وقتی «مقاومت» را «انزوا» و «جنگطلبی» معنا میکنند
وقتی هدف دشمن میشود تغییر مغزها و دلها، رسانه هم از یک ابزار اطلاعرسانی تبدیل میشود به یک میدان نبردِ وجودی. مسئلهٔ اصلی هم میشود اینکه چگونه در میان هجوم روایتهای بیگانه، از فروپاشی هویت جلوگیری کرد و رسانه را از «ناظر حوادث» به «سازندهٔ معنا» تغییر داد.
خبرگزاری فارس - گروه رسانه: رهبر شهید انقلاب همواره در بیانات و منظومهٔ فکری خود بر مجموعهای از اهداف رسانهای تأکید داشتند که میتوان آنها را در ۵ محور دستهبندی کرد:۱. احیای هویت ملی و دینی در محتوا و فرم رسانهای؛۲. گفتمانسازی حول محور مقاومت، استقلال و پیشرفت ملی؛۳. تقویت امید اجتماعی، اعتماد به نفس ملی و تصویرسازی مثبت از آینده؛۴. خنثیسازی جنگ روانی، رسانهای و ترکیبی دشمن از طریق افشاگری، روشنگری و روایت صحیح؛۵. استفادهٔ هوشمندانه از ابزار رسانهای در خدمت مردمسالاری دینی و صیانت از افکار عمومی.در این گزارش به بعضی از بیانات ایشان در دو محور اول میپردازیم.
احیای هویت ملی و دینی در محتوا و فرم رسانهای
رهبر شهید انقلاب در بیانات خود در مراسم جشن میلاد حضرت زهرا سلامالله علیها (۲۰ آذر ۱۴۰۴) رسانه را مهمترین عرصهٔ نبرد بر سر هویت ملی و دینی معرفی میکنند.ایشان با تبیین ابعاد مختلف فشار دشمن، تأکید میکنند که فشار برای تغییر سبک زندگی، یا اساسیتر از آن، تغییر هویتی، از طرف غربیها عمدتاً از راه ابزارهای رسانهای انجام میگیرد. سپس هدف این فشار را بهروشنی بیان میکنند «صد سال است که سعی غربیها این است که هویت ملت ایران را تغییر بدهند؛ هویت دینیشان، هویت تاریخیشان، هویت فرهنگیشان.»از این منظر، رسانه میدان اصلی تقابل بر سر حفظ یا تغییر هویت جامعه است و احیای هویت ملی و دینی، پاسخی به این تلاش برای استحالهٔ فرهنگی و هویتی محسوب میشود.در ادامه، ایشان ماهیت این تقابل را «جنگ تبلیغاتی و رسانهای» میدانند و تصریح میکنند که هدف دشمن دیگر تصرف سرزمین نیست، بلکه تغییر باورها و ذهن مخاطب است: «دشمن فهمید که... باید دلها را تغییر بدهد، باید مغزها و فکرها را عوض کند.»همچنین با اشاره به اینکه «هدف دشمن در کشور ما محو کردن آثار مشعشع مفاهیم انقلابی است»، بر نقش محتوای رسانهای در حفظ حافظهٔ تاریخی و هویت انقلابی جامعه تأکید میکنند.بنابراین، در این بیان، احیای هویت ملی و دینی بیش از هر چیز در تولید و بازنمایی محتوایی معنا مییابد که بتواند مفاهیم انقلاب، ارزشهای دینی و هویت تاریخی و فرهنگی جامعه را زنده و ماندگار نگه دارد.در همین چارچوب، ایشان با اشاره به بهرهگیری دشمن از «نویسنده، هنرمند، کتابنویس، رماننویس، هالیوود و...» نشان میدهند که نبرد هویتی تنها از طریق پیام مستقیم انجام نمیشود. بلکه قالبها و ابزارهای هنری و رسانهای نیز در آن نقش اساسی دارند.
از این رو، هنگامی که تأکید میکنند «آرایش تبلیغاتی بایستی به سمتی برود که دشمن درست همان سمت را هدف قرار داده، و آن عبارت است از معارف اسلامی، معارف شیعی و معارف انقلابی»، میتوان نتیجه گرفت که از منظر ایشان، احیای هویت ملی و دینی مستلزم آرایش هوشمندانهٔ رسانهای است؛ آرایشی که هم در محتوای خود بر معارف اسلامی، شیعی و انقلابی تکیه داشته باشد و هم از ظرفیتهای متنوع و اثرگذار رسانهای برای انتقال این مفاهیم بهره بگیرد.
گفتمانسازی حول محور مقاومت، استقلال و پیشرفت ملی
در منظومهٔ فکری رهبر شهید انقلاب، رسانه یک «جبههٔ جنگ» و ابزار اصلی «جنگ نرم» است. از این منظر، گفتمانسازی حول محور مقاومت، استقلال و پیشرفت، یکی از حیاتیترین وظایف رسانهها در تقابل با «جنگ فرهنگی» و «سلطهگری رسانهای دشمن» محسوب میشود.این وظیفه را میتوان در سه سطح زیر تبیین کرد:۱. از نگاه ایشان، دشمن تلاش میکند مفهوم «مقاومت» را با مفاهیمی مثل «انزواطلبی»، «جنگطلبی» یا «تصلب» مترادف کند تا مردم از آن فراری شوند.در این زمینه، رسانه نباید فقط به بازگویی حوادث بپردازد. بلکه باید «معنای مقاومت» را بازتعریف کند؛ یعنی نشان دهد که مقاومت، عینِ عزت، کرامت انسانی و راهی برای رسیدن به آرامش و توسعه است، نه مسیری برای سختی و انزوا.۲. ایشان بارها به «نفوذ فرهنگی» و تلاش برای «از بین بردن هویت ملی و اسلامی» اشاره کردهاند. دشمن از طریق رسانهها تلاش میکند تا «خودباوری» را در جامعه از بین ببرد و وابستگی ذهنی ایجاد کند.رسانه باید با ترویج فرهنگ «خودباوری» و معرفی توانمندیهای ملی، از فروپاشی اعتماد به نفس جامعه جلوگیری کند و مانع از آن شود که ارزشهای بیگانه به عنوان «تنها راه پیشرفت» در ذهن نسل جوان جایگزین هویت ملی شود.۳. پیشرفت در نگاه رهبر شهید، نیازمند «انگیزه»، «علم» و «اشتیاق به کار» است. در مقابل، رسانههای غربی ممکن است با ترویج سبک زندگی مصرفگرا یا القای ناامیدی، این انگیزهها را بکشند.رسانه باید «فرهنگ کار» و «روحیهٔ علمی» را ترویج کند. باید دستاوردهای پیشرفت (مانند پیشرفتهای هستهای، پزشکی یا فناورانه) را به شکلی روایت کند که نه تنها باعث غرور ملی شود، بلکه برای جامعه «الگو» و «مشوق» برای حرکت به سمت آیندهای بهتر باشد.
12:43 - 3 مرداد 1405