راویان پانزدهمین جشنواره مردمی عمار در «ثریا»
در قسمت شب گذشته برنامه تلویزیونی ثریا، کارگردانان مستندهای شرکت داده شده در پانزدهمین جشنواره مردمی عمار چون «بمب‌ها می‌آیند»، «عالیجنابان معدن»، «قتل گروهی» و پژوهشگر مستند «تلک» حضور داشتند.
خبرگزاری فارس-گروه رادیو و تلویزیون: شب گذشته برنامه تلویزیونی ثریا با حضور کارگردانان مستندهای شرکت داده شده در پانزدهمین جشنواره مردمی عمار چون «بمب‌ها می‌آیند»، «عالیجنابان معدن»، «قتل گروهی» و پژوهشگر مستند «تلک» به پخش رسید. هاشم سوداگر پژوهشگر مستند «تلک» در برنامه شب گذشته ثریا گفت: تعاونی‌ها در ایران نتوانسته‌اند به کشاورزان کمک کنند که در سود محصولات خودشان سهیم باشند. وی ادامه داد: ما بحثی را در هسته سیاست کشاورزی و منابع طبیعی در مرکز رشد دانشگاه امام صادق داریم و آن هم نظام تولید کشاورزی ست. در این نظام که از دهه ۴٠ دیدگاه‌هایی داشته در ایران چه در فضای دانشگاهی و چه در سیاست و پژوهش‌هایی را هم در خصوص تعاونی در ایران انجام داده توانسته به دو نظر در خصوص تعاونی‌ها برسد. امروز بخش قابل توجهی از اندیشمندان این حوزه معتقدند که ما باید برویم به سمت حالتی که مردم زمین ها را واگذار کنند به شرکت‌ها تا به صورت حرفه‌ای مدیریت شود مثل شرکت‌های سهامی زراعی، کشت و صنعت و... اما یک گروه دیگر از اندیشمندان ما که دقیقا به پیشینه تاریخی و اقتضائات اجتماعی ما توجه دارند می‌گویند که اتفاقا زمین باید در دست مردم باشد و آن‌ها باید تولید کننده باشند در همان واحدهای خانوادگی که در دنیا هم همین است اما حالا وقتی واحدهای کشاورزی ما در اقتضائات اقتصادی، اجتماعی و حتی اقلیمی خیلی بزرگ نیست و کوچک مقیاس است پس بحث اقتصادی اش چه می‌شود؟
خب معلوم است که صرفه اقتصادی و سود آوری جایی اتفاق می‌افتد که بشود زنجیره ارزش را کامل کرد. زنجیره ارزش با واحد بزرگ تر قطعا شدنی ست ولی وقتی واحدها کوچک باشد و این‌ها بخواهند در کنار هم قرار بگیرند همه با هم در یک تشکل، فقط می‌توانند زنجیره را تکمیل کنند این بود که از همان دهه ۴٠ زنجیره به واسطه شرکت های تعاونی ما معرفی شد اما همه ما امروز این تعاونی‌ها را یک ایده شکست خورده در اقتصاد و کشاورزی به طور خاص می‌بینیم.
سوداگر افزود : حرف ما این بود که تعاونی یک ساختار حقوقی و اقلیمی در فضای کشور است که اقتضائاتی دارد و اتفاقا اشتباهاتی هم دارد. مقررات پایش و ورود دولت ها به این تعاونی ها منجر به ناکارآمدی آن‌ها شده اما اصل اینکه مردم بتوانند با هم کار کنند و زنجیره ارزش را کامل کنند حتی با وجود مسائلی که ما در دولت‌ها برای مدیریت این تعاونی ها داشتیم موجب نمی‌شود که اصل آن زیر سوال برود چرا که اگر مردم دست به دست هم بدهند این مسئله حل می‌شود و نمونه های موفقی هم در ایران وجود دارد. وی با اشاره به مستند «تلک» در خصوص نمونه‌ای موفق و کارآمد از یک تعاونی کشاورزی گفت : ما دنبال این نبودیم که خودمان بخواهیم در این مستند جلوی دوربین بیاییم و حرف های کارشناسانه بزنیم چون خیلی هم اثری ندارد روی مخاطب و دنبال این بودیم که حرف مردم را از زبان مردم برای خود آن‌ها بگوییم. در قاب دوربین تلک اصلا پژوهشگری نیامده و همه بازیگران اصلی میدان هستند. ما امروز یک بحث واسطه مالکیتی داریم در کشور و یک واسطه غیر مالکیتی. آن جایی که یک کسی می‌آید محصول کشاورزی را می‌خرد و میبرد و هر ارزش افزوده‌ای را که بخواهد روی آن می‌گذارد نمی‌خواهیم که بگوییم زالوی اقتصاد است ولی موضوع این است که عملیات خود کشاورز به مفهوم عرفی که پر زحمت‌ترین و پر ریسک ترین و کم سود ترین قسمت زنجیره است زیر سوال می‌رود و اگر اين کشاورز بتواند در حلقه‌های بالا هر چقدر که می‌تواند ورود پیدا کند برد کرده و بخش کشاورزی ما تقویت می‌شود و اتفاقا این سود هم جای دوری نمی‌رود بلکه تولید را تقویت می‌کند اما به نفع تولید در ایران به طور کلی و جیب کشاورز.
