشتراک بنیادین میان فرعون قرآنی و ترامپ، در «انکار حق حیات مستقل برای دیگران» و ادعای ربوبیت نهفته است. فرعون در قرآن نماد کسی است که خود را «ربّ الاعلی» میپندارد. امروز نیز کاخ سفید، با مکانیسم «فشار حداکثری» و تهدیدهای نظامی، دقیقاً همان هدف را دنبال میکند: تهی کردن ایران از ارادهی ملی و تبدیل آن به دولتی وابسته. این «استفزاز» از «الأرض»، به معنای سلب پایگاه اجتماعی، فرهنگی و سیاسی یک ملت است. اما نکتهی ظریف و امیدبخش در این تطبیق، پاسخ ایمانی و استراتژیک به این تهدیدات است.حضرت آیتالله خامنهای با استناد به تجربه تاریخی مواجهه حضرت موسی (ع) با فرعون، راهبرد جمهوری اسلامی را تبیین میکنند. ایشان تأکید دارند که جمهوری اسلامی با اتکاء به قدرت الهی و با باور کردن قدرت حضور مردم، از هیچ قدرتی در دنیا هراس ندارد. اگر کسانی به تقلید از روحیههای ضعیف بنیاسرائیل بگویند «اِنّا لَمُدرَکون» (آنان به ما میرسند و ما را نابود میکنند)، پاسخ مؤمنان و ملت ایران، پیروی از منطق موسوی است: «کَلّا اِنَّ مَعِیَ رَبّی سَیَهدین» (هرگز چنین نیست، پروردگار من با من است و مرا هدایت خواهد کرد).
این تقابل، تقابل «ترس از خلق» و «توکل بر خالق» است. ترامپ و امثال او، مانند فرعون، تصور میکنند با زور شمشیر و دلار میتوانند حقیقت را دفن کنند، اما تاریخ گواهی میدهد که این «ارادهی استئصالگر»، خود مقدمهی نابودی آنان است. ملت ایران با درس گرفتن از مکتب عاشورا و انقلاب اسلامی، میداند که راه نجات از دام «استفزاز»، نه تسلیم، بلکه ایستادگی هوشمندانه و توکل بر وعدهی صادق الهی است. غرق شدن فرعونهای زمانه، نه در دریای نیل، که در اقیانوس بیداری ملتها و خشم الهی رخ خواهد داد و سرنوشت محتوم مستبدان یعنی «سرنگونی» در انتظار آنان است. بنابراین، تهدیدات امروز، نه نشانه قدرت، بلکه نشانهی استیصال سیستمی است که پایان نزدیک خود را در آینهی تاریخ میبیند.
14:14 - 22 اردیبهشت 1405
50k بازدید
