کود مغزی برای درمان افسردگی پیدا شد!
پژوهش تازه پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه نشان داده است که کاهش یک پروتئین مهم در خون، با افسردگی ارتباط مستقیم دارد. این ماده حیاتی مثل کود، به رشد و سلامت سلولهای مغزی کمک میکند و افزایش دوبارهاش پس از درمان، نشانه بهبود حال بیمار است.
به گزارش خبرگزاری فارس از کرمانشاه، پژوهش تازهای از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه نشان داده است که مقدار یک پروتئین مهم مغزی به نام فاکتور نوروتروفیک مشتق از سلول گلیال (GDNF) در خون افراد مبتلا به افسردگی اساسی کمتر از حد معمول است.این بررسی گسترده که یکی از کاملترین پژوهشها در این زمینه به شمار میرود، ثابت کرده است که وقتی درمان افسردگی مؤثر باشد، سطح این پروتئین در بدن دوباره بالا میرود. این یافته میتواند مسیر تازهای برای تشخیص و درمان دقیقتر افسردگی باز کند.
چیست و چه نقشی دارد؟پروتئین GDNF
افسردگی فقط غمگین بودن نیست، بلکه یک اختلال پیچیده در عملکرد مغز است. پروتئین GDNF در مغز مثل کود برای سلولهای عصبی عمل میکند؛ به زنده ماندن، رشد و ارتباط بهتر نورونها کمک میکند، مخصوصاً در بخشهایی از مغز که با احساس شادی و لذت در ارتباطند.فاطمه کاظمیصفا، پژوهشگر مرکز توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان اعصاب و روان فارابی و مجری اصلی طرح، درباره یافتههای این پژوهش، گفت: ما دادههای بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ نفر از ۲۱ مطالعه بینالمللی را بررسی کردیم. نتیجه واضح بود؛ سطح GDNF در خون بیماران افسرده نسبت به افراد سالم کمتر است، بهویژه در افراد مسنتر یا کسانی که افسردگی شدیدتری دارند.
آیا میشود با اندازهگیری این پروتئین، افسردگی را تشخیص داد؟
کاظمیصفا گفت: در حال حاضر تشخیص افسردگی بیشتر بر اساس گفتوگو با بیمار و پرسشنامه انجام میشود که گاهی ذهنی است، اما اندازهگیری عینی سطح GDNF در خون (بهویژه در نمونه سرم) میتواند در آینده به عنوان یک آزمایش مکمل، به پزشکان برای تشخیص دقیقتر، به ویژه در موارد مبهم یا شدید بیماری، کمک شایانی کند. مثل یک شناسنامه مولکولی که از درون بدن با پزشک صحبت میکند.
آیا درمان روی GDNF اثر دارد؟
به گفته این پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، نتایج ما نشان داد که در درمانهای موفق، چه دارویی و چه روشهای دیگر مثل تحریک مغزی، سطح GDNF در بیماران افزایش پیدا میکند. این یعنی ما در آینده میتوانیم از این پروتئین به عنوان یک «نشانگر پاسخ به درمان» استفاده کنیم و از این پروتئین برای فهمیدن اینکه درمان مؤثر بوده یا نه استفاده کرد. این پروتئین اگر مقدارش بالا رفت، یعنی درمان درست پیش میرود؛ اگر نه، پزشک میتواند سریعتر مسیر درمان را تغییر دهد.
نگاهی به آینده
محمدطاهر مرادی یکی دیگر از پژوهشگران این طرح در ادامه این گفتگ به خبرنگار فارس، گفت: یافتههای ما نشان میدهد افسردگی فقط یک مسئله روحی نیست، بلکه در بدن هم تغییرات قابل اندازهگیری دارد. این موضوع میتواند راه را برای درمانهای دقیقتر و شخصیسازیشده هموار کند تا برای هر بیمار بهترین روش درمانی انتخاب شود.
این مطالعه گسترده که شامل مرور سیستماتیک و متاآنالیز ۲۱ پژوهش موردی-شاهدی و ۲ مطالعه مداخلهای است، در مجله معتبر Journal of Psychiatric Research منتشر شده است.این پروژه توسط تیمی از پژوهشگران بیمارستانهای امام خمینی، محمد کرمانشاهی و فارابی و مرکز تحقیقات اختلالات خواب دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه انجام شده است. هدف این تیم، اجرای پژوهشهای بالینی باکیفیت برای درک بهتر بیماریهای روانی و یافتن راههای نو برای تشخیص و درمان آنهاست.
08:38 - 19 آبان 1404