قهرمان گمشده سینمای ایران که فقط عاشق می‌شود

در حالی‌که دانشگاه در تاریخ ایران خاستگاه آینده‌سازی بوده، سینما و رسانه سال‌هاست تصویری سطحی و کلیشه‌ای از دانشجو ارائه می‌دهند؛ دانشجویی بی‌اثر و گرفتار مسائل شخصی و البته عاشق. این فروکاست، به بی‌تفاوتی نسل امروز دامن می‌زند و دانشگاه را به کارخانه تولید مدرک بدل می‌کند.
خبرگزاری فارس ـ سینما: به مناسبت روز دانشجو، صدا و سیما باز هم سراغ پخش مجدد فیلم «دل‌شکسته» رفت؛ گویی رسانه ملی پس از سال‌ها هنوز اثر دیگری برای بازنمایی فضای دانشگاه و زندگی دانشجویی در اختیار ندارد. در نگاه غالب سینما و تلویزیون ایران، دانشجو بیش از هر چیز در بستر داستان‌های عاشقانه تعریف می‌شود؛ انگار دانشگاه نه محل تولید فکر و آگاهی، بلکه فقط فضایی برای آشنایی دختر و پسر و زمینه‌ای برای شکل‌گیری یک رابطه عاطفی است. همین محدودنگری سبب شده بخش مهمی از واقعیت دانشگاه و نقش اجتماعی دانشجو از قاب تصویر حذف شود.این رویکرد در حالی ادامه دارد که ۷۲ سال پیش، در همین دانشگاه تهران و در دانشکده فنی، واقعه‌ای رقم خورد که هنوز یکی از نقاط درخشان تاریخ جنبش دانشجویی ایران محسوب می‌شود. تنها چهار ماه پس از کودتا علیه دولت ملی دکتر مصدق، و در روزهایی که نیکسون قصد سفر به تهران و گرفتن عکس یادگاری با مقامات وقت را داشت، دانشجویان فریاد اعتراض سر دادند؛ فریادی که به سر دادن نخستین شعارهای ضد استکباری و «مرگ بر آمریکا» انجامید و نقطه آغاز یک جریان بیداری دانشجویی شد. این تاریخ نشان می‌دهد دانشگاه روزی کانون مقاومت، آگاهی و مطالبه‌گری بوده است؛ نه محلی برای سرگرمی یا حاشیه.
در کنار این پیشینه تاریخی، رهبر انقلاب، امام خمینی(ره) و شهید بهشتی نیز همواره برای دانشجو نقشی بیدارگر و تذکردهنده قائل بوده‌اند؛ نقشی فراتر از تحصیل و مدرک. دانشجو به تعبیر آنان چشم بیدار جامعه، نیروی پیشران تحول و آینده‌ساز کشور است. اما امروز، برخلاف این جایگاه رفیع، در رسانه‌ها، سینما و حتی خود محیط دانشگاه، با نسلی مواجهیم که گویی دچار نوعی بی‌حسی شده و تمرکزش به‌جای فعالیت اجتماعی و فهم مسائل کشور، صرفاً بر گرفتن مدرک، یافتن شغل و عبور کم‌دردسر از دوران دانشجویی قرار گرفته است.در چنین شرایطی، پرسش مهمی مطرح می‌شود: نقش سینما چیست؟ سینما یکی از مهم‌ترین ابزارهای شکل‌دهی به ذهنیت اجتماعی است؛ ابزاری برای ساخت تصویر، الگو و حتی آرمان. اما در اغلب آثار سینمایی ما، چهره‌ای از دانشجوی فعال، اثرگذار، مطالبه‌گر یا گره‌گشا دیده نمی‌شود. شخصیت‌های دانشجو معمولاً به حاشیه رانده شده‌اند و درگیر مسائل صرفاً شخصی‌اند؛ عاشقیت‌های کلیشه‌ای، مشکلات مالی، بحران‌های فردی یا داستان‌های سطحی که قرار است تنها مخاطب را سرگرم کند. فقدان دانشجوی کنشگر در سینما یعنی حذف یک نیروی حیاتی از روایت‌های جمعی.
فیلمی هم که به نوبه خودش خرقِ عادت کرده هم نیز از این قاعده مستثنا نیست. در این اثر، با دانشجویی اخراجی مواجهیم که یا باید دنبال ازدواج باشد یا با خواندن اتفاقی یک کتاب دچار تحول روانی شود. چنین تصویرسازی‌هایی نه تنها واقعیت دانشگاه را مخدوش می‌کند، بلکه به‌طور ناخودآگاه دانشجو را فردی بی‌ثبات، کم‌اثر و فاقد توان اجتماعی نشان می‌دهد. سینمای ایران تاکنون نتوانسته از این دایره محدود و تکراری فراتر رود و قهرمان دانشجویی بسازد که به معنای واقعی کلمه نیروی تغییر باشد؛ کسی که بتواند گرهی از جامعه بگشاید یا طرحی نو داشته باشد.نبودِ تصویر درست و بی‌توجهی به قشر دانشجو قشری که در ادبیات انقلاب، نماد آینده‌سازی است خود می‌تواند به افزایش بی‌تفاوتی و انفعال در میان نسل جدید دامن بزند. وقتی سینما آینده‌سازان را جدی نمی‌گیرد، آنان نیز نقش خود را جدی نخواهند گرفت. نتیجه چنین رویکردی آن است که دانشگاه به‌تدریج به کارخانه‌ای برای تولید مدرک بدل شود؛ نه نهادی برای پرورش نیروی فکری، خلاق، تحول‌آفرین و مسئولیت‌پذیر.#سینما#روز_دانشجو
09:08 - 16 آذر 1404
هنر
سینما

