قدرت ایران در تنگه هرمز کشورها را برای مذاکره به صف کرد
از دهلی نو تا پاریس و از توکیو تا اسلامآباد، کشورهایی که زمانی تحریمهای آمریکا را اجرا میکردند امروز برای عبور از هرمز ناگزیر به نشستن پای میز مذاکره با ایران و پذیرش شروط آن شدهاند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ نخستین ساعات شروع جنگ در روز ۹ اسفند ناگهان کشتیهای حاضر در آبهای خلیج فارس یک پیام مهم دریافت کردند.«هیچ کشتیای اجازه عبور از تنگه هرمز را ندارد»، «تحت هیچ شرایطی هیچ کشتیای مجاز به عبور نیست.»این پیام را نیروی دریایی سپاه پاسداران از طریق پیامهای رادیویی با فرکانس بالا به تمامی کشتیهای مستقر در خلیج فارس اعلام کرد.در عرض چند ساعت ترافیک دریایی در تنگه هرمز تقریباً متوقف شد و اولین واکنش کشتیها فرار به سمت امنیت بود.با این حال برخی کشتیها به خیال خود خواستند با قلدری از تنگه هرمز عبور کنند که با واکنش قاطع یا هدف قرار گرفتند یا بازگشتند.طبق اطلاعات مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا طی دو روز ابتدای جنگ ۲۴ فروند کشتی در دریای عمان و خلیج فارس یا مورد حمله قرار گرفتند یا گزارش حادثه دادند.
یک مشاور ارشد سپاه پاسداران در ۲ مارس هشدار داد که «هر کشتی که سعی در عبور داشته باشد هدف حمله قرار خواهد گرفت.»ترس از هدف قرار گرفتن حالا کشتیها را وادار به پهلو گرفتن در اطراف تنگه هرمز و آبهای خلیج فارس کرده بود.طبق دادههای شرکت تحلیل داده کپلر، در هفته اول جنگ حدود ۱۵۰ نفتکش در آبهای آزاد خلیج فارس درست خارج از تنگه هرمز، لنگر انداخته بودند و جرأت ورود نداشتند.حالا از این زمان این ایران است که بر تنگه هرمز اعمال حاکمیت و قواعد و مقررات عبور از این تنگه را تعیین میکند.مقامات ایرانی به صراحت اعلام کردند که «عبور از تنگه هرمز با رعایت ترتیبات امنیتی و هماهنگی با مقامات ایرانی برای همه به جز دشمنان ایران مجاز است.»
از این پس کشورهایی که با بحران انرژی و توقف زنجیره تأمین مواجه شده بودند و چارهای جز پذیرش قواعد جدید نداشتند، یکی پس از دیگری به دنبال مذاکره و گرفتن مجوز از ایران افتادند.
هند نخستین مذاکرهکننده بعد از بسته شدن تنگه هرمز
هند نخستین کشوری بود که پای میز مذاکره با تهران نشست. نتیجه مذاکره عبور دو نفتکش هند از تنگه هرمز و آزاد شدن نفتکشهای توقیف شده ایران در هند بود.در همان زمان وزیر خارجه هند آشکارا اعلام کرد که بهترین راه برای ازسرگیری تردد در تنگه هرمز «مذاکره مستقیم با ایران» است.تقریباً همزمان با هند، پاکستان نیز با تهران وارد مذاکره شد. نخستین کشتی پاکستانی در تاریخ ۲۴ اسفند با موفقیت از تنگه عبور کرد.بعد از آن نخست وزیر پاکستان از توافق با ایران برای عبور ۲۰ کشتی با پرچم پاکستان خبر داد.مقامات پاکستانی نیز این موفقیت را نتیجه مستقیم دیپلماسی فعال و رابطه دوستانه تاریخی با ایران اعلام کردند.
متحد آمریکا ناچار به گفتوگو شد
ترکیه، چین، عراق و عمان کشورهای بعدی بودند که با ایران برای عبور از تنگه هرمز مذاکره کردند و موفق به عبور دادن کشتی از تنگه هرمز شدند.اما در بین این کشورها توافق دو کشور ژاپن و فرانسه با ایران برای عبور کشتیهایشان بیشتر از همه جلب توجه کرد.ژاپن، متحد آمریکا که بیش از ۹۰ درصد نفت خود را از خلیج فارس و عبور از تنگه هرمز تامین میکند، ناچار بود وارد گفتوگو با ایران شود.مذاکرات پشت پرده انجام شد و بعد از گذشت حدود یک ماه از جنگ، ژاپن موفق شد از طریق رایزنی با تهران اولین نفتکش خود را از تنگه هرمز عبور دهد.مذاکرات ژاپن و ایران نشاندهنده تحول عمیق در نظم امنیتی خلیج فارس بود.مسیری که ایران تعیین کرده بود «هماهنگی مستقیم با تهران» بود و ژاپن، با وجود روابط راهبردی با آمریکا ناگزیر از پذیرش این قاعده شد.
فرانسه؛ از تهدید اسنپبک تا درخواست عبور
اما فرانسه که در روزهای نه چندان دور در قامت یک قدرت اروپایی میخواست قواعد غرب را با زور فشار تحریمها به تهران دیکته کند و «اسنپبک» را بر روی میز مذاکره با ایران میکوبید، این روزها با دیدن قدرت حاکمیت ایران در تنگه هرمز وضعیتی تماشایی پیدا کرده است.این کشور در روزهای نخست جنگ تلاش کرد خود را از منازعه نظامی مستقیم دور نگه دارد. مکرون آشکارا گفت که فرانسه «در عملیات بازگشایی تنگه هرمز در شرایط کنونی شرکت نخواهد کرد» و این اقدام را «غیرواقعبینانه» خواند.در شرایطی که تنگه هرمز عملا بسته است و کشتیهای فرانسوی نیز در خلیج فارس گرفتار شدهاند فرانسه چارهای جز پذیرش این واقعیت جدید نداشت که «برای عبور از تنگه هرمز باید با تهران وارد گفتوگو شد.»
روز ۲۲ اسفند فایننشال تایمز در گزارشی خبر از مذاکرات محرمانه اروپاییها با ایران داد. بر اساس این گزارش مقامات ارشد فرانسوی با تهران وارد گفتوگو شده بودند تا بتوانند تضمینی برای عبور امن کشتیهای خود از تنگه هرمز کسب کنند.
نتیجه مذاکرات؛ عبور اولین کشتی بزرگ اروپایی
حالا مذاکرات بعد از حدود یک ماه نتیجه داده است. سه روز پیش یک کشتی کانتینری فرانسوی متعلق به شرکتCMA CGM موفق به عبور از تنگه شد.این نخستین بار از زمان آغاز جنگ بود که یک کشتی متعلق به یک شرکت بزرگ اروپایی موفق به انجام این کار میشد.این کشتی فرانسوی در حالی از تنگه هرمز عبور کرد که بیش از ۱۰۰۰ کشتی کانتینری مثل آن همچنان منتظرند تا از تنگه عبور کنند.روز گذشته نیز منابع خبری از عبور یک کشتی فرانسوی خبری دادندعبور کشتیهای فرانسوی نشان داد که ایران با ایجاد نظم جدید در خلیج فارس موفق شده است مذاکره و قبول شروط خود را به عنوان تنها راه عبور از این آبراه حیاتی به جهان تحمیل کند و کشورها باید بین انتظار در پشت تنگه هرمز یا گفتوگو با تهران یکی را انتخاب کنند.#تنگه_هرمز#قواعد_جدید#مذاکره#حاکمیت_ایران 09:49 - 18 فروردین 1405