سه دوره راهگشا برای کسی که از خداوند طلب فرزند میکند
آن که از خدا فرزندی میخواهد که نور چشم او باشد باید سه دوره تربیتی را برای فرزندش قرار دهد؛ بازی، ادب و مشاوره و با رفتار خود الگویی برای اعضای خانواده باشد، در غیر این صورت، صرفاً دعای زبانی بدون اینکه در عمل اجرا شود. لقلقهای بیش نیست و کارایی لازم را نخواهد داشت.
خبرگزاری فارس چهارمحال و بختیاری| انسان برای رسیدن به قلهها نیازمند تعیین جهت است تا در مسیر حرکت منحرف نشود و به دره سقوط نکند. دعا در فرهنگ اسلامی بیانگر جهت رسیدن به قلههاست. اگر جهت حرکت مشخص نباشد آرزوهای دروغین بهجای آرزوهای حقیقی مینشیند و انسان گمراه میشود.خداوند متعال در آیات پایانی سوره فرقان که به بیان ویژگیهای بندگان خاص خود پرداخته است. برخی از دعاهای آنان را بیان میکند و در آیه ۷۴ به دعای آنان درباره خانواده میپردازد. اعضای امت مجاهد که سبک زندگی مجاهدانه را در پیش گرفتهاند از خدا درخواست میکنند که همسر و فرزندانشان بهگونهای زندگی کنند که مایه افتخار آنان و چشم و چراغشان و خود و خانواده آنها در سبک زندگی مجاهدانه الگویی برای دیگران باشند این دعا بیانگر جهت حرکت مؤمنان در زندگی اجتماعی است.روشن است که هر دعایی لوازمی دارد و کسی که چنین دعایی میکند باید در برنامههای زندگی خود نیز مابازای این دعا را ایجاد کند. طبعاً باید با همسر و فرزندان خود رفتار مهربانانهای داشته باشد و برای موفقیت آنان بکوشد به تربیت دینی و جهادی اعضای خانواده مخصوصاً فرزندان اهتمام ورزد و با رفتار خود الگویی برای اعضای خانواده به شمار رود. در غیر این صورت صرفاً دعای زبانی بدون اینکه در عمل اجرا شود لقلقهای بیش نیست و کارایی لازم را نخواهد داشت.یکی از الگوهای خوب برای هر خانوادهای خاندان نبوت خصوصاً خانواده امیرمؤمنان است؛ خانوادهای که در اوج مهرورزی به یکدیگر قرار داشتند و برای هم دعا میکردند و البته برای تربیت فرزندان نیز بهصورت ویژه میکوشیدند.
نامه امیرمؤمنان به امام حسن و نصایح ایشان به فرزندانشان بهترین گواه بر این مطلب است و نتیجه این رفتار هم تبدیلشدن این خانواده به الگو و تبدیلشدن امیرمؤمنان به امامالمتقین است. چقدر خوب است که در شبهای قدر در کنار دعا برای خود برای همسر و فرزندان نیز دعا کنیم.رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا (آیه ۷۴ سوره فرقان)خدايا، كارى كن كه همسران و بچههايمان چشموچراغ و مايۀ عزت ما باشند و ما را الگوى خود مراقبان كن.
