با این سلاحساده، سربازان هم میتوانند پهپاد شکار کنند
روسیه با پهپاد رهگیر یولکا نشان داد که میتوان تهدید پهپادها را با سلاحهایی بهمراتب ارزانتر و قابل تولید انبوه خنثی کرد.
۲ MB
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس_ تجربیات حاصل از منازعات مدرن در سالهای اخیر نشان داده است که تهدیدات برخاسته از ریزپرندهها، پهپادهای انتحاری FPV و پرندههای بدون سرنشین هجومی، ساختار سنتی پدافند هوایی جهان را با چالشی جدی مواجه کردهاند. از سپتامبر ۲۰۲۴، گام مهمی در جهت پاسخ به این چالش برداشته شد؛ زمانی که نیروهای روسی یک سامانه نوین و تخصصی را برای مقابله با این کلاس از تهدیدات به کار گرفتند.
این سامانه که تحت عنوان پهپاد رهگیر یولکا شناخته میشود، بازتابدهنده یک تفکر راهبردی جدید است: بهرهگیری از راهحلهای هوشمند ارزانقیمت برای خنثیسازی تسلیحات هجومی ارزانقیمت دشمن.
یولکا با تکیه بر اصول مقیاسپذیری و انعطافپذیری عملیاتی، نشاندهنده مسیری است که در آن، پدافند هوایی دیگر متکی به سیستمهای راداری غولآسا و موشکهای گرانقیمت چندصد هزار دلاری نیست و از طریق شبکهای از ریزرهگیرهای چابک و توزیعشده محقق میشود. این رویکرد فناوریمحور، الگویی ایدهآل برای بازطراحی لایههای دفاعی نقطهای در جنگهای امروزی به شمار میرود.
مشخصات فنی و ابعاد تکنولوژیک سامانه یولکا
سامانه رهگیر یولکا به عنوان یک پرنده بدون سرنشین مأموریتمحور، برای پوشش طیف وسیعی از اهداف هوایی مخرب توسعه یافته است. این پهپاد قادر است انواع ریزپرندهها، ریزپرنده پهپادهای انتحاری FPV و حتی پهپادهای تهاجمی سنگینتر با بال ثابت را که در ارتفاع پایین پرواز میکنند، شناسایی، تعقیب و منهدم سازد.از منظر عملکرد پروازی، یولکا با بهرهگیری از یک سیستم پیشران بهینهسازیشده، توانایی دستیابی به سرعت بیشینه ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت را دارد که برای تعقیب و شکار اکثر پهپادهای الکتریکی و موتورهای درونسوز کلاس کوچک و متوسط کفایت میکند.
مکانیزم انهدام دوگانه: یولکا به دو روش مجزا هدف را نابود میسازد؛ نخست، از طریق ضربه جنبشی مستقیم که با قفل خودکار روی هدف و برخورد فیزیکی رخ میدهد.دوم، استفاده از یک کلاهک تکهتکهشونده ترکشی به وزن ۳۶۰ گرم که در بدنه داخلی پرنده تعبیه شده و در مجاورت هدف منفجر میشود. در ادامه کلیپی از شکار پهپاد آمریکایی در جنگ اوکراین توسط این سامانه را مشاهده میکنید:
۷۶۰ KB
برد عملیاتی این سامانه بین ۲.۵ تا ۳ کیلومتر برآورد شده و سقف پروازی آن به ۲۰۰۰ متر میرسد که لایه دفاعی بسیار مناسبی را برای حفاظت از یگانهای تاکتیکی در برابر حملات فرود گریز ایجاد میکند.یکی از برجستهترین ویژگیهای فناورانه یولکا، سیستم قفل خودکار هوشمند آن است. این زیرسیستم اپتیکی-الکترونیکی پیشرفته توانایی تشخیص، تفکیک و قفل بر روی اهداف متخاصم را در فواصل ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ متری دارد.این قابلیت هوشمند، بار کاری اپراتور را به شدت کاهش داده و نرخ موفقیت اصابت را در شرایط جنگ الکترونیک و بلایندینگ سیگنالی تضمین میکند.
