قصه‌ای از سیستان که می‌خواهد تصویر کلیشه‌ای این منطقه را تغییر دهد

علیرضا سلمان‌نژاد، بازیگر سریال «آسباد» معتقد است که ساخت چنین آثاری می‌تواند در اصلاح شناخت عمومی نسبت به سیستان و بلوچستان موثر باشد و تصاویر کلیشه‌ای را تغییر دهد.
خبرگزاری فارس-گروه رادیو و تلویزیون: سریال «آسباد» به کارگردانی محمدرضا معینی، در ۲۴ قسمت روایتی اجتماعی و رازآلود را در جغرافیای سیستان دنبال می‌کند. یکی از ویژگی‌های این مجموعه، توجه به فرهنگ و سبک زندگی مردم سیستان و استفاده از ظرفیت‌های بومی منطقه است. بخش عمده فیلمبرداری آسباد در زاهدان و زابل انجام شده و سازندگان تلاش کرده‌اند جغرافیا، زبان، پوشش، آیین‌ها و مناسبات اجتماعی مردم منطقه در فضای سریال حضور واقعی داشته باشد.
حضور بازیگران سیستانی نیز در همین راستا اهمیت پیدا می‌کند؛ بازیگرانی که با شناخت نزدیک از فرهنگ منطقه، بخشی از شخصیت‌های داستان را ایفا کرده‌اند. علیرضا سلمان‌نژاد از جمله بازیگران بومی این مجموعه است که نقش سامیار را بر عهده دارد.
علیرضا سلمان‌نژاد درباره شخصیت سامیار در گفتگو با فارس بیان کرد: پس از کشته شدن شیردل، بزرگ روستا، دو شخصیت به نام‌های میران و سامیار مطرح می‌شوند که هر دو ادعای ریاست و بزرگی دارند. مشکلاتی وجود دارد که باید توسط بزرگ روستا حل شود، اما بخشی از این مشکلات مالی است و همین مسئله باعث می‌شود هر کدام از آنها تلاش کنند مسئولیت را بر عهده دیگری بگذارند. سامیار فردی است که علاقه زیادی به ریاست و بزرگ بودن دارد و احترام دیگران برایش اهمیت دارد، ولی زمانی که پای مسائل مالی و مسئولیت‌های واقعی مانند تهیه جهیزیه برای دختران روستا یا احداث گاوداری به میان می‌آید، عقب‌نشینی می‌کند و حاضر نیست مسئولیت را بپذیرد.
وی درباره نحوه انتخاب خود برای این نقش افزود: آقای معینی پیش از این اجراهای من را در تولیدات نمایشی شبکه استانی سیستان و بلوچستان، تئاتر، فعالیت‌های انجمن طنز زاهدان و همچنین فیلم سینمایی معادله دیده بودند. بر اساس همین فعالیت‌ها، من را برای حضور در آسباد انتخاب کردند و پیشنهاد دادند نقش سامیار را بازی کنم.
این بازیگر درباره اینکه آیا انتخاب او صرفاً به دلیل بومی بودن بوده است، توضیح داد: بومی بودن به تنهایی ملاک انتخاب نبود و توانایی اجرا و شناخت از فضای نمایشی نیز اهمیت داشت. گروه سازنده تلاش کرد تا از ظرفیت‌های موجود در استان استفاده کند و به همین دلیل تعدادی از بازیگران بومی برای ایفای نقش‌های مختلف انتخاب شدند.
سلمان‌نژاد درباره چالش‌های ایفای نقش سامیار عنوان کرد: یکی از بخش‌های جذاب کار، کل‌کل‌ها و درگیری‌های کلامی سامیار با میران بود. این شخصیت از نظر فضای رفتاری به کاراکترهایی که پیش از این در کارهای کمدی تجربه کرده‌ام نزدیک بود و به همین دلیل اجرای آن برایم دشوار نبود. نسبت به برخی نقش‌های دیگر، ارتباط سریع‌تری با سامیار برقرار کردم و توانستم ویژگی‌های او را در فضای قصه پیدا کنم.
وی درباره دغدغه اصلی آسباد یادآور شد: یکی از مهم‌ترین موضوعات سریال، معرفی آداب و رسوم مردم سیستان و بلوچستان است؛ فرهنگی که شاید بسیاری از مردم دیگر نقاط ایران شناخت چندانی از آن نداشته باشند. هر منطقه و اقلیم ایران آداب و رسوم و سبک زندگی مخصوص خودش را دارد و همان‌طور که مخاطبان با تماشای سریال‌های ساخته‌شده در شهرهای مختلف با فرهنگ آن مناطق آشنا می‌شوند، آسباد نیز تلاش می‌کند بخشی از فرهنگ و اصالت مردم سیستان و بلوچستان را به دیگر مردم ایران معرفی کند.
این بازیگر درباره اهمیت حضور بازیگران بومی و تجربه تولید سریال در منطقه نیز گفت: یکی از دغدغه‌های مهم در چنین پروژه‌هایی، درست اجرا شدن لهجه و فضای فرهنگی است. در آسباد تلاش شد تا این موضوع از ابتدا مورد توجه قرار گیرد. بسیاری از بازیگران خودشان سیستانی هستند و بازیگران غیربومی نیز برای نزدیک شدن به فضای منطقه از مشورت و راهنمایی استفاده کردند.