در آینه کلام بزرگان
یازدهمین ویژگی این مؤمنان راستین آن است که توجه خاصی به تربیت فرزند و خانواده خویش دارند و برای خود در برابر آنها مسئولیت فوقالعادهای قائلاند. آنها پیوسته از درگاه خدا میخواهند و میگویند: پروردگارا، از همسران و فرزندان ما کسانی قرار ده که مایهروشنی چشم ما گردد: «وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ». بدیهی است منظور این نیست که تنها در گوشهای بنشینند و دعا کنند، بلکه دعا دلیل شوق و عشق درونیشان بر این امر است و رمز تلاش و کوشش مسلماً چنین افرادی آنچه در توان دارند در تربیت فرزندان و همسران و آشنایی آنها به اصول و فروع اسلام و راههای حق و عدالت فروگذار نمیکنند و در آنجا که دستشان نمیرسد دستبهدامن لطف پروردگار میزنند و دعا میکنند. اصولاً هر دعای صحیحی باید اینگونه باشد: به مقدار توانایی تلاشکردن و خارج از مرز توانایی دعا نمودن.قرة عين معادل نور چشم است که در فارسی میگوییم کنایه از کسی که مایه سرور و خوشحالی است این تعبیر در اصل از کلمه قر (بر وزن حر) گرفته شده که به معنای سردی و خنکی است و ازآنجاکه معروف است و بسیاری از مفسران به آن تصریح کردهاند اشک شوق همواره خنک و اشکهای غم و اندوه داغ و سوزان است لذا قرة عين به معنای چیزی است که مایه خنکشدن چشم انسان میشود؛ یعنی اشک شوق از دیدگان او فرومیریزد و این کنایه زیبایی است از سرور و شادمانی. (تفسیر نمونه)
این آیه دارای نکتههایی است که میتوان به این موارد اشاره کرد: انسان در برابر همسر و فرزند و نسل خود متعهد است و باید برای عاقبت نیکوی آنها تلاش و دعا کند ربَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنا؛ در تربیت علاوه بر علم و تلاش باید از خدا نیز کمک خواست: رَبَّنَا هَبْ لَنَا: فرزند صالح نور چشم است؛ تشکیل خانواده و داشتن همسر و فرزند و دعا برای بهدستآوردن آنها موردتوجه اسلام است. (تفسیر نور)در مورد این آیه میتوان به نکات زیر اشاره کرد: بندگان خاص خدا دارای آرزوهای بلند و همتی عالی هستند. آنان درمورد خانواده و رهبری جامعه خویش نقشههای عالی مطرح میکنند و نهتنها خود در این راه میکوشند بلکه در دعاهای خود از خدا میخواهند که آنان را در این موارد یاری رساند. بدیهی است که مقدمه درخواست همسران و فرزندان نیکویی که نور چشم انسان و مایه افتخار جامعه باشند، آن است که افراد در تربیت خانواده خویش همت گمارند و آنها را با معارف عالی اسلام و قرآن آشنا سازند تا زمینه استجابت دعای خود را فراهم آورند.
۶ MB
ویژگیهای خانواده خوب
خانواده خوب یعنی زنوشوهری که با هم مهربان باشند باوفا و صمیمی باشند و به یکدیگر محبت و عشق بورزند. رعایت همدیگر را بکنند و مصالح همدیگر را مهم و گرامی بدارند. اولادی که در آن خانواده به وجود میآید، نسبت به او احساس مسئولیت کنند و بخواهند او را از لحاظ مادی و معنوی سالم بزرگ کنند؛ از لحاظ مادی و معنوی او را بهسلامت برسانند؛ چیزهایی به او یاد بدهند به چیزهایی او را وادار کنند از چیزهایی او را بازدارند و صفات خوبی را در او تزریق کنند. چنین خانوادهای اساس همه اصلاحات واقعی در یک کشور است؛ چون انسانها در چنین خانوادهای خوب تربیت میشوند. با صفات خوب بزرگ میشوند با شجاعت با استقلال عقل بافکر بااحساس مسئولیت بااحساس محبت با جرئت، جرئت تصمیمگیری، با خیرخواهی نه بدخواهی و با نجابت وقتی مردم جامعهای این خصوصیات را داشته باشند این جامعه دیگر روی بدبختی را نخواهد دید.
