سرماخوردگی را در خانه درمان کنید
یکی از موارد بسیار شایع این روزها که باعث مراجعات غیرضروری به اورژانسها میشود، سرماخوردگی است. در حالی که سرماخوردگی خودمحدودشونده است؛ یعنی بدون هیچگونه درمانی هم بهبود پیدا میکند. درمان اصلی این بیماری، استراحت و مصرف کافی مایعات است.
گروه زندگی: یکی از موارد بسیار شایع این روزها که باعث مراجعات غیرضروری به اورژانسها میشود، سرماخوردگی است.دکتر «علی سهیلیان» پزشک، دربارهٔ درمان سرماخوردگی نکاتی را مطرح میکند.
سرماخوردگی خودبهخود خوب میشود
سرماخوردگی شایعترین بیماری عفونی انسان، و اصطلاحاً خودمحدودشونده است؛ یعنی بدون هیچگونه درمانی هم بهبود پیدا میکند.به اعتقاد سهیلیان، کار اشتباهی که مردم در برخورد با سرماخوردگی انجام میدهند، استفاده از آنتیبیوتیکها و تزریق سرم و آمپول است.او میگوید «بسیار میبینیم که افراد به محض احساس علائم سرماخوردگی، بهویژه گلودرد، اولین کاری که میکنند مصرف آزیترومایسین است. طوری که در بین مردم بهعنوان “قرص گلودرد” معروف شده است. اگر آزیترومایسین پاسخ نداد، از آموکسیسیلین استفاده میکنند و سپس به سراغ آنتیبیوتیکهای بعدی میروند. این کار بسیار اشتباه است و حتی در مواردی میتواند مضر باشد.»چون بسیاری از آنتیبیوتیکهای مؤثر به دلیل مصرف بیرویه و عرضهٔ بدون نسخه (OTC)، دچار مقاومت میکروبی شدهاند و دیگر کارایی ندارند.
دورهاش که طی شود، خوب میشوید
در مراکز درمانی، برخی بیماران به پزشک میگویند «تا زمانی که سرم یا آمپول دریافت نکنند، خوب نمیشوند» یا تصور میکنند داروهای تزریقی اثر فوری دارند و مثلاً سرماخوردگی را یکروزه درمان میکنند.در حالی که به گفتهٔ این پزشک، این تصور نادرست است؛ «سرماخوردگی باید دورهٔ خودش را طی کند و معمولاً این دوره، سه تا پنج روز طول میکشد و هر اقدامی هم انجام شود، این مدت طی خواهد شد.»
چرا داروهای تزریقی توصیه نمیشود؟
سهیلیان میگوید «داروهای تزریقی علاوه بر عوارضی که ممکن است داشته باشند، گاهی میتوانند مرگبار هم باشند. پس بسیاری از افراد از حساسیتهای دارویی خود اطلاع ندارند. این تزریقات بیرویه میتواند واکنشهای حساسیتی بسیار خطرناکی ایجاد کند و سلامت افراد را به خطر بیندازد.»ضمن آنکه «در شرایط فعلی، مایعات وریدی باید بهدرستی مدیریت و ذخیره شوند. چون کشور به آنها نیاز مبرم دارد و باید بهجا مصرف شوند تا برای بیمارانی که واقعاً به این مایعات نیاز دارند، کمبودی ایجاد نشود.»
آنتیبیوتیک سرماخوردگی را درمان نمیکند
سرماخوردگی طیفی از علائم دارد؛ شامل گلودرد، آبریزش بینی، گرفتگی بینی، سرفه، تب، بدندرد و در موارد اندکی علائم گوارشی.سهیلیان میگوید «این بیماری ویروسی است و در بیماریهای ویروسی، آنتیبیوتیکها هیچ اثری ندارند. درمان اصلی این بیماری، حمایتی است؛ یعنی استراحت و مصرف کافی مایعات.»البته برخی داروها میتوانند به کاهش علائم آزاردهنده کمک کنند که به آنها اشاره میکنیم.
این توصیهها برای همه نیست!
نکتهٔ مهم اینکه «داروهایی که معرفی میشوند برای افراد بالغ، سالم، غیرباردار و غیرشیرده است. مادران باردار و شیرده، و افرادی که بیماریهای زمینهای دارند یا داروهای متعدد مصرف میکنند، برای دریافت مراقبتهای لازم باید حتماً بهصورت حضوری ویزیت شوند.»به سرماخوردگی اطفال جداگانه خواهیم پرداخت.
