گفت و گوی جالبی بود ممنون 👌🏼✨️
طنز انقلابی که با سیبلشدن معروف شد!
از دل دغدغههای اعتقادی در مشهد تا درخشش در رویداد ملی؛ «دینبین» با ترکیبی از خلاقیت، طنز و محتوای عمیق سیاسی و اعتقادی، توانسته نگاهی تازه به فضای مجازی ببخشد. در این گفتوگو با «امید غفاری» و «سیدعلی سجادیفر»، از مسیر متفاوت این گروه رسانهای و ایدههای پشت این جریان اثرگذار بخوانید.
خبرگزاری فارس - گروه رسانه: یک گروه هفت هشت نفره بودند که کار را شروع کردند. ساکن مشهد بودند و دغدغهٔ کار رسانهای تبیینی در حوزهٔ اعتقادی و انقلابی داشتند. مدتی کم و زیاد شدند تا بالاخره ماندند همین دو نفر دههشصتی؛ «امید غفاری» که رشتهٔ تحصیلیاش نرمافزار کامپیوتر بوده و «سیدعلی سجادیفر» که کارشناسارشد فلسفه است و مشغول تحصیل در مقطع دکتری.امروز که کلیپهای تولید گروه «دینبین» در حوزههای تاریخی، سیاسی، اعتقادی و... در فضای مجازی دست به دست میشود، هم مخاطبش را میخنداند و هم دستکم یک پیام مهم به او میرساند.گفتوگوی فارس را با «امید غفاری» و «سیدعلی سجادیفر» که در ششمین رویداد تولید محتوای دیجیتال بسیج، بهعنوان چهرههای شاخص فضای مجازی و به پاس خلاقیت در تولید برنامهٔ «دین بین» از آنها تقدیر شد، بخوانید.
فارس: چطور ایدهٔ چنین فعالیتی به ذهنتان رسید؟ چه دغدغهای باعث شد به سمت تولید چنین محتوایی بروید؟غفاری: حدود هفت یا هشت سال پیش، شبهات دینی بسیار زیاد بود و پاسخگوییها عمدتاً خشک و بیشتر در قالب سایتها صورت میگرفت، تعداد افرادی که به صورت نمایشی، تصویری یا حتی در قالب عکسنوشته و وبلاگ به تولید محتوا پرداخته و شبهات را پاسخ میدادند، بسیار کم بود.به همراه جمعی از دوستان تصمیم گرفتیم این کار را آغاز کنیم. بیشتر موضوعات و شبهات دینی و اعتقادی بود و اولین کار خود را هم با تولید عکسنوشتهها شروع کردیم.در واقع، نبود یک جواب صحیح، ساده و قابلفهم برای مردم باعث شد که سعی کنیم پاسخها را بهگونهای لطیفتر، سادهتر و عامهپسندتر به مخاطب برسانیم. فارس: چطور شد که تصمیم گرفتید محتوای دینی و انقلابی را با قالب طنز ترکیب کنید؟غفاری: وقتی در سال اول توانستیم یک گام به جلو برداریم و پاسخها را از حالت خشک، بیروح و سنگین به چهار یا پنج خط پاسخهای اجمالی و قابلفهم تبدیل کنیم، تصمیم گرفتیم قالب کار را تغییر دهیم.ابتدا از عکسنوشتهها به سمت بلاگری حرکت کردیم و دیدیم که این تغییر مفید بود؛ چون مخاطب به راحتی با ما ارتباط برقرار میکرد.بعد متوجه شدیم که استفاده از موضوعات احساسی و طنز در فضای مجازی میتواند جذاب باشد. به همین خاطر، طنز را به اولویت خود تبدیل کردیم.البته در برخی مناسبتها، مثل محرم و مراسمهای عزاداری، از کلیپهای احساسی هم استفاده میکردیم. اما به طور کلی قالب اصلیمان طنز بود که تلاش کردیم آن را ارتقا دهیم.