دلیل اهتمام اسلام به دقت در ازدواج
اسلام قبل از اینکه ازدواج بشود بین دو نفر، به او میگوید چه جور آدمی انتخاب کن؛ به او میگوید چه جور شوهری انتخاب کن، چه جورش را آنجا میگوید چرا؟ برای اینکه این شوهر و زن مبدأ یک فرد است یا فردها اسلام میخواهد این فرد را که به جامعه میخواهد تحویل بدهد، صالح تحویل بدهد. قبل از اینکه اینها ازدواج کنند زن چهطور باید باشد، شوهر چهطور باید باشد، اخلاقش چه باشد، اعمالش چه باشد او اخلاقش چه باشد. اعمالش؛ در چه خانوادهای تربیت شده باشد. بعد از اینکه ازدواج شد چهطور معامله کنند این دو نفر با هم بعد از آنکه برای حمل پیدا شدند، چه آدابی هست برای زمان حمل چه آدابی هست، برای زاییدن چه آدابی هست، برای بچهداری چه آدابی هست. همه اینها برای این است که این موجودی که میخواهد از این دو موجود حاصل بشود این یک موجود صالح در این جمعیت پیدا بشود تا صلاحیت در همه عالم پیدا بشود... اسلام انسان میخواهد درست کند و از قبل از اینکه ازدواج بشود شروع کرده است؛ از آنجا شروع کرده است، دستور داده است که چه کن، چه کن، چه کن؛ تا آنجایی که بچه به دنیا آمده؛ زمان شیر خوردن باید چه بکند بعد در دامن پدر و مادر باید با این چه جور عمل بکنند بعد در این مکتبخانههای کوچک، در این دبستانها چه باید بکنند، بعد در دبیرستانها و معلمها چه جور اشخاصی باید باشند، مربی اطفال چه اشخاصی باید باشند بعد که رسید به آنجایی که مستقل شد، خودش با خودش سروکار دارد که چه جور باید باشی چه اعمالی باید بکنی چه اعمالی باید نکنی.
این برای این است که میخواهد یک افرادی در یک جامعهای پیدا بشوند، همه ساله باشند، صحیح باشند. اگر آنکه اسلام میخواست میشد خوب یک مقدار شده یک مقدار نشده، بیشتر آن نشده، اگر آنی که اسلام میخواست میشد نه دزدی تو کار بود، نه خیانت تو کار بود. هیچیک از این چیزهایی که هست حالا نبود؛ هیچکس تعدی به دیگری نمیکرد ما میخواهیم که یک همچو مطالبی پیدا بشود.
شب قدر شب خواستن و تمنا کردن
موسی بن عمران هم به خدا گفت: خدایا مقرب شدن به تو را تقاضا دارم؛ إلهي اريد قُربَكَ. خداوند متعال فرمود: قُربي لِمَن يَستَيقِظُ لَيلَةَ القَدر. بعد چند خواسته دیگر هم داشتند خدا برای هر درخواست او فرمود: شب قدر، شب قدر، شب قدر امشب شب خواستن و تمناکردن است.
چند مسئلت داریم؟
اگرچه شب قدر شب تمنا و تقاضا و گدایی است چه کسی این شب بیشتر بهره میبرد؟ این شب حساب چه کسی را بهتر پر میکنند؟ کسی که بیشتر تمنا دارد. مقابل تمنا داشتن بیتوجهی است. گاهی آدم وقتی ته و عمق دلش را نگاه میکند میبیند هیچ خواستهای بهصورت جدی ندارد. از این مسئلتنداشتن بوی کبر و غرور میآید فرمود: وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ و پروردگار شما گفته است مرا بخوانید تا دعای شما را بپذیرم. این آیه ادامه دارد. تا اینجای آیه خدا بشارت داده است، اما از اینجا به بعد خدا میترساند: إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ: کسانی را که از عبادت من سرباز میزنند بهزودی با خواری به جهنم میبرم. حضرت فرمودند: منظور از عبادت اینجا دعاکردن است و استکبار از عبادت یعنی ترک دعاکردن.چرخی در دلمان بزنیم ببینیم چند مسئلت داریم فهرست مسائل و مسئلتها و درخواستهایمان را بگوییم از خدا چه میخواهیم؟ چقدر میخواهیم؟ شاید برخی به خود که مراجعه میکنند بگویند: خب خدایا من که خانه دارم ماشین هم دارم الحمدلله درآمد کافی هم دارم، مريضی خاصی هم ندارم یکی دو تا بچه خوب هم دارم و دیگر... چه میخواهم؟ راستی اگر کسی خواستهای اولیهاش برآورده شد. دیگر در خانه خدا چه چیزی میتواند از خدا بخواهد؟ خدایا ممنونم. کاری نداری، شب قدر برویم بخوابیم.