1 بازنشر12 واکنش
36٫6k بازدید


7 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌حسن ص.‌
@HasanSalehiJan16 آذر 1404
در پاسخ به
این حرف‌های شما صحیح. اما انصافاً دانشگاه مکان مناسبی است برای عاشق شدن.مخصوصاً ترم دوم. اصلا معروف شده که ترم دوم ترم عاشقی‌است.والا هرکی رفته باشه دانشگاه و ترم دوم عاشق نشده باشه باید برود پیش روانشناس 🥰☺️

@user17078468566416 آذر 1404
در پاسخ به
رسانه ملینه برای مناسبت های مذهبی نه ملی چیز جدیدی نداره مثلا برای محرم برای ظهور برای فردوسی ابن سینا فقط ماه رمضون سریال رمضانی عیدم سریال نوروزی اونم بخاطر تعطیلات و...اینهمه شبکه اضافی کم کنند کیفیت ببرن بالا

@user17483352417916 آذر 1404
در پاسخ به
کاری که چیپس و پفک و هله هوله در دنیای غذا می کنه، درام آبکی در دنیای سریال و سینما انجام می ده. درست عین چیپس و پفک که ارزش غذایی پایینی دارند و برای سلامتی مضر هستند و در عین حال فروش بالایی دارند، این خزعبلات هم ارزش محتوایی پایینی دارند، برای فرهنگ بشری مضر هستند و عوام پسندی بالایی دارند. وقتی …نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌علی رضا آخرتی‌
@user1711982593616 آذر 1404
در پاسخ به
با تشکر از مطلب بسیار درست و به جای شما ، فقط اینکه آن شخصی که قرار بود به ایران بیاید نیکسون معاون اول رئیس جمهور وقت آمریکا بود که با اعتراض دانشجویان روبه‌رو شد که منجر به شهادت ۳ نفر از دانشجویان در دانشگاه تهران شد ، البته بعدها همین نیکسون به ریاست جمهوری هم رسید

@user17153197864216 آذر 1404
در پاسخ به
اخیراً بی حجابی را بطور فزاینده با بکارگیری هنرپیشگان زن خارجی در فیلم ها ترویج میدهند (فیلم مرد عینکی) ، پنداری حجاب فقط باید توسط زن ایرانی برای جوانان ایران اعمال شود. البته ادبیات و فرهنگ بیگانه هم در سینما همه گیر شده.

در پاسخ به
همین دانشجویی که نقش بیدارگر و تذکر دهنده جامعه رو باید داشته باشه، اگر دیدگاهش، نگرشش، جهان بینیش در تضاد عقاید حاکم باشه تحمل نمیشه، این حرفها شعاری هست همین شما اونوقت میای گزارش مینویسی که دانشگاه ال شد دانشجو بازیچه فلان شد و... شتر سواری دولا دولا نمیشه، دانشگاه پویا فضای دانشجویی میخواد که او…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌ناصر سلطانی‌
@Nasersoltani_ir16 آذر 1404
در پاسخ به
آفرین به گزارش خبریسالهاست دارم به اطرافیان گوشزد میکنم. ای کاش خوب خبر دیده بشه