موازنه اقتصادی، هزینه پایین و نرخ تولید فوقالعاده بالا
در تحلیل زنجیره ارزش تسلیحات دفاعی، بزرگترین مزیت یولکا در موازنه اقتصادی خلاصه میشود. در دکترینهای سنتی، استفاده از موشکهای دوشپرتاب گرانقیمت برای سرنگونی یک پهپاد ارزانقیمت، از نظر استراتژیک نوعی شکست اقتصادی محسوب میشد اما پلتفرمهایی مانند یولکا با بهرهگیری از قطعات استاندارد در دسترس و حذف سیستمهای پیشران سوخت جامد پیچیده، قیمت تمامشده ساخت را به کسری از هزینههای مرسوم رساندهاند.
این بهای ناچیز تولید، یک مزیت راهبردی بزرگ به همراه دارد: امکان دستیابی به نرخ تولید فوقالعاده بالا. فرآیند مونتاژ ساده و عدم وابستگی به آلیاژهای خاص یا زنجیرههای تامین انحصاری به صنایع دفاعی اجازه میدهد تا خطوط تولید انبوه کارآمدی را راهاندازی کنند که قادرند در زمانی کوتاه، هزاران فروند از این پرنده رهگیر را تولید و تحویل نمایند.در شرایطی که ارتشها با هجومهای فوجی پهپادها مواجه هستند، این نرخ تولید انبوه تضمین میکند که مدافعان هیچگاه با کمبود مهمات مواجه نخواهند شد و همواره دست برتر را در میدان نبرد خواهند داشت.
برتریهای عملیاتی نسبت به سامانههای دوشپرتاب
۳ MB
اگرچه موشکهای دوشپرتاب سنتی همچنان در برابر جنگندهها و بالگردهای بزرگ کارایی دارند، اما فرآیند تولید، نگهداری و بهکارگیری آنها واجد محدودیتهای جدی است. تسلیحات دوشپرتاب نیازمند سنسورهای حرارتی خنکشونده بسیار پیشرفته، سیستمهای هدایت لیزری یا فروسرخ گرانقیمت و استانداردهای سختگیرانه برای انبارداری سوخت موشک هستند. این موضوع، سرعت تولید آنها را در مواقع بحران به شدت محدود میکند.
در مقابل، فناوری پهپاد رهگیر یولکا به دلیل بهرهگیری از موتورهای الکتریکی تجاری و الگوریتمهای نرمافزاری هوش مصنوعی برای قفل روی هدف، فرآیند تحقیق، توسعه و تجهیز نیروها را با سرعتی چندبرابری میسر میسازد.زمان مورد نیاز برای آموزش یک اپراتور پهپاد رهگیر به مراتب کوتاهتر از دورههای آموزشی پیچیده موشکهای دوشپرتاب است. همچنین ریسک ناشی از خرابی قطعات یا انفجار خودبخودی سوخت در انبارها در این پلتفرم عملا وجود ندارد، که این امر شتابدهی به روند تجهیز نیروهای نظامیه را به شدت تسهیل میکند.
گزینهای مطلوب برای کشورهای پهناور و یگانهای توزیعشده
در مقابل، فناوری پهپاد رهگیر یولکا به دلیل بهرهگیری از موتورهای الکتریکی تجاری و الگوریتمهای نرمافزاری هوش مصنوعی برای قفل روی هدف، فرآیند تحقیق، توسعه و تجهیز نیروها را با سرعتی چندبرابری میسر میسازد. زمان مورد نیاز برای آموزش یک اپراتور پهپاد رهگیر به مراتب کوتاهتر از دورههای آموزشی پیچیده موشکهای دوشپرتاب است.
