نگاه راهبردی رهبر شهید به بازیهای رایانهای
بازیهای رایانهای فقط ابزار سرگرمیاند یا رسانهای برای شکل دادن به فرهنگ و هویت؟ سالها پیش از آنکه این پرسش به یکی از دغدغههای سیاستگذاران فرهنگی تبدیل شود، رهبر شهید بارها دربارهٔ ظرفیتها و آسیبهای این رسانه سخن گفتند؛ از هشدار نسبت به بازیهای مضر تا تأکید بر تولید بازیهای مفید و بومی.
خبرگزاری فارس - گروه رسانه: بازیهای رایانهای فراتر از سرگرمی، به رسانهای اثرگذار برای انتقال فرهنگ، شکلدهی به هویت، روایت تاریخ و حتی پیشبرد اهداف سیاسی و رسانهای تبدیل شدهاند.رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله سید علی حسینی خامنهای، در طول بیش از دو دهه، بارها از زوایای مختلف به این موضوع پرداختهاند.آنچه در ادامه میآید، مروری بر مهمترین بیانات ایشان دربارهٔ بازیهای رایانهای است.
روایتسازی علیه اسلام با بازیهای رایانهای
۸ مرداد ۱۳۸۲ رهبر شهید در دیدار جمعی از جوانان اهواز، با تشریح ابعاد تقابل استکبار با اسلام، فرمودند که قدرتهای استکباری برای تبلیغ علیه اسلام و تأثیرگذاری بر افکار عمومی جهان، از ابزارهای مختلف فرهنگی و رسانهای «از جمله فیلم، بازیهای رایانهای، تبلیغات و مقاله» استفاده میکنند.ایشان فرمودند که این تولیدات با هدف القای تصویری نادرست از اسلام و متهم کردن آن به خشونت، جنگ و تروریسم ساخته میشوند؛ در حالی که عامل اصلی جنگافروزی و ایجاد نفرت در جهان، خود قدرتهای استکباری هستند.
ابزاری برای جنگ تبلیغاتی
در دیدار جمعی از روحانیون استان همدان (۱۵ تیر ۱۳۸۳)، رهبر شهید انقلاب، با تشریح شیوههای تبلیغاتی و رسانهای قدرتهای استکباری، فرمودند که آنان با بهرهگیری از ابزارهای نوین ارتباطی و فرهنگی، از جمله «تلویزیون، هنر، هالیوود، بازیهای اینترنتی و رایانهای و شبکههای ارتباطی گسترده»، تلاش میکنند واقعیتها را پنهان کرده و افکار عمومی جهان را تحت تأثیر قرار دهند.ایشان این ابزارها را بخشی از سازوکار «جنگ تبلیغاتی» و «غبارآلود کردن فضا» برای وارونهنمایی حقیقت دانستند و تأکید کردند که دشمن از این ظرفیتها برای القای تصویری غیرواقعی از خود و پنهانکردن رفتارهای واقعیاش استفاده میکند.
بازی مفید؛ پاسخ به تهدید فرهنگی
قائد شهید در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی (۱۹ آذر ۱۳۹۲)، با اشاره به نقش برخی محصولات فرهنگی در شکلدهی به سبک زندگی، فرمودند که «برخی بازیهای رایانهای و اسباببازیهای وارداتی» از مصادیقی هستند که میتوانند در «ترویج رفتار و سبک زندگی غربی در ذهن کودکان، نوجوانان و جوانان ایرانی» تأثیرگذار باشند.ایشان در ادامه، راهکار مقابله با این مسئله را «تولید محتوای جذاب و بومی» دانستند و ضمن تأکید بر مسئولیت سنگین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و صداوسیما، توصیه کردند «تولید بازیهای رایانهای مفید»، در کنار تولید کتاب، فیلمهای سینمایی جذاب، ترویج بازیهای پرتحرک و ساخت اسباببازیهای معنادار و جذاب، در دستور کار قرار گیرد.
اعتیاد به بازی؛ از تهدیدات جنگ نرم
رهبر شهید انقلاب، در دیدار اعضای انجمنهای اسلامی دانشآموزان در ۱ اردیبهشت ۱۳۹۵، با تشبیه «جنگ نرم» به میدان نبرد نظامی، ویژگیهای یک «افسر جنگ نرم» موفق و ناموفق را تبیین کردند.ایشان در بیان ویژگیهای افسر ناموفق، از افرادی یاد کردند که به دلیل دلبستگیها و اعتیادهای مختلف، از انجام مسئولیتهای خود بازمیمانند و در این زمینه فرمودند که برخی افراد «معتاد به بعضی از این بازیهای کامپیوتری که اخیراً باب شده میشوند؛ شنیدهام بعضیها به این اعتیاد پیدا میکنند.»مقصود ایشان این بود که اعتیاد به بازیهای رایانهای، مثل دیگر انواع اعتیاد، میتواند موجب غفلت، سستی، بیتوجهی به مسئولیتها و کاهش آمادگی فرد برای ایفای نقش مؤثر در عرصهٔ جنگ نرم شود.
