مناقشه برجها در گرگان
مسئله بلندمرتبهسازی در گرگان با توجه به چالشها و فرصتها نیازمند اجماع مدیران بوده و باید با کنار گذاشتن شعارهای تند، به دنبال راهکاری عملی برای حل معضل ترافیک و کریدور هوایی باشیم تا این بنبست به پایان برسد.
خبرگزاری فارس استان گلستان- از ابتدای خردادماه ۱۴۰۵، مقوله بلندمرتبهسازی در شهر گرگان به یکی از مناقشهبرانگیزترین موضوعات استان گلستان تبدیل شده است.در یکسوی میدان، گروهی بلندمرتبهسازی را کاملاً نفی میکنند و آن را عاملی برای افزایش ترافیک، برهمخوردن سیمای ظاهری شهر، آسیبهای زیستمحیطی و چالشهای اجتماعی میشمرند.در سوی دیگر، کارشناسان و مدیران شهری معتقدند با توجه به محاصره گرگان از شمال به جنگلهای هیرکانی و از سه جهت دیگر به اراضی کشاورزی مرغوب، عملاً امکان توسعه افقی وجود ندارد. آنها بلندمرتبهسازی را تنها راهکار برای تبدیل گرگان به شهری جمعیتپذیر میدانند.آنچه این مناقشه را پیچیدهتر کرده، تقابل رویکردهای صفر و صدی و وجود مستنداتی است که نشان میدهد حتی سازمان محیطزیست نیز در مکاتبات رسمی خود، با رعایت الزاماتی، با بخش قابلتوجهی از پهنههای پیشنهادی موافقت کرده است.
بلندمرتبهسازی در ۳ نقطه
بر اساس طرح تفصیلی فعلی شهر گرگان، احداث ساختمانهای هفتطبقه در شرایط خاص و هشت طبقه در زمینهای بالای هزار مترمربع مجاز است.در گوشهوکنار شهر حتی ساختمانهای ۱۰ تا ۱۲ طبقه نیز دیده میشود که سازندگان آنها با پرداخت جرایم پیشبینی شده در کمیسیون ماده ۱۰۰ دست به این اقدام زدند.اما آنچه اکنون به محل اصلی مناقشه تبدیل شده، موضوع پهنهبندی جدید برای بلندمرتبهسازی در سهنقطه مشخص از شهر گرگان (شرق، کمربندی محور طبیعت و بخشهایی از خیابانهای صیاد شیرازی و ولیعصر) است. این طرح هماکنون در شورایعالی معماری و شهرسازی در حال بررسی بوده و بازخوردهای متفاوتی داشته است.
کمبود زمین
آنچه در این میان کمتر رسانهای شده، وجود نامه رسمی اداره کل حفاظت محیطزیست گلستان (شماره ۳۹۴۸۸/۲۲۱/۱۴۰۴) است که در آن، ضمن اعلام موافقت با سایر پهنههای پیشنهادی، تنها نسبت به تشدید ترافیک در یک محور خاص هشدار داده شده است.عضو کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر گرگان به خبرنگاران گفت: شهر گرگان از شرق، غرب و جنوب در محاصره اراضی زراعی و از شمال محدود به جنگلهای هیرکانی ناهارخوران است و عملاً امکان توسعه افقی مرکز استان وجود ندارد.مهران کاظم نژاد افزود: ضوابط و پهنههای بلندمرتبهسازی توسط شرکت مشاور شهرداری گرگان در حال بررسی است و پس از تصویب در شورای عالی معماری، مستندات آن در طرح تفصیلی مشخص خواهد شد.وی ادامه داد: نمیتوان یک الگوی کلی برای بلندمرتبهسازی در نظر گرفت و باید گونهبندیهای کالبدی، عملکردی، طراحی شهری، اقتصادی و اجتماعی ملاک عمل قرار گیرد.کاظمنژاد گفت: با توسعه بلندمرتبهسازی، امکان کاهش هزینههای تمام شده مسکن در گرگان محتمل است و این یکی از راهکارهای مهار قیمت مسکن خواهد بود.
توسعه عمودی شهرها
رئیس هیئتمدیره انجمن انبوهسازان گلستان هم به خبرنگاران گفت: توسعه افقی شهرها هزینههای سنگینی برای تأمین زیرساختهایی مانند آب، برق، گاز و راه بر دوش مدیریت شهری تحمیل میکند.سید محمد مرتضوی افزود: بلندمرتبهسازی هوشمند، راهکاری مؤثر برای کنترل قیمت تمامشده زمین در بافتهای میانی شهر است و از مهاجرت ساختوساز به حریم شهر جلوگیری میکند.مرتضوی ادامه داد: همه شهرهای استان توان تحمل برجسازی را ندارند، اما گرگان و بخشهایی از گنبدکاووس به دلیل زیرساختهای مناسب، این ظرفیت را دارند.