همچنین ریسک ناشی از خرابی قطعات یا انفجار خودبخودی سوخت در انبارها در این پلتفرم عملا وجود ندارد، که این امر شتابدهی به روند تجهیز نیروهای دفاعی را به شدت تسهیل میکند.
گزینهای مطلوب برای کشورهای پهناور و یگانهای توزیعشده
ویژگیهای منحصربهفرد پلتفرم یولکا، آن را به یک فرمول طلایی و گزینهای فوقالعاده مطلوب برای کشورهایی با پهنه جغرافیایی گسترده و مرزهای طولانی مبدل میسازد. برای پهنههای جغرافیایی وسیعی که همواره با خطرات ژئوپلیتیکی نظیر احتمال نفوذ و عملیات هلیبرن دشمن، ورود گسترده و اشباعکننده پهپادهای انتحاری کمارتفاع و پرواز بالگردهای تهاجمی در لایههای پنهان راداری مواجه هستند، پوشش سراسری مرزها با سامانههای پدافند موشکی کلاسیک عملاً ناممکن و به شدت پرهزینه خواهد بود. همچنین در شرایط جنگی پدافند هوایی تحت عملیات سرکوب پدافند قرار میگیرد و سامانه های راداری و لانچر های پدافندی هدف حملات دشمن قرار میگیرند و به همین سبب خلا مهمی در مدیریت امنیت آسمان کشور ها ایجاد میشود.
در صورت ورود نیروهای نفوذی دشمن هم به دلیل پیش بینی ناپذیری مسیرهای ورود امکان استقرار کامل سامانه های دفاعی وجود ندارد و به همین سبب با تسلیحات نامناسب درگیری با اهداف هوایی درگیری شکل میگیرد که جای فرار دشمن وجود دارد که این مسله در جریان ورود بالگرد های آمریکایی به ایران هم مشهود بوده است.
در چنین سناریوهایی، یک پهپاد رهگیر پرتاب دستی و سبک مانند یولکا، راهکاری بیبدیل جهت تجهیز شبکه توزیعشده و پراکنده یگانهای نظامی، نیروهای مدافع مرزی و نیروهای انتظامی شهری( مثل گشت های پلیس) است.
از آنجا که این سامانه نیازی به خودروهای حامل رادار یا لانچرهای سنگین ندارد، میتوان هر دسته پیاده کوچک، هر پایگاه مرزبانی دورافتاده یا هر تیم گشتی مستقل را به تعدادی از این رهگیرها مجهز کرد. این استقلال عملیاتی به یگانهای پراکنده اجازه میدهد به محض مشاهده تهدیدات هوایی اعم از ریزپرندهها، پرندههای هلیبرن یا بالگردهای کمارتفاع، بدون نیاز به کسب تکلیف از رادارهای مرکزی و در کوتاهترین زمان ممکن، لایه دفاع پدافندی خود را فعال کرده و هدف را با موفقیت خنثی سازند.
چشمانداز آینده
پهپاد رهگیر یولکا که هماکنون در فاز استفاده عملیاتی و تستهای سخت میدانی قرار دارد، نمونهای عینی از آینده پدافند هوایی مدرن است. این فناوری ثابت میکند که کلید غلبه بر تهدیدات هوایی نوین، در کنار استفاده از سیستمهای گرانقیمت در بهکارگیری هوشمندانه معماریهای کمهزینه، نرخ تولید بالا و قابلیت مقیاسپذیری نهفته است.ادغام قابلیت پرتاب دستی، سرعت بالا، قفل خودکار هوشمند و مکانیزم انهدام دوگانه، یولکا را به پلتفرمی پیشرو تبدیل کرده که چشمانداز پدافند هوایی توزیعشده را برای همیشه تغییر خواهد داد.#پهپاد#پرواز#روسیه#هوانوردی#فناوری#جنگ #پدافند
02:46 - 8 تیر 1405
0 بازدید
