آیتالله نورمفیدی: پیگیری انتقام باید در همه عرصهها دنبال شود
استاد درس خارج حوزه علمیه گفت: پیگیری این مطالبه نباید به یک اقدام خاص محدود شود، بلکه باید بهصورت همهجانبه و در عرصههای میدانی، دیپلماتیک، حقوقی، بینالمللی و رسانهای دنبال شود.
آیتالله سید مجتبی نورمفیدی استاد درس خارج حوزه علمیه در گفتوگو با گروه حوزه و دانشگاه خبرگزاری فارس با تبیین ابعاد فقهی، حقوقی، سیاسی و امنیتی مطالبه انتقام که در مراسم تشییع رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیتالله العظمی شهید امام خامنهای از سوی مردم مطرح شد، تأکید کرد: این مطالبه صرفاً یک واکنش احساسی نیست، بلکه برخاسته از بصیرت، آگاهی و اراده عمومی برای استمرار مکتب امام شهید، حفظ عزت جامعه اسلامی و تأمین منافع ملی است.وی با اشاره به اینکه مطالبه انتقام در مراسم تشییع رهبر شهید در شهرهای قم، تهران، مشهد و حتی در نجف و کربلا به صورت گسترده مطرح شد، اظهار داشت: انعکاس این مطالبه در پیام مقام معظم رهبری، در حقیقت بازتاب یک خواست عمومی بود؛ زیرا رهبر جامعه وظیفه پیگیری و تعقیب مطالبات عمومی را بر عهده دارد.رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر افزود: اینکه این مطالبه در میان مردم شکل گرفت، خود نشان میدهد که موضوع صرفاً یک واکنش عاطفی نیست. البته احساسات مردم از تعرض دشمنان به حکومت، رأس حکومت و امام جامعه به شدت جریحهدار شد و این مسئله عواطف عمومی را برانگیخت، اما طرح گسترده این مطالبه در مراسم تشییع، فراتر از یک احساس زودگذر است و نشاندهنده بصیرت، آگاهی و تأکید مردم بر استمرار مکتب قائد شهید و مکتب سیدالشهدا(ع) است.وی ادامه داد: برای نشان دادن حیات مکتب سیدالشهدا(ع) راههای مختلفی وجود دارد که یکی از آنها خونخواهی است؛ همان موضوعی که پس از شهادت امام حسین(ع) مطرح شد و بر پایه آن قیامهایی شکل گرفت. از این منظر، مطالبه انتقام را باید واکنشی عاطفی، انقلابی و آگاهانه در برابر اقدام جنایتکارانه و وقیحانه دشمن دانست.
آیتالله نورمفیدی با بیان اینکه تأکید رهبر معظم انقلاب بر این موضوع دارای نکات بسیار مهمی است، گفت: مسئله انتقام دارای مبانی فقهی، حقوقی، عرفی و همچنین ابعاد سیاسی و امنیت ملی است و از هر یک از این منظرها، اهمیت ویژهای دارد.وی با تشریح مبانی فقهی این مطالبه اظهار کرد: به شهادت رساندن امام جامعه و حاکم جامعه اسلامی، بزرگترین ظلم در حق جامعه اسلامی و بزرگترین جنایت علیه آن است؛ از این رو، مطالبه انتقام و قصاص آمران و عاملان این جنایت، اقدامی در برابر دشمنان و در راستای نفی سلطه آنان محسوب میشود.این استاد درس خارج حوزه علمیه افزود: هنگامی که انتقام از آمران و عاملان مطالبه میشود، این خواسته بر مبنای قاعده نفی سبیل و نفی سلطه دشمن کاملاً مشروع و قابل پذیرش است. افزون بر این، اهانت، توهین و تحقیر نهفته در این اقدام جنایتکارانه نیز اقتضا میکند که جامعه اسلامی برای حفظ عزت خود چنین مطالبهای را دنبال کند؛ بنابراین، هم نفی ظلم و هم نفی ذلت که از قواعد مورد تأکید فقه اسلامی هستند، پشتوانه این مطالبه به شمار میروند.وی در ادامه با اشاره به جایگاه قصاص در فقه اسلامی خاطرنشان کرد: در فقه اسلامی، قصاص یک فرد عادی نیز حقی برای ولیّ دم محسوب میشود و قرآن کریم آن را مایه حیات جامعه معرفی کرده است. حال اگر شخص مظلومی که به شهادت رسیده، رهبر جامعه و امام جامعه باشد و ولیّ دم او به یک معنا عموم مسلمانان و به معنایی دیگر خود امام جامعه باشد، قطعاً اقدام برای قصاص و انتقام، به حیات جامعه اسلامی، استمرار مقاومت و تداوم مکتب امام شهید کمک خواهد کرد و این خود نشانه زنده بودن و پویایی جامعه اسلامی است.
رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر تصریح کرد: از منظر فقهی، این موضوع نه تنها حق ملت ایران، بلکه حق همه مسلمانان است و حتی فراتر از آن، یک تکلیف شرعی به شمار میرود؛ یعنی هم حق است و هم تکلیف و از این جهت هیچ تردید و بحثی در آن وجود ندارد.وی در ادامه به ابعاد حقوقی این مسئله پرداخت و گفت: از منظر حقوق بینالملل نیز این اقدام برخلاف مسئولیت بینالمللی دولتهاست؛ زیرا آمران و عاملان این جنایت از یک دولت و حکومت نشئت گرفتهاند. بنابراین، این اقدام نقض مسئولیت بینالمللی دولتها محسوب میشود و قابلیت پیگیری و مطالبه حقوقی در عرصه بینالمللی را دارد. هرچند شیوههای این پیگیری متفاوت است، اما اصل حق مطالبه، کاملاً قابل دفاع و تعقیب است.آیتالله نورمفیدی در بخش دیگری از سخنان خود، به جنبه بازدارندگی مطالبه انتقام اشاره کرد و افزود: اگر دشمن ببیند که میتواند عالیترین مقام یک کشور را هدف قرار دهد و حساسیت ملت نسبت به این جنایت پایین باشد، برای تکرار چنین اقداماتی گستاختر خواهد شد؛ اما هنگامی که مردم با شور، خروش و تمام توان خواستار انتقام باشند و این مطالبه با اقدامات لازم همراه شود، هزینه چنین جنایتهایی برای هر دشمنی افزایش خواهد یافت و همین امر، نقش بازدارنده مهمی ایفا میکند.
وی تأکید کرد: مطالبه انتقام و پیگیری آن، در حقیقت برای حفظ منافع ملی نیز ضروری است.این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه ملت ایران و ملتهای مسلمان این حقیقت را به خوبی درک کردهاند، اظهار داشت: این مطالبه نه تنها در میان شرکتکنندگان مراسم تشییع امام شهید، بلکه در اعماق دل اکثریت قاطع ملت ایران، حتی در میان کسانی که ممکن است نسبت به برخی مسائل انتقاداتی داشته باشند، وجود دارد. همچنین در میان ملتهای منطقه نیز این انتظار به عنوان یک خواست طبیعی وجود دارد؛ هرچند ممکن است در برخی کشورها امکان بیان آشکار آن فراهم نباشد.وی افزود: از هر زاویهای که به این مسئله نگاه شود، اهمیت آن برای آینده کشور، حفظ موقعیت جمهوری اسلامی، ایجاد حس غرور ملی، تقویت اعتماد عمومی و استحکام پایههای حاکمیت دینی و اسلامی روشن است. از همین رو، رهبر معظم انقلاب نیز در پیام خود این مطالبه عمومی را بازتاب دادند و بر آن تأکید کردند؛ چراکه این موضوع، مسئلهای چندوجهی است و قابل گذشت و اغماض نیست.آیتالله نورمفیدی در پایان با تأکید بر اینکه نباید مسئله انتقام را به یک اقدام محدود تقلیل داد، خاطرنشان کرد: انتقام دارای چگونگی، سازوکار و شکل عملیاتی است و باید هم به دامنه میدانی آن وسعت داد و هم به عمق آن توجه کرد.وی ادامه داد: این مطالبه باید در عرصههای مختلف از جمله میدان، دیپلماسی، دادگاهها و مراجع بینالمللی، سازمانها و نهادهای بینالمللی، رسانهها و سایر ظرفیتهای موجود به صورت همزمان دنبال شود و برای آن یک نقشه جامع طراحی گردد تا از همه ظرفیتها برای تحقق این خواست عمومی و مطالبهای که رهبر معظم انقلاب نیز بر آن تأکید کردهاند، استفاده شود.
رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر در پایان تأکید کرد: نباید این موضوع را به برخی ساحتها یا اقدامات خاص محدود کرد، بلکه باید با نگاهی جامع و همهجانبه، تمامی ظرفیتهای موجود را برای پیگیری این مطالبه عمومی به کار گرفت.پایان پیام/#انتقام 14:42 - 21 تیر 1405