فارس: اولین واکنشهایی که در خصوص این سبک کار دریافت کردید، از سمت مخاطب مذهبی و غیرمذهبی، چگونه بود؟غفاری: در ابتدای کار، واکنشهای متفاوتی دریافت کردیم. چون بیشتر افرادی که اجرا میکردند طلبه بودند، برخی ایراد وارد میکردند که این نوع کارها مناسب نیست و چرا باید برای پاسخ به شبهات از لودگی و طنز استفاده کنیم؟ این کارها به شأن طلبه نمیخورد و...اما عدهای دیگر هم از این قالب جدید استقبال کردند و گفتند که این روش بسیار جالب است.معمولاً افرادی که دیدگاههای خشکتری داشتند انتقاد میکردند. اما درصد زیادی از مخاطبان و قشر مذهبی از این کار استقبال کردند.سجادیفر: سبک طنز همیشه برای مردم جذاب بوده است، اما سبک طنز نیز از لحاظ کیفیت متغیر است. اوایل کار، به دلیل نبود پختگی، واکنشها مانند اکنون نبود و در واقع استقبال کمی از کار ما میشد.اما پس از مدتی که مدل مناسب به دست آمد، خدا را شکر واکنشها بسیار مثبت شد. چرا که هدف، بیان مسئله به زبان طنز بود و خود طنز به تنهایی موضوعیت نداشت.این موضوع باعث شد استقبال از کار چند برابر شود و کار در سطح کشور دیده شود، تا جایی که بسیاری از آثار در شبکههای اجتماعی مختلف بازنشر میشد و این برای ما بسیار جالب بود. فارس: ایدههای طنز را از کجا الهام میگیرید؟ چقدر تحقیق تاریخی یا دینی برای تولید کلیپهایتان انجام میدهید؟غفاری: بچههای گروه از همان ابتدا اغلب دارای تحصیلات حوزوی بودند. آقای سجادیفر هم فلسفه میخوانند که الان در «دینبین» زحمت سناریونویسی را بر عهده دارند.آن اوایل که ما شروع کردیم، آن چند نفری که بودیم، دوستان با توجه به جوابی که قرار بود داده شود، یک چاشنی طنز به آن اضافه میکردند.
در واقع، استفاده از تکنیکهای طنز روز و ترکیب آن با پاسخ به شبههها یا هجو یک موقعیت، موضوع یا شخصیت باعث شده که این ایدهها تولید شوند.سجادیفر: نکتهای که کار ما را از نظر خودمان از سایر کارهای مشابه متمایز میکند این است که بیشتر کارهای ما بر اساس گفتههای تحلیلگران مطرح کشور بوده است. در واقع «دینبین» کارش را به تصویر کشیدن واقعیتها به زبان طنز میداند.به همین دلیل میتوانم بگویم که «دینبین» در بیشتر کارهایش، به جز مواردی خاص، همان تحلیلها و اطلاعات را به صورت ویدیوی طنز ارائه میدهد.طبیعتاً ابتدا باید واقعیتها، اطلاعات و تحلیلهای روز شناسایی شود تا در مرحلهٔ بعد به صورت ویدئو تولید شود.
۶ MB
فارس: چگونه مرز بین شوخی و هجو را در این حوزه رعایت میکنید؟ آیا رعایت این حدود برایتان چالشبرانگیز است؟سجادیفر: یکی از چالشهای ما همین رعایت مرزهای هجو و لودگی و استفاده نکردن از هر عبارتی برای کار طنز است. همیشه استفاده از عبارات سخیف و کوچهبازاری موجب دیده شدن بیشتر ویدیوها در فضای مجازی میشود.ولی ما با ایجاد یک چارچوب اخلاقی برای کار خودمان، پس از مدتی توانستیم این مشکل را حل کنیم و راهحل هم استفاده از سایر جایگزینها برای دیده شدن بود. مهمترین عامل نیز شناسایی ترندهای روز و بازتولید آنها در قالب ویدیو بود.البته در برخی مواقع که جبههٔ مقابل تلاش دارد تا چیزی را برای ما تبدیل به یک تابو کند، ما سعی میکنیم با هجو آن، از این تابوسازی جلوگیری کنیم.در هر صورت، دادن اطلاعات درست، استفاده از ظرایف طنز، شناسایی ترندهای روز، شروع و پایان مناسب، همهٔ اینها میتواند به دیده شدن کار کمک کند، بدون اینکه از لودهبازی، هجو نابهجا یا شوخیهای جنسی استفاده کرده باشیم. فارس: مخاطب «دینبین» بیشتر چه طیفی از مردم هستند؟ چه گروهی بیشتر با محتوای شما ارتباط برقرار میکنند؟غفاری: اگر بخواهیم از طیف رنگی مخاطبین صحبت کنیم، غالب مخاطبان ما در دستهٔ مخاطبان سفید هستند و پس از آن، مخاطبانی با رنگ خاکستری متمایل به سفید و در نهایت، قشر خاکستری که درصد کمی از مخاطبان را تشکیل میدهند، قرار دارند.از نظر سنی هم مخاطبان ما از سنین هفت یا هشت سال تا بزرگسالان، و در تیپها و مدلهای مختلف هستند.
