آخرین جزئیات از روند استیضاح هفت وزیر در مجلس
هفت وزیر دولت چهاردهم اکنون در صف درخواستهای استیضاح مجلس قرار دارند؛ در حالی که هیئت رئیسه مجلس تاکید بر ترمیم کابینه توسط دولت دارد، دولت همچنان بر حمایت از وزرای خود و مخالفت با ترمیم کابینه تأکید کرده است.
به گزارش خبرنگار مجلس خبرگزاری فارس، در حال حاضر درخواست استیضاح دستکم هفت وزیر در سامانه مجلس شورای اسلامی توسط نمایندگان ثبت شده است.اسامی این وزرا به شرح زیر است:1. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی2. احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان3. غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی4. فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی5. عباس علیآبادی، وزیر نیرو6. سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی7. علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورشاز میان این هفت وزیر، درخواست استیضاح پنج وزیر(راه، تعاون، ارشاد، نیرو و کشاورزی) مربوط به ایام پیش از جنگ و درخواست استیضاح 2 وزیر (آموزش و پرورش و ورزش) نیز مربوط به ایام پس از جنگ تحمیلی سوم است که به صورت رسمی ثبت شده است. با وجود تأکیدات و پیگیریهای نمایندگان، هیئترئیسه مجلس بارها از بررسی درخواستهای استیضاح در این هیئت خبر داده است؛ با این حال، رئیس و هیئترئیسه مجلس نیز تأکید کردهاند که بهتر است ترمیم کابینه از سوی دولت صورت بگیرد.در مقابل، دولت تاکنون نشانهای از همراهی با این مطالبه مجلس نشان نداده است. محسن حاجیمیرزایی، رئیس دفتر رئیسجمهور، پیشتر اعلام کرده بود که دولت به تمامی وزرا اعتماد دارد و برنامهای برای ترمیم کابینه ندارد.اما چه شد که نمایندگان به سمت استیضاح وزرا رفتند؟از جمله دلایلی که نمایندگان برای استیضاح وزرا مطرح کردهاند، ضعف وزیر تعاون در موضوع کالابرگ و همچنین انتصابات سیاسی در مجموعه این وزارتخانه عنوان شده است.
در خصوص وزیر راه و شهرسازی نیز ضعف عملکرد این وزارتخانه در حوزه مسکن و ساختوساز، از جمله محورهایی است که نمایندگان را به سمت استیضاح سوق داده است.درباره استیضاح وزیر جهاد کشاورزی نیز نمایندگان از عدم نظارت بر بازار محصولات کشاورزی و کالاهای اساسی و همچنین نبود برخورد قاطع با تخلفات سخن گفتهاند.وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به دلیل سیاستهای فرهنگی دولت در حوزه سینما، نحوه نظارت بر تولیدات هنری، مدیریت ناپایدار فرهنگی و بیتوجهی به ارزشهای اخلاقی و دینی کشور، به تیغ استیضاح نزدیک شده است.در خصوص طرح استیضاح وزیر آموزش و پرورش نیز میتوان تعیین تکلیف نشدن وضعیت نیروهای آموزش و پرورش، از جمله معلمان حقالتدریس و نیروهای نهضت سوادآموزی که سالها بلاتکلیف ماندهاند، را از مهمترین محورهای مطرحشده عنوان کرد.از سوی دیگر، عباس علیآبادی، وزیر نیرو، با چالش خاموشیهای مکرر و ناترازی در شبکه برق مواجه است و بیتوجهی به وظایف حوزه جوانان و فدراسیونها و هیئتهای ورزشی نیز از جمله دلایل مطرحشده برای استیضاح وزیر ورزش و جوانان عنوان شده است.کارت زرد؛ ابزار دیگر نظارتی مجلسبا این حال، استیضاح تنها ابزار نظارتی نمایندگان نیست و نمایندگان میتوانند از ابزارهای دیگری نیز استفاده کنند. تاکنون چهار وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، ارتباطات، فرهنگ و ارشاد اسلامی و جهاد کشاورزی در مجموع پنج کارت زرد از مجلس دریافت کردهاند که وزیر تعاون 2 کارت زرد دریافت کرده است.
بر اساس آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، زمانی که سؤال از وزیر در دستور کار صحن علنی قرار میگیرد، وزیر موظف به حضور و پاسخگویی است و در صورتی که نماینده سؤالکننده از پاسخ وزیر قانع نشود، وارد بودن سؤال به رأی نمایندگان گذاشته میشود. اگر اکثریت نمایندگان حاضر، پاسخ وزیر را قانعکننده ندانند، سؤال وارد تشخیص داده شده و وزیر یک «کارت زرد» دریافت میکند.کارت زرد نشانه نارضایتی مجلس از عملکرد وزیر است و در صورت دریافت سه کارت زرد یک وزیر در یک دوره مجلس، زمینه برای استیضاح وزیر فراهم میشود.استیضاح وزیر چگونه انجام میشود؟بر اساس آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، استیضاح وزیر با درخواست حداقل ۱۰ نفر از نمایندگان آغاز میشود. نمایندگان در درخواست استیضاح، محورهای مورد نظر و دلایل خود را مشخص میکنند و پس از اعلام وصول، موضوع به وزیر و رئیسجمهور اطلاع داده میشود.در ادامه، جلسه استیضاح در صحن علنی مجلس برگزار میشود و نمایندگان موافق استیضاح، دلایل و انتقادات خود را مطرح میکنند. پس از آن، وزیر و نمایندگان دولت فرصت دارند از عملکرد وزیر دفاع کرده و به محورهای مطرحشده پاسخ دهند.در پایان، رأیگیری انجام میشود و اگر اکثریت نمایندگان حاضر به عدم اعتماد به وزیر رأی دهند، وزیر از سمت خود برکنار خواهد شد. پس از آن، رئیسجمهور موظف است طبق قانون، وزیر پیشنهادی جدید را برای دریافت رأی اعتماد به مجلس معرفی کند.تنها وزیری که تاکنون در دولت چهاردهم استیضاح شده، عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد و دارایی، بوده است که اکنون در سمت رئیس بانک مرکزی در دولت فعالیت میکند.
با این حال، شاید اصلیترین عامل تعدد استیضاحها در این دولت و مجلس کنونی، رأی اعتماد نمایندگان به تمامی وزرای دولت در مجلس بوده باشد. با توجه به شرایط موجود، در صورت استیضاح و رأی اعتماد مجدد، لازم است برنامهها و ضمانتهای اجرایی وزرا بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.در این باره نیز برخی نمایندگان تاکید کردهاند که عملکرد این وزرا در دوره جنگ در روند بررسی استیضاح موثر بوده و بر رای نهایی نمایندگان تاثیر گذار است.پایان پیام/#مجلس #سیاست #صحن #نمایندگان #نظارت #دولت #استیضاح #وزیر #اقتصاد 12:52 - 25 شهریور 1405