دانشآموزان در انتظار دانلود؛ معلمان درگیر آپلود
آموزش مجازی قرار بود راهحل باشد، نه مسئله؛ اما امروز شاد با قطعیهای مداوم، سرعت پایین و اختلالهای پیدرپی، به یکی از عوامل اصلی اتلاف وقت معلمان و افت تحصیلی دانشآموزان تبدیل شده و مطالبه برای اصلاحات اساسی در این بستر را جدیتر کرده است.
فارس من - با سرد شدن هوا و تشدید آلودگی در کلانشهرها، بار دیگر آموزش غیرحضوری به عنوان راهکاری اضطراری روی میز تصمیمگیران قرار گرفته است؛ اما آنچه امروز در بستر شبکه ملی «شاد» میگذرد، با مفهوم واقعی آموزش فرسنگها فاصله دارد. قطع و وصلهای مکرر، قفل شدن سرورها در ساعات اوج مصرف و ناتوانی دانشآموزان در بارگذاری سادهترین فایلهای درسی، حالا نارضایتیها را از گروههای کلاسی به مطالبهای عمومی تبدیل کرده است.
نبرد چند ساعته برای ارسال یک مشق ساده
پیامهای رسیده حاکی از آن است که تدریس در این بستر به یک «چالش روانی» تبدیل شده است. معلمان گزارش میدهند که درست در لحظات حساس انتقال مفاهیم، ارتباط با کلاس قطع شده و رشته کلام از دست میرود؛ اختلالی که نه تنها باعث عقبماندگی از تقویم آموزشی شده، بلکه موجی از استرس و فرسودگی را برای معلم و شاگرد به همراه داشته است.از سوی دیگر، والدین از نبرد چند ساعته برای ارسال یک مشق ساده میگویند. بسیاری از خانوادهها گلایه دارند که بارگذاری یک تصویر از تکالیف یا دانلود یک ویدیوی کوتاه، گاه از صبح تا عصر طول میکشد و در نهایت بسیاری از فعالیتهای درسی به دلیل ضعف سرورها، نیمهتمام رها میشوند. این وضعیت در ساعات پیک (صبح و اوایل بعدازظهر) به اوج خود میرسد و پیامها با چنان تأخیری ارسال میشوند که کلاسهای زنده عملاً کارایی خود را از دست میدهند.
انفجار کاربران روی زیرساختی لرزان
موضوعی که علی باقرزاده، رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزشوپرورش، آن را ناشی از افزایش ناگهانی کاربران شبکه شاد میداند. به گفته وی، در تعطیلات غیرمترقبه، تعداد کاربران همزمان این شبکه از حدود ۳۲۰ هزار نفر به بیش از ۳ میلیون نفر رسیده است؛ یعنی حضور ده برابری به زیرساختی که توان پاسخگویی به چنین فشاری را ندارد. باقرزاده تأکید میکند ارائه خدمات باکیفیت در این شرایط نیازمند تأمین مالی پایدار است؛ هر چند بخشی از منابع پیشبینی شده به صورت مرحلهای تخصیص یافته، اما این اعتبارات برای ایجاد جهش زیرساختی کافی نبوده است.
شاد؛ وعده بزرگ، بودجه کوچک
شبکه شاد در سال ۱۳۹۸ و همزمان با شیوع ویروس کرونا، با هدف ایجاد «مدرسهای به وسعت ایران» راهاندازی شد. وعده اولیه، کاهش فاصله آموزشی میان مناطق مختلف کشور و فراهمسازی دسترسی رایگان به محتوای درسی بود. با این حال، گذر زمان و افزایش فشار کاربران نشان داد که زیرساختها و منابع مالی لازم برای پشتیبانی بلندمدت از این شبکه، از ابتدا بهدرستی پیشبینی نشده است.
کارنامه نگرانکننده؛ وقتی معدلها سقوط میکنند
مشکل شاد تنها فنی نیست؛ آمارهای رسمی، زنگ خطر جدیتری را به صدا درآوردهاند. نتایج امتحانات نهایی خرداد ۱۴۰۲ در دوره پساکرونا نشان میدهد آموزش مجازی نه تنها نتوانسته افت تحصیلی را جبران کند، بلکه آن را تشدید کرده است. میانگین کشوری نمرات به زیر ۱۱ سقوط کرده و در رشته علوم انسانی، این عدد به ۸.۷۵ رسیده است؛ آماری که از بحران در کیفیت یادگیری و عدالت آموزشی حکایت دارد.کارشناسان معتقدند زمانی که ارتباط چهرهبهچهره معلم و دانشآموز جای خود را به پیامهای ناتمام و صداهای قطع و وصلشده در شاد میدهد، خروجی چیزی جز بیسوادی پنهان نخواهد بود.
اگر زیرساخت ندارید، آموزش مجازی را متوقف کنید
در چنین شرایطی، تشکلهای معلمان و فعالان آموزشی یک مطالبه روشن دارند: اگر زیرساخت ندارید، آموزش مجازی را متوقف کنید. به گفته آنها، تداوم فعالیت در بستری که بخش قابلتوجهی از زمان کلاس صرف تلاش برای اتصال مجدد میشود، تنها به اتلاف وقت، هدررفت هزینه اینترنت خانوادهها و افزایش تنش روانی دانشآموزان و والدین منجر خواهد شد.بر اساس گزارشها، برخی مدارس غیردولتی با استفاده از پلتفرمهای جایگزین و باکیفیت، توانستهاند تا حدی روند آموزش را حفظ کنند؛ اما اصرار مدارس دولتی بر استفاده انحصاری از شبکه شاد، شکاف طبقاتی آموزشی را عمیقتر کرده است.
سرورهایی که نرسیدند
در همین رابطه، مدیر محصول اپلیکیشن شاد نیز با تأیید تداوم اختلالات این سامانه اعلام کرده است: کمبود سرور و تأمین نشدن زیرساختهای فنی، علت اصلی مشکلات فعلی شاد است. به گفته وی، با وجود پیگیریهای مکرر و حتی دستور رئیسجمهور در سال گذشته برای خرید سرورهای جدید، این تجهیزات تاکنون به شبکه شاد تحویل داده نشدهاند.اکنون شبکهای که قرار بود «مدرسهای به وسعت ایران» باشد، به بنبستی برای یادگیری تبدیل شده است. پرسش اصلی اینجاست: آیا وزارت آموزشوپرورش برنامهای عملی و فوری برای عبور از این بحران دارد، یا والدین و دانشآموزان باید همچنان نظارهگر سقوط آزاد نمرات و کیفیت آموزش باشند؟
17:44 - 3 دی 1404