سجادیفر: بر اساس پایشی که در این دو سال انجام دادیم، البته در پلتفرمهای مختلف، مخاطبان ما بیشتر افراد بین ۱۵ تا ۳۵ سال هستند که البته در پلتفرمهای داخلی این سن کمتر هم میشود.درصد مخاطبان آقا و خانم هم تقریباً برابر است. فارس: گاهی کامنتهای تهدیدآمیز زیر پستهایتان دیده میشود. آیا تا کنون مورد انتقاد جدی یا تهدید قرار گرفتهاید؟ واکنشتان چه بوده؟غفاری: انتقاد همیشه وجود دارد و معمولاً از سر دلسوزی است. ما دیدگاه مثبتی به این انتقادها داریم و معتقدیم منتقدان قصد دارند به رشد ما کمک کنند.گاهی اوقات انتقادها غیرمنصفانه است و ممکن است موجب ناراحتی شود. اما در مجموع مشکلی خاص پیش نمیآید.تهدید هم همیشه هست و بیشتر در فضای مجازی و دایرکت اتفاق میافتد.سجادیفر: بیشتر از اینکه دیگران به ما انتقاد کنند، سعی میکنیم اولین منتقد، خودمان باشیم. اما در هر صورت همیشه در بازخوردهایی که از مردم میگیریم، مواردی هست که به ما تذکر یا پیشنهاد میدهند.اما در مورد توهین و فحاشی در کامنتها، همه روزه این موارد به مقدار زیاد به ما حواله میشود. البته این طبیعی است. چون همهٔ تولیدات ما جهتدار است و در مسیر دفاع از انقلاب اسلامی قرار دارد، این کاملاً پیشبینیپذیر است که افرادی که از این رویه خوششان نیاید و واکنش نشان دهند.اوایل با دیدن این نوع واکنشها کمی دلسرد میشدیم. ولی بعد از مدتی این نوع برخوردها برای ما کماثر شد و تأثیر خاصی روی کار ما نداشت. فارس: سختترین بخش کار در این حوزه چیست؟غفاری: یکی از سختیهای کار ما، در فرآیند شناسایی موضوعات، ایجاد ایده و تولید محتوا به شکلی جذاب و مفید برای مخاطب است.
۶ MB
چون فضای اینستاگرام پر از محتواهای مختلف است و برخی از این محتواها چالشی یا دعوایی هستند که هیچ پیامی به مخاطب نمیرسانند.اما برای ما این چالش وجود دارد که بتوانیم هم پیامی مفید برای مخاطب ارسال کنیم و هم محتوا به گونهای جذاب باشد که وایرال شود.سجادیفر: مهمترین و سختترین کار، تبدیل یک موقعیت یا اتفاق به یک متن است که قرار است بر اساس آن، کار ساخته شود. همانطور که اشاره کردم، کار ما کاملاً جهتدار است و از روی دغدغه در مسیر دفاع از انقلاب اسلامی است.به همین دلیل تبدیل یک موقعیت یا واقعه به یک سناریوی طنز، آن هم بدون استفاده از واژههای سخیف و شوخیهای جنسی، به صورتی که هم اطلاعات به مردم برسد و هم به نوعی طنز روز باشد و در یک بازهٔ زمانی کوتاه (یک دقیقهای) تولید شود، بسیار سخت و مهم است و در واقع اصلیترین بخش کار ما به شمار میرود.
فارس: آیا تا کنون تولیدات شما از جایی دچار ممیزی شده یا خودسانسوری کردهاید؟غفاری: از آنجا که برخی از کلیپها را کودکان هم میبینند، سعی کردهایم شوخیهایی را که حتی بچههای انقلابی هم ممکن است انجام دهند، کمتر در کارهایمان استفاده کنیم.اگر هم گاهی مجبور به استفاده از شوخیهایی اینچنین شدیم، به مخاطبان کانال ایتا هشدار میدهیم که این محتوا ممکن است مناسب افراد بالای ۱۳ یا ۱۴ سال باشد.سجادیفر: در واقع، چون ما به نوعی یک گروه مستقل هستیم، تا به حال کسی برای سانسور یا اعمال نظر به ما مراجعه نکرده. اما همیشه برخی پیشنهادها و البته انتقادها بیشتر از سمت مخاطبان بوده که خواستهاند اعمال شود و ما هم با توجه به میزان اثربخشی همیشه از آنها استفاده کردهایم.البته در برخی موارد هم این کار را نکردیم و این اتفاق افتاده که پس از تولید یک ویدیو، در مرحلهٔ بازبینی، در حد یک جمله یا صحنه کوتاه حذف شده باشد که این هم بیشتر به دلیل کم کردن زمان و حذف جملاتی که لازم نبوده، اتفاق افتاده است. فارس: فکر میکنید طنز در ترویج مفاهیم اسلامی و انقلابی چقدر مؤثر است؟ چرا؟غفاری: با توجه به اینکه دست ما در جاذبههای محتوایی محدود است، طنز جایگاه خاص خود را دارد. اما در طنز هم نباید هر شوخیای انجام داد.همان مقدار طنز که با مفاهیم اسلامی و انقلابی ترکیب میشود، میتواند بسیار مؤثر باشد. چون غالب پاسخها به شبهات از سوی برخی مجموعهها، به جز بلاگرها، اغلب خشک و گاهی کلیشهای است، این ترکیب طنز با پاسخهای شبهات و موضوعات روز و سیاسی تأثیر بیشتری بر مخاطب میگذارد.در برخی موارد که هجو هم صورت میگیرد، این نوع شوخیها میتواند انگارههای اشتباهی را که در ذهن مخاطب شکل گرفته از بین ببرد.