گلودردتان ویروسی است یا باکتریایی؟
گلودرد یکی از اولین و آزاردهندهترین علائم است که میتواند منشأ ویروسی یا باکتریایی (نیازمند به آنتیبیوتیک) داشته باشد. اما چگونه میتوان بدون مراجعه به پزشک تا حدی نوع آن را تشخیص داد؟سهیلیان توضیح میدهد «گلودردهای ویروسی معمولاً همراه با علائم کوریزا هستند؛ مانند آبریزش بینی، گرفتگی بینی، علائم چشمی، گرفتگی صدا و سرفه. اما گلودردهای باکتریایی بیشتر بهصورت درد منفرد گلو ظاهر میشوند و ممکن است تا حدی با تب همراه باشند. بنابراین اگر گلودرد همراه با علائم کوریزا باشد، احتمالاً منشأ ویروسی دارد.»با این حال، حتی اگر احتمال باکتریایی بودن وجود داشته باشد، باید از مصرف خودسرانهٔ دارو پرهیز کرد و تشخیص و تجویز را به پزشک سپرد.
چه داروهایی برای گلودرد مؤثرند؟
برای تسکین گلودرد، برخی داروها وجود دارند که بازخورد خوبی داشتهاند. اولین و مؤثرترین دارو «محلول دهانشویهٔ “بنزیدامین” است که برای افراد بالای ۱۲ سال، به میزان ۱۵ سیسی هر سه ساعت بهصورت قرقره استفاده میشود و یکی از داروهای تأییدشده برای تسکین موضعی گلودرد است.»داروی دوم، «اسپری دهانی گیاهی “دیمون کلد” است که برای افراد بالای ۶ سال، هر چهار ساعت دو پاف در گلو تجویز میشود. همچنین قرصهای مکیدنی مانند “لیکوفارم” و پودر “روتارین” نیز در کاهش درد مؤثر هستند.»قرص ایبوپروفن ۴۰۰ میلیگرم نیز هر ۸ ساعت یک عدد همراه با غذا میتواند به تسکین گلودرد کمک کند.
با گرفتگی و آبریزش بینی چه کنیم؟
گرفتگی بینی یکی دیگر از علائم آزاردهنده است که با استفاده از اسپریهای بینی کنترل میشود.به تجویز این پزشک «اسپری “اکسیمتازولین” هر ۱۲ ساعت، یک تا دو پاف در هر سوراخ بینی استفاده میشود و حداکثر تا سه روز توصیه میشود. اسپری “فنیلافرین” هم هر ۴ تا ۶ ساعت، یک تا دو پاف در هر سوراخ بینی قابل استفاده است، آن هم حداکثر تا سه روز. اسپری بینی “آزلستین-فلوتیکازون” (آزنیکس اف) روزانه یک بار، یک تا دو پاف در هر سوراخ بینی، یا اسپری “ایپراتروپیوم بروماید” هم هر ۸ ساعت، دو پاف در هر سوراخ بینی برای کاهش علائم مفید است.»در صورت وجود همزمان آبریزش و گرفتگی بینی، «استفاده از “آزنیکس اف” یا “ایپراتروپیوم بروماید” توصیه میشود. قرصهای آنتیهیستامین خوراکی مانند “دسلوراتادین” ۵ میلیگرم، “لوراتادین” ۱۰ میلیگرم یا “فکسوفنادین” ۱۸۰ میلیگرم هم روزی یک بار (ترجیحاً آخر شبها) قابل استفاده هستند، اگرچه اثربخشی آنها کمتر از اسپریها است.»
سرفه را با شربت عسل درمان کنید
سرفه پس از سرماخوردگی ممکن است تا یک ماه ادامه داشته باشد که معمولاً نگرانکننده و واگیردار نیست و بهصورت خودبهخودی بهبود مییابد.اما به گفتهٔ سهیلیان «هیچیک از شربتهای سرفه در مطالعات، اثربخشی قطعی برای سرماخوردگی نشان ندادهاند و اغلب بر اساس تجربه تجویز میشوند. تنها مادهای که اثربخشی آن برای کاهش سرفه ثابت شده است، عسل است که میتوان شربت آن را در منزل تهیه کرد یا از داروخانهها بهصورت شربتهای بر پایه عسل خریداری کرد.»او برای تب و بدندرد “استامینوفن” ۵۰۰ میلیگرم هر ۶ تا ۸ ساعت یک عدد یا “ایبوپروفن” ۴۰۰ میلیگرم هر ۶ تا ۸ ساعت یک عدد تجویز میکند.#درمان_خانگی_سرماخوردگی#مدیریت_مراجعات_به_اورژانس#فرهنگ_شهروندی_بحران#مهارت_های_پزشکی_خانگی#درمان_خانگی_گلودردمطالب مشابه را از صفحهٔ زندگی خبرگزاری فارس دنبال کنید. 09:10 - 17 فروردین 1405