در بخش دیگری از ثریا محمود شهبازی کارگران مستند «عالیجنابان معدن» به روایتی در خصوص سنگ نگاره‌های ارزشمند ایرانی در محوطه معادن پرداخت. وی در این باره گفت: قصه معادن را در طول سه سال با انتخاب ٩ نقطه معدنی در کشور آغاز کردیم که برخی هایش در مستند ما نبود ولی روی داستان این معادن به شیوه سریالی هم فکر کرده‌ایم. این معادن هویت ایران اند که محوطه برخی هایش شده‌اند بزرگ ترین محوطه سنگ نگاره ایران و حتی جهان اما چه کسی از آن‌ها خبر دارد؟! ما بزرگ ترین موزه سنگی دنیا را می‌شود در همین ایران خودمان داشته باشیم که سنگ نگاره هایش سابقه ۴٠ هزار ساله دارد اما به خاطر استخراج سنگ، ارزش تاریخی و گردشگری اش را فراموش کرده‌ایم. ما به لحاظ باستانی و هویتی در سنگ نگاره‌های تاریخی در محوطه معادن در دنیا بی‌نظیر هستیم و جالب است که همین محوطه ها تاریخ هنر ایران‌اند که حتی ما اسم آن‌ها را هم نشنیده‌ایم که اگر همین سنگ نگاره‌ها در هر کجای دیگر دنیا بود به شدت از آن محافظت می‌شد ولی در ایران ما فاصله سنگ نگاره‌ها با نقطه انفجار معدن فقط ٢٢ قدم است! (با اشاره به محوطه ارزشمند معدنی تیمره در حد فاصل خمین و گلپايگان)
وی توضیح داد: از طرف دیگر مردم روستاها در حد فاصل معادن ما نه تنها هیچ سهمی از معادن ندارند بلکه در حالی که در چند صد متری تنور خانه شان معدن وجود دارد اما درگیر مسائل معیشت خودشان‌اند و جوان‌ها مجبورند با ترک خانه در شهرها کارگری کنند و معلوم هم نیست قانون یک درصدی از سود که باید از معدن به مردم داده شود به کجا می‌رود البته گاها دیده شده که یک درصد حاصل از سود معدن که باید به مردم همان منطقه می‌رسید توسط استانداری در پروژه‌ها صرف می‌شود البته نه لزوما در همان منطقه و روستا و همین قانون نصفه و نیمه هم باز به نفع خود مردم منطقه‌ای که در مجاورت معدن است اجرا نمی‌شود. در اکثر نقاطی که ما برای مستند رفتیم همه مردم یک درد مشترک داشتند و خواسته شان همین است که با وجود ثروت حاصله از معادن با محرومیت روبرو هستند و درگیر بحران‌اند. معادن دست درازی می‌کنند به آب شرب و کشاورزی و مردم دچار بی آبی می‌شوند جدا از اینکه آسیب‌های زیست محیطی هم جبران نمی‌شود و خیلی از روستاها که در نزدیکی همین معادن هستند حتی متروکه می‌شوند. در کنار این، ما بحث خلأ صنایع تبدیلی را هم داریم به ویژه مشکلات مربوط به خام فروشی که اگر در این حوزه اتفاقاتی بیفتد برای خود همین معادن هم سود آوری خواهد داشت.
محمد جواد معصومی کارگردان مستند «قتل گروهی» در ارتباط با ماجرای شهادت برنامه ریزی شده روح الله عجمیان گفت: سوژه ما چیزی نبود جز قتل گروهی شهید عجمیان و آن اتفاقی که در کمال شهر کرج افتاد همزمان با چهلم حدیث نجفی. از روزهای قبل این اتفاق فراخوان‌های زیادی برای همان روز داده شد و در نهایت منجر به بسته شدن محدوه اتوبان و حادثه قتل روح الله عجمیان شد که با برنامه ریزی قبلی و یک پیش زمینه بسیار عجیب که خودش را در این فتنه نشان داد. این ماجرا از جایی شروع شد که قرار شد در یک ساعت مشخصی این اجتماع شروع بشود به طوری که اتوبان کرج قزوین در ابتدا مسدود و نیروهای انتظامی به شکل فجیعانه ای درگیر این ماجرای برنامه ریزی شده می‌شوند و حتی از قبل سطل زباله‌ها و لاستیک‌هایی هم که قرار بودند آتش زده بشوند در اتوبان مهیا کرده بودند! یعنی همه چیز طراحی شده بود از قبل، که البته کم کاری‌هایی هم شده بود در پیشگیری از این اتفاق. ما با مردم آن شهر صحبت کردیم و سعی کردیم همه چیز از زاویه دید مردم عادی باشد تا همه چیز به شکل جزئی و بدون اغراق روایت شود هر چند که مشخص بود که برنامه ریزی این ماجرا با شیوه رسانه‌ای از قبل آماده شده بود. این پرونده ١۶ متهم داشت که دو نفر اصلی که به قتل اعتراف کردند اعدام شدند همان‌هایی که در فضای مجازی گفته می‌شد مظلومانه کشته شدند در حالی که خودشان به قتل اعتراف کرده بودند که ما روایت این اعتراف را هم در مستند آوردیم تا گره کور این ماجرا باز شود. #ثریا#مستند#جشنواره_عمار#تلویزیوناخبار هنری را می‌توانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید.
17:18 - 24 دی 1403
1 پاسخ