رعایت ملاحظات زیستمحیطی
کارشناس و فعال صنعت ساختمان هم در این زمینه گفت: چالش جدی امروزه شهرها توسعه عمودی است و بلندمرتبهسازی باید در فرایند برنامهریزی و مدیریت شهری قرار بگیرد.علیرضا ویزواری افزود: باید ملاحظات اقتصادی، اجتماعی، فنی، زیستمحیطی و کالبدی در الگوهای بلندمرتبهسازی در نظر گرفته شود تا توسعه پایدار محقق گردد.وی ادامه داد: بر اساس تجارب جهانی، شهرداریها برای حفظ اصول توسعه پایدار اجازه بلندمرتبهسازی در تمام نقاط را ندارند و باید پهنهبندی دقیق انجام شود.ویزواری گفت: بدون درنظرگرفتن آستانه تحمل منطقه و تابآوری شهرها، بلندمرتبهسازی یک خطای راهبُردی خواهد بود و شهرها از نظر هویتی دچار مشکل میشوند.
انسداد کریدور هوایی صحت ندارد
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان هم در گفتوگویی بیان کرد: بلندمرتبهسازی در گرگان یک تصمیم شخصی یا مقطعی نیست، بلکه بر پایه مصوبات شورایعالی شهرسازی از سال ۱۳۹۷ دنبال میشود.سید مهدی مهیایی افزود: در فرایند بررسی، موضوعاتی مانند مسیر باد غالب، حریم آبها، مناطق حفاظتشده و مخاطرات طبیعی به طور کامل واکاوی شده است.مهیایی ادامه داد: برخی ادعاها درباره انسداد کریدورهای هوایی پشتوانه کارشناسی ندارد و هیچ یک از پهنههای پیشنهادی در محدوده جنگل ناهارخوران قرار ندارند.
پارادوکس محیط زیست
هر چند مدیرکل حفاظت محیطزیست گلستان در مکاتبه رسمی شماره ۳۹۴۸۸/۲۲۱/۱۴۰۴ اعلام کرد: در سایر پهنههای اعلام شده ضمن موافقت با طرح پیشنهادی مشاور، مسائل زیستمحیطی با تأکید بر مدیریت فاضلاب و پسماند و سرانه استاندارد فضای سبز الزاماً رعایت شود، بااینحال، معاون محیطزیست گلستان در نشست خبری اخیر خود افزود: محیطزیست با اجرای طرح در محور ناهارخوران موافق نیست و نگرانیهایی درباره منابع آب، فرسایش خاک و تغییرات اقلیمی محلی وجود دارد.
سید مجتبی حسینی ادامه داد: احداث ساختمانهای مرتفع در برخی نقاط گرگان میتواند کریدورهای هوایی شهر را تحتتأثیر قرار داده و بر کیفیت هوا، تعادل دمایی و مصرف انرژی اثر منفی بگذارد.به گزارش خبرگزاری فارس، گذشته از دوگانهسازی توسعه یا تخریب، آنچه اسناد و مکاتبات رسمی نشان میدهد این است که اصل بلندمرتبهسازی در گرگان نه ممنوع است و نه مصوب؛ بلکه در انتظار یک تصمیم کارشناسی چندلایه است.مهمترین نقطه اشتراک موافقان و مخالفان، ضرورت خروج از رویکردهای صفر و صدی و حرکت به سمت یک الگوی بومی است. الگویی که در آن هم به بحران قیمت مسکن پاسخ داده شود، هم کریدورهای هوایی و چشمانداز طبیعی گرگان حفظ گردد.تجربه تلخ معطلی پروژههایی مانند تلهکابین و آشوراده به مدیران هشدار میدهد که ادامه این مناقشه بدون تصمیم نهایی، تنها هزینه فرصت را برای استان افزایش میدهد. شاید بهترین راهکار، اجرای پایلوت بلندمرتبهسازی در یکی از پهنههای کمحاشیه شمال شهر با نظارت مستند زیستمحیطی باشد تا ضمن آزمودن الگو، از تکرار اشتباهات گذشته جلوگیری شود. آنچه گرگان امروز به آن نیاز دارد، نه شعارهای تند که شفافیت، سرعت و اجماع کارشناسی است.
11:19 - 24 خرداد 1405