«نفس» به دادِ نسل رسید
لحظهای تصور کنید؛ ۲۵۷ چراغی که قرار بود پیش از درخشش، برای همیشه خاموش شوند. این نه یک داستان خیالی، بلکه آماری واقعی از یک جدال نفسگیر در استان کرمانشاه است که سرنوشت ۲۵۷ انسان را در آخرین ثانیهها عوض کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس از کرمانشاه، «سقط جنین تنها حذف یک موجود زنده نیست، بلکه نابود کردن یک نسل است.» این جمله، چکیدهای از یک فاجعه خاموش است که سالهاست گریبانگیر جوامع بشری شده است. آمارهای رسمی نشان میدهد که علیرغم کاهش ۵۲ درصدی نرخ سقط جنین در کشور طی یک سال اخیر، هنوز حدود ۲۵۴ هزار مورد سقط سالانه در کشور به ثبت میرسد که از این تعداد، سقطهای قانونی رقم بسیار کمتری را شامل میشود و حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار مورد در سال برآورد شده است. عدد اعلامی اگرچه نسبت به گذشته تقلیل یافته، اما همچنان زنگ خطری جدی برای آینده ایران و حرکت پرشتاب به سمت پیری جمعیت است. در این میان، در راستان جوانی جمعیت سالهاست در کشور «مرکز جهادی طرح نفس» راهاندازی شده تا به خط مقدم نجات فرزندانِ در آستانه سقط تبدیل شود.
طرح «نفس»؛ سنگری برای حفاظت از حیات
طرح «نفس» (مخفف نجات فرزندان سقط)، نسخهای شفابخش برای مقابله با سقطهای عمدی است؛ جایی که فشارهای اقتصادی، باورهای غلط و ناهنجاریهای فرهنگی دستبهدست هم دادهاند تا حیات یک انسان را پیش از تولد به چالش بکشند.
سعید کیانی، مسئول بسیج جامعه پزشکی استان کرمانشاه در گفتوگو با خبرنگار فارس با تشریح عمق این بحران، میگوید: متأسفانه در سالهای اخیر، فرزندآوری در اولویت برخی زوجهای جوان قرار نگرفته و در کنار آن، مشکلات معیشتی، مالی و برخی مسائل اجتماعی موجب افزایش موارد سقط عمدی شده است؛ روندی که کشور را به سمت پیری جمعیت سوق میدهد.
وی با اشاره به ماهیت جهادی طرح «نفس» که از سال ۱۴۰۲ در استان فعالیت خود را آغاز کرده، میافزاید: ما در این طرح صرفاً به ارائه توصیه اکتفا نمیکنیم. تیمهای تخصصی ما با همکاری خانههای بهداشت، بیمارستانها و حتی مراکز قضایی، زنجیرهای از حمایت را ایجاد کردهاند تا چالشهای مالی، درمانی و مشاورهای زوجها را حل کنند.
مسئول بسیج جامعه پزشکی استان کرمانشاه با اعلام آماری امیدبخش از عملکرد این مرکز در سال گذشته، بیان کرد: «ما سال گذشته ۸۶۰ مورد مشاوره تخصصی در سازمان بسیج جامعه پزشکی استان داشتیم. با لطف خدا و تلاش همکاران، ۸۳۱ مورد از این مشاورهها منجر به تغییر تصمیم مادران شد. نتیجه این تلاشهای شبانهروزی، منصرف کردن ۵۰۰ مادر از سقط و در نهایت، دمیده شدن ۲۵۷ نفس تازه در کالبد این استان بود. هر یک از این ۲۵۷ نوزاد، گواهی بر اهمیتِ «خواستن و توانستن» در برابر موج سقطهای عمدی است.»
پزشکی قانونی؛ وقتی قانون، آخرین سدِ تصمیم است
در کنار سقطهای عمدی که با مداخلات حمایتی قابلپیشگیری هستند، بخشی از پروندهها در مراجع قانونی ذیل «سقطهای درمانی» بررسی میشوند؛ پروندههایی که پشت هر کدام از آنها، داستانی از رنج، بیماری و تصمیمی حیاتی نهفته است.بهتاش خانی، مدیرکل پزشکی قانونی استان کرمانشاه در ادامه به تحلیل آمارهای سال ۱۴۰۴ پرداخت و به خبرنگار فارس، گفت: در سال ۱۴۰۴ از مجموع ۲۸۳ درخواست مجوز سقط جنین، با ۲۰۵ مورد موافقت شد. این آمار در سال ۱۴۰۳ نیز همین میزان (۲۰۵ مورد) بود، اما ترکیب پروندهها تغییر جزئی داشته است؛ بهطوریکه ۱۸۸ مورد به دلیل ناهنجاریهای شدید جنینی و ۱۷ مورد به دلیل شرایط پرخطر بیماری مادر صادر شده است.مدیرکل پزشکی قانونی کرمانشاه با تأکید بر حساسیت بالای این کمیسیونها، ادامه داد: این آمار در نگاه اول تنها اعداد هستند، اما پشت هر پرونده، یک خانواده، یک مادر با نگرانیهای عمیق و شرایط پزشکی بسیار دشوار قرار دارد. نکته قابلتوجه این است که تعداد عدم صدور مجوزها از ۳۸ مورد در سال ۱۴۰۳ به ۵۷ مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این افزایش به معنای سختگیری بیمورد نیست؛ بلکه بیانگر دقت نظر بالای کمیسیونهای تخصصی و البته گاهی مراجعه دیرهنگام یا ناقص بودن مدارک است.
خانی در پایان با اشاره به ضرورت تحلیل درست آمارها، خاطرنشان کرد: ما در پزشکی قانونی تلاش میکنیم قانون را دقیقاً در چارچوب شرع و اخلاق پزشکی اجرا کنیم. گسترش تجهیزات تشخیصی و غربالگریها باعث شده بسیاری از بیماریها زودتر تشخیص داده شوند و این موضوع حساسیت کار کارشناسی ما را دوچندان کرده است؛ چرا که تصمیمات ما، سرنوشت یک انسان و آینده یک خانواده را رقم میزند.
سقط جنین، چه به صورت عمدی و چه در قالبهای درمانی، زخمی بر پیکره جمعیت کشور است. اما آنچه در کرمانشاه رقم خورده، نشان میدهد که اگر در کنار «قانون»، «حمایت» و «مشاوره» نیز قرار گیرد، میتوان امید داشت که جلوی خاموش شدن بسیاری از چراغهای زندگی گرفته شود. ۲۵۷ تولد موفق در کرمانشاه، تنها یک عدد نیست؛ بلکه پیروزیِ زندگی بر مرگ است که توسط جهادگران طرح «نفس» رقم خورده است.
13:32 - 3 خرداد 1405