بازیهای گمراهکننده؛ ترفند دشمن
ایشان در دیدار دانشآموزان و دانشجویان (۱۱ آبان ۱۳۹۶)، با اشاره به تلاشهای دشمن برای منحرف کردن نسل جوان، فرمودند که دشمن از ابزارها و روشهای گوناگونی، «از ترویج مواد مخدر و فحشا گرفته تا بازیهای گمراهکننده رایانهای»، برای اثرگذاری بر جوانان استفاده کرده است.ایشان تأکید کردند که اگرچه این اقدامات در برخی موارد تأثیراتی داشته، اما در مجموع نتوانسته نسل جوان ایران را از آرمانهای انقلاب اسلامی دور کند و جوانان با بصیرت و آگاهی توانستهاند در برابر این ترفندها ایستادگی کنند.
بازیهای بیهدف؛ فلجکنندهٔ نسل جوان
رهبر شهیدمان در دیدار جمعی از دانشجویان (۱ خرداد ۱۳۹۸)، با تبیین ابعاد «توطئهٔ نرم» علیه جمهوری اسلامی، فرمودند که یکی از اهداف اصلی دشمن، «فلج کردن نسل جوان» از طریق مشغول کردن او به اموری است که توان، انگیزه و نقشآفرینیاش را تضعیف میکند.ایشان در این زمینه فرمودند «آن توطئههای نرمی که همه از آن حرف میزنند، فلج کردن نسل جوان است؛ سرگرم کردنش به شهوات، سرگرم کردنش به کارهای بیهوده، بازیهای کامپیوتری و...، مبتلا کردنش به مواد مخدر، ناامید کردن؛ اینها فلج کردن نسل جوان است.»در واقع ایشان، «سرگرم شدن افراطی و بیهدف به بازیهای کامپیوتری» را در کنار سایر آسیبها مانند اعتیاد، شهوترانی و ناامیدی، قرار دادند که میتواند موجب اتلاف ظرفیتهای نسل جوان و دور ماندن آنان از رشد، مسئولیتپذیری و نقشآفرینی اجتماعی شود.
رسانهای برای مقاومت
شاید آخرین بیانات ایشان دربارهٔ بازیهای رایانهای که در حافظهها ماندگار شده، بیانات در دیدار اعضای ستاد برگزاری کنگرهٔ ملی شهدای استان اصفهان در ۲۱ آبان ۱۴۰۳ بود.ایشان با تأکید بر اهمیت روایت هنرمندانه و هوشمندانهٔ دفاع مقدس، بازیهای رایانهای را یکی از مؤثرترین ابزارهای انتقال پیام و روایت تاریخی در دنیای امروز معرفی کردند و فرمودند «بنشینند شرح حوادث و سرگذشت دوران جنگ تحمیلیشان یا احیاناً قبل و بعد آن را بیان کنند، به چه وسیله؟ به شکل بازیهای رایانهای. امروز در دنیا بازیهای رایانهای یکی از ابزارهای انتقال پیام است؛ یعنی فقط بازی نیست. افرادِ بافکر مینشینند طراحی میکنند بازی جنگ بین ایران و خودشان را... و جوری طراحی میکنند که وقتی جوان آمریکایی، نوجوان آمریکایی نشست پای رایانه و این بازی را تماشا کرد، احساس قدرت بکند، احساس توانایی بکند، امیدوار بشود که ما در این مبارزه پیروز خواهیم شد.»ایشان در ادامه تأکید کردند «اگر این کارها انجام بگیرد و این روایت حوادث بزرگ گذشته بهدرستی و با هوشمندی انجام بگیرد، خیلی از مشکلات برطرف خواهد شد و کارها پیش خواهد رفت.»
از هشدار تا راهکار
مرور بیانات رهبر شهید انقلاب نشان میدهد که ایشان بازیهای رایانهای را صرفاً ابزار سرگرمی نمیدانستند؛ بلکه آن را رسانهای اثرگذار در عرصهٔ فرهنگ، هویت و روایت میدیدند.ایشان از یک سو، نسبت به آسیبهایی مانند اعتیاد به بازی، بازیهای گمراهکننده و استفادهٔ دشمن از این رسانه برای جنگ تبلیغاتی و فرهنگی هشدار دادند و از سوی دیگر، بر تولید بازیهای رایانهای مفید، بومی و هوشمندانه و بهرهگیری از آنها برای انتقال پیام و روایت دفاع مقدس تأکید کردند.این نگاه، ریشه در تأکید همیشگی ایشان بر «رصد و شناخت دقیق پدیدههای نوظهور تهاجم فرهنگی» داشت؛ که هشدار میدادند «دیر فهمیدن و دیر جنبیدن مشکلآفرین است. بنابراین باید بهموقع و حکیمانه برخورد کرد.»بر همین اساس، ایشان را میتوان از نخستین شخصیتهایی دانست که سالها پیش از فراگیر شدن نگاه راهبردی به صنعت بازی در ایران، هم نسبت به مخاطرات برخی بازیهای رایانهای هشدار دادند و هم بر استفادهٔ هوشمندانه از این رسانه برای انتقال پیام، هویت و روایت تاریخی تأکید کردند.#بازی_های_رایانه_ای#بیانات_رهبر_شهید_انقلاب#صنعت_گیم_ایران#استراتژی_بازی_سازی#بیانات_رهبر_گیماخبار رسانهای را از صفحهٔ هنر و رسانه خبرگزاری فارس دنبال کنید. 17:47 - 10 تیر 1405