سلمان‌نژاد ادامه داد: محمدرضا معینی در این زمینه حساسیت زیادی داشت و تلاش کرد فضای کار تا حد امکان طبیعی باشد. بازیگران درباره نحوه ادای لهجه و جزئیات فرهنگی منطقه مشورت می‌کردند تا نتیجه نهایی برای مخاطب بومی باورپذیر باشد. خوشبختانه تا این مرحله بازخوردهای منفی جدی از سوی مخاطبان و منتقدان درباره این بخش دریافت نکرده‌ایم.
وی درباره تفاوت آسباد با برخی تجربه‌های پیشین تلویزیون در زمینه نمایش سیستان و بلوچستان نیز اظهار کرد: یکی از تفاوت‌های مهم این است که بخش عمده فیلمبرداری آسباد در خود زاهدان و زابل انجام شد و سازندگان تلاش کردند فضای واقعی منطقه در سریال دیده شود. تنها برخی لوکیشن‌های داخلی که امکان پیدا کردن فضای مناسب آنها در زاهدان و زابل وجود نداشت، در گناباد فیلمبرداری شد. بنابراین کلیت فضای سریال بر اساس جغرافیای واقعی سیستان شکل گرفته است.
این بازیگر سیستانی درباره نقش چنین آثاری در تغییر تصویر کلیشه‌ای از این استان عنوان کرد: ساخت آثاری که زندگی واقعی مردم منطقه را نشان دهند، می‌تواند در اصلاح شناخت عمومی نسبت به سیستان و بلوچستان مؤثر باشد. به دلیل هم‌مرزی استان با افغانستان و پاکستان، موضوعاتی مانند قاچاق مواد مخدر در این منطقه وجود دارد و نمی‌توان آن را انکار کرد، اما این مسئله تنها بخشی از واقعیت منطقه است و نمی‌توان تمام زندگی مردم را به چنین موضوعاتی محدود کرد.
سلمان‌نژاد افزود: زندگی در سیستان و بلوچستان نیز مانند سایر نقاط کشور جریان دارد. مردم این منطقه خانواده، کار، تحصیل، ازدواج، مشکلات اقتصادی، آرزوها و دغدغه‌های روزمره خودشان را دارند. در این منطقه نیز مانند هر جای دیگری، هم اتفاق‌های خوب وجود دارد و هم مشکلات و آسیب‌های اجتماعی.
وی ادامه داد: به نظرم آسباد در همین مسیر قدم برداشته و تلاش کرده تصویری نزدیک‌تر به زندگی واقعی مردم ارائه کند. در این سریال با یک زندگی ساده روستایی مواجه هستیم، با افرادی که برای آینده خود تصمیم می‌گیرند و حتی با جوان نخبه‌ای روبه‌رو می‌شویم که دغدغه مهاجرت دارد. در عین حال، داستان افرادی را نشان می‌دهد که در منطقه می‌مانند و تلاش می‌کنند برای زندگی مردم و آینده کشور خود کاری انجام دهند.
سلمان‌نژاد درباره اهمیت تولید چنین آثاری در خود استان نیز بیان کرد: وقتی یک سریال در جغرافیای واقعی منطقه ساخته می‌شود، مخاطب با تصویری ملموس‌تر از آنجا مواجه خواهد شد. مردم نقاط دیگر کشور می‌توانند ببینند که در سیستان و بلوچستان نیز زندگی عادی جریان دارد و مردم این منطقه با وجود مشکلات و محرومیت‌ها، مانند دیگر ایرانیان برای زندگی بهتر تلاش می‌کنند.
وی درباره ارزش تماشای آسباد گفت: این قصه از دل مردم، شهرها، فرهنگ و آداب و رسوم سیستان و بلوچستان آمده است. مراسم‌هایی مانند عروسی و ختم که در سریال دیده می‌شود، بر اساس آداب و رسوم مردم استان طراحی شده و تلاش شده این جزئیات با فضای واقعی منطقه هماهنگ باشد.
این بازیگر اضافه کرد: آسباد در کنار قصه اصلی، به میراث تاریخی و فرهنگی این سرزمین نیز توجه دارد. موضوع میراثی که در طول تاریخ در معرض تهدید و دست‌اندازی قرار داشته و همواره با دفاع مردم روبه‌رو شده، یکی از محورهای مهم داستان است. سریال نشان می‌دهد که مردم نسبت به میراث و داشته‌های تاریخی خود احساس تعلق دارند و حاضرند برای حفظ آن تا آخرین توان ایستادگی کنند.
سلمان‌نژاد در پایان خاطرنشان کرد: برای من مهم است که مخاطب علاوه بر دنبال کردن قصه و شخصیت‌ها، با بخشی از فرهنگ و زندگی مردم سیستان و بلوچستان نیز آشنا شود. آسباد فرصتی است تا این منطقه از زاویه‌ای متفاوت دیده شود؛ منطقه‌ای با پیشینه تاریخی، فرهنگ غنی و مردمی که بخش مهمی از هویت ایران را شکل داده‌اند.#آسباد#علیرضا_سلمان_نژاد#سیستان#سریال#تلویزیونبمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
10:14 - 13 مهر 1405
هنر
رادیو و تلویزیون