شترپروری گلستان در انتظار زنجیره فرآوری
با وجود ظرفیتهای خوب صنعت شترپروری در گلستان، این صنعت هنوز با چالشهای متعددی روبهرو است همچون نبود صنایع فراوری و بستهبندی محصولات لبنی شتر که باعث خروج ارزشافزوده از استان میشود، توسعه زیرساختهای صنعتی و برندهای محلی، علاوه بر جلوگیری از این روند میتواند زمینه صادرات و اشتغال پایدار را فراهم کند.
خبرگزاری فارس_ استان گلستان: گلستان به دلیل برخورداری از شرایط اقلیمی مناسب و وسعت بالای مراتع، یکی از مناطق مستعد کشور در زمینه پرورش شتر به شمار میرود.این استان از معدود مناطق ایران است که به دلیل شرایط آبوهوایی خاص، امکان پرورش شترهای ماده و شیرده را دارد و همین موضوع میتواند نقش مهمی در توسعه تولید شیر شتر و فرآوردههای مرتبط ایفا کند.*نبود صنایع فراوری محصولات لبنی شتربا وجود این ظرفیتها، صنعت شترپروری در گلستان هنوز با چالشهای متعددی روبهرو است. نبود صنایع فراوری و بستهبندی محصولات لبنی شتر، از جمله مهمترین موانعی است که باعث شده ارزشافزوده این محصولات نصیب استان نشود. در حال حاضر کارخانه فراوری شیر شتر در گلستان وجود ندارد و بخش زیادی از شیر تولیدی به استانهای دیگر ارسال شده و با نام و برند شهرهای دیگر وارد بازار میشود.در استان گلستان عمدتاً شتر تککوهانه ترکمنی پرورش داده میشود؛ نژادی اصیل و سبک که در مقایسه با بسیاری از نژادهای دیگر شتر، میزان تولید شیر بیشتری دارد. این شترها همانند اسبهای ترکمنی، بخشی از میراث دامپروری منطقه محسوب میشوند و سابقهای طولانی در زندگی مردم مناطق ترکمننشین استان دارند.
وابستگی کم پرورش شتر در برابر بحران قیمت نهادههادر شرایطی که بسیاری از دامداران کشور با افزایش شدید قیمت نهادههای دامی و تأمین خوراک دام دستوپنجه نرم میکنند، وجود مراتع وسیع بیابانی در شمال استان و رویش گسترده گیاه خارشتر، شرایطی فراهم کرده که پرورشدهندگان شتر وابستگی کمتری به نهادههای دامی گرانقیمت داشته باشند.بیشترین تعداد شتر در شهرستان گنبدکاووس پرورش داده میشود. یک پرورشدهنده شتر در این شهرستان دراینخصوص به خبرنگار فارس گفت: خارشتر که بهصورت طبیعی در مراتع این مناطق رشد میکند، تا حدود شش ماه از سال بهوفور در دشتهای شمالی گلستان یافت میشود. شترها نیز بهخوبی از این علوفه خشن و کمکیفیت تغذیه میکنند و در همین شرایط قادر به تولید شیر و گوشت هستند. پقه عنوان کرد: این ویژگی، شتر را به دامی سازگار با اقلیم منطقه تبدیل کرده و ارزش اقتصادی پرورش آن را در مقایسه با بسیاری از دامهای دیگر افزایش میدهد.وی گفت: این دامها بیشتر در شهرستانهای گمیشان، گنبدکاووس و آققلا و عمدتاً به شکل سنتی پرورش داده میشوند.
*تولید ۲۷۰ تن شیر شتر بدون زیرساختهای بستهبندیرضا نظری، معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی گلستان در گفتگو با خبرنگار فارس در گرگان اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۶ هزار و ۲۹۳ نفر شتر در استان نگهداری میشود که سالانه نزدیک به ۲۷۰ تن گوشت و ۲۴۸۲ تن شیر تولید میکنند.بااینحال، فعالان این حوزه میگویند نبود بازار منسجم برای فروش محصولات، افزایش هزینههای دارو و خدمات دامپزشکی و همچنین محدودشدن برخی مراتع، انگیزه بسیاری از شترداران را کاهش داده است. احمد طعنه، یکی از شترداران شهرستان گمیشان، معتقد است درگذشته دشتهای منطقه مملو از شتر بود، اما تغییر سبک زندگی مردم از زندگی عشایری به شهرنشینی باعث کاهش تعداد فعالان این صنعت شده است.به گفته وی فروش سنتی شیر و دوغ شتر نمیتواند پاسخگوی هزینههای تولید باشد و بدون ایجاد صنایع فراوری و بستهبندی، شترداری سودآوری لازم را نخواهد داشت و توجه دولت به اصلاح نژاد، ارائه تسهیلات و ایجاد زیرساختهای صنعتی میتواند دوباره رونق را به این صنعت بازگرداند.
*پروژه های حمایتی شترپروری در گلستانمحمدی کارشناس دامپروری به خبرنگار فارس گفت که باتوجهبه تغییرات اقلیمی و کاهش توان مراتع برای نگهداری دامهایی مانند گوسفند و بز، شتر میتواند جایگزین مناسبی برای دامداری در مناطق شمالی گلستان باشد.وی افزود: مراتع کمپوشش و فقیر مناطق گمیشان، آققلا، گنبدکاووس و کلاله ظرفیت بالایی برای توسعه شترداری دارند و میتوانند زمینه اشتغال بسیاری از ساکنان این مناطق را فراهم کنند.این کارشناس ادامه داد: در کنار تولید گوشت و شیر، محصولات دیگری مانند پشم، کرک و همچنین ظرفیتهای گردشگری مرتبط با شتر نیز میتواند به منابع درآمدی این صنعت اضافه شود و البته تکمیل زنجیره تولید، از پرورش تا فرآوری و صادرات در این حوزه ضرورت دارد.به گفته مسئولان جهاد کشاورزی استان، توسعه شترداری متناسب با اقلیم گلستان در حال پیگیری است و برنامههایی مانند ساماندهی شترداران سنتی، اصلاح نژاد شتر ترکمنی و اعطای تسهیلات برای بهسازی جایگاههای پرورش شتر در دستور کار قرار دارد. همچنین رایزنیهایی برای واگذاری مراتع و حمایت از سرمایهگذاری در این حوزه انجام شده است.نظری در گفتگو با خبرنگار فارس نقش حمایتی جهاد کشاورزی استان گلستان را در توزیع نهادههای دامی از قبیل جو سبوس برای پرورش شتر و اجرای پروژه های حمایتی توسعه شتر ترکمن عنوان کرد.
چشم انداز صادرات و اشتغال پایدار برای شتردارانباتوجهبه نزدیکی گلستان به کشورهای آسیای میانه و وجود بازار مناسب در این کشورها برای محصولات لبنی شتر، توسعه صنایع فراوری و ایجاد برندهای محلی میتواند علاوه بر افزایش درآمد شترداران، زمینه صادرات و اشتغال پایدار در استان را نیز فراهم کند.اگر زنجیره تولید در این بخش تکمیل شود و حمایتهای لازم صورت گیرد، شترپروری میتواند به یکی از محورهای مهم اقتصاد روستایی در شمال گلستان تبدیل شود؛ ظرفیتی که سالها موردتوجه قرار نگرفته اما توان آن را دارد که بخشی از نیازهای اشتغال و تولید در استان را تأمین کند.#شتر #شترپروری#شیر_شتر#صادراتاخبار گلستان را زودتر از همه بخوانید @golestan 09:28 - 14 اردیبهشت 1405