چقدر خود را محتاج بخشش خدا میدانیم؟
والله ما که جنایتکار نیستیم. مال مردم را هم که نخوردهایم. گناهان وحشتناکی هم داخل پروندهمان نمیبینیم پس چه نیازی به بخشش خدا داریم؟ بعضی خودشان را بینیاز از مغفرت خدا میدانند. برای همین امشب حال دعا ندارند.
دعا اشتهای ما را در خانه خدا باز میکند
یکی از دعاهای قشنگی که شب قدر اشتهای ما را برای دعا باز میکند. دعا برای خانواده خودمان است. باید از قدمهای نزدیکتر برای باز شدن اشتهای دعایمان شروع کنیم از نیازهای فعالمان شروع کنیم. یکی از نیازهای فعال خانواده است. مگر دلنگران خانوادهات نیستی؟ امشب برای آنها در خانه خدا دعا کن فرمود: ربَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا پروردگارا از همسران و فرزندانمان مایهروشنی چشم ما قرار ده و ما را برای پرهیزگاران پیشوا گردان.
ریشه قرآنی دعای برای خانواده کجاست؟
مادر حضرت مریم فرزند دار نمیشد. زیر درختی نشسته بود. دید پرندگانی به جوجههایشان دانه میدهند. دلش شکست و متأثر شد. به درگاه خداوند متعال عرضه داشت: خدایا به من هم فرزندی بده. همان جا دعا و نذر کرد اگر به من فرزند دهی، او را در خدمت خانه تو قرار میدهم. بعد از چندی فرزندی را به او عنایت کرد وقتی باردار شد، نمیدانست فرزندش دختر است یا پسر ولی طبیعتاً از خدا پسر تقاضا کرده بود؛ چرا که رسم بود پسران را به خدمت خانه خدا میگماردند، نه دختران را. پس به خدا عرضه داشت: خداوندا آنچه را در رحم دارم برای تو نذر کردم که محور و آزاد برای خدمت خانه تو باشد. از من بپذیر که تو شنوا و دانایی. اثر دعای مادر در سرنوشت کودک چه میشود؟ وقتی اثر دعای مادر را حضرت زکریا دیدند از خدا خواستند که فرزند پاکی به ایشان هم بدهد و این فرزند نور چشم پدر و مادر باشد. حتماً شبیه همین دعا را پدر و مادر سید حسن نصرالله و حاجقاسم و دیگر بزرگان هم کردهاند که چنین فرزندان صالحی نصیبشان شده است دعای مادر و پدر این قدر اثر دارد و خدا خریدار آن است.
۵ MB
دعا به علاوه...
البته روشن است که هر دعایی لوازمی دارد. کسی که از خدا فرزندی میخواهد که نور چشم او باشد باید سه دوره تربیتی را برای فرزندش قرار دهد. بازی، ادب و مشاوره و با رفتار خود الگویی برای اعضای خانواده باشد. در غیر این صورت، صرفاً دعای زبانی بدون اینکه در عمل اجرا شود. لقلقهای بیش نیست و کارایی لازم را نخواهد داشت.یکی از الگوهای خوب برای هر خانوادهای خاندان نبوت خصوصاً خانواده امیرمؤمنان است؛ خانوادهای که در اوج مهرورزی به یکدیگر قرار داشتند و برای هم دعا میکردند و البته برای تربیت فرزندان نیز بهصورت ویژه میکوشیدند. نامه امیرمؤمنان به امام حسن و نصایح ایشان به فرزندانشان بهترین گواه بر این مطلب است و نتیجه این رفتار هم تبدیلشدن این خانواده به الگو و تبدیلشدن امیرمؤمنان به امامالمتقین است.البته شب قدر برای خانواده بزرگترمان، یعنی امت اسلامی بهویژه مردم غزه و لبنان نیز باید دعا کنیم که آیتالله بهجت فرمود: اگر برای رفع مشکلات امت اسلامی دعا نکنیم همان گرفتاریها سرمان میآید.
15:02 - 30 اسفند 1403