سجادیفر: طنز یک حربه است برای رساندن مطلب به مخاطب. چون در زمانی که مردم به گونهای زندگی میکنند که حوصلهٔ شنیدن یا دیدن مطالب بلند یا جدی را ندارند، امروز بسیار کارآمد است و این ظرفیت برای ما محرز بود.به همین دلیل، ما این قالب را انتخاب کردیم. چون طنز در بستر پلتفرمهای امروز، در کنار سبک زندگی مردم، بهترین گزینه برای تولید محتوا محسوب میشود.این قالب در بیان نوع مطلب محدودیتی ندارد و میتوان برای ارائهٔ هر مطلبی از آن استفاده کرد. البته کار تبدیل و ارائهٔ مطلب در این قالب به نوعی ترفند و قلق خاص خودش را دارد. فارس: هدف نهایی شما از تولید این سبک محتوا چیست؟ سرگرمی، آگاهیبخشی، نقد اجتماعی یا...؟غفاری: هدف اصلی و نهایی ما آگاهیبخشی و نقد اجتماعی است. به خاطر نمیآورم تا کنون هیچ کلیپی در «دینبین» تولید کرده باشیم که صرفاً هدف سرگرمی داشته باشد. هدف اصلی ما از تولید هر کلیپ، ارسال یک پیام مفید به مخاطب است.سجادیفر: با توجه به شرایط روز و دغدغهای که خودمان داشتیم، هدف از این نوع تولید محتوا برای ما رساندن پیامی بود که میخواستیم. یا بهتر بگویم؛ دادن اطلاعات، تحلیلها یا هر نوع انتقاد اجتماعی و فرهنگی و سیاسی که فکر میکردیم باید مردم بدانند.البته در مواردی هم که فکر میکردیم چیزی به اشتباه در حال تابو شدن در ذهن مخاطب است، از آن جلوگیری میکنیم. فارس: آیا برنامهای برای تغییر سبک یا قالب کارتان دارید؟ مثلاً قالبهای دیگر مثل پادکست، تئاتر یا انیمیشن؟غفاری: طی این شش هفت سال فعالیت، قالبهای مختلفی را آزمایش کردهایم که اکنون به این قالب فعلی رسیدهایم. البته در آینده، اگر امکانش باشد، قالبهای جدیدی را هم در نظر داریم.
مدتی پادکست ساختیم، موشن تولید کردیم، فیلمهای کوتاه پنج شش دقیقهای ساختیم و...به فکر انیمیشن هستیم. اگر شرایط و امکانات فراهم شود، انشاءالله به این قالبها هم خواهیم پرداخت.سجادیفر: بله، مثلی هست که میگوید «آب اگر یک جا بماند، میگندد». فکر میکنم این مثل در کار ما هم جاری است. چون در این سطحی که ما امروز قرار داریم، تا حد زیادی توانستهایم ظرفیتهای خود را به فعلیت برسانیم و حالا وقت آن است که یک سطح بالاتر را نیز تجربه کنیم.به همین دلیل برنامهریزیهای لازم را انجام دادهایم و قالب کار را هم انتخاب کردهایم تا به زودی فعالیت خود را در آن سطح شروع کنیم.البته این قالب فعلی هم به تجربه برای ما ثابت شده که اگر خوب از آن استفاده کنیم، میتواند در مسیری که خودمان تعیین کردهایم، همچنان ادامه پیدا کند.
۵ MB
فارس: آیا موضوعاتی هست که دوست دارید به آنها بپردازید، ولی فعلاً نتوانستهاید؟غفاری: تا به حال موضوعی نبوده که برای ما اهمیت داشته باشد اما دربارهاش کار نکرده باشیم. مگر اینکه به دلیل مشکلات دسترسی به اتاق ضبط یا مشغلههای کاری، نتوانسته باشیم به آن بپردازیم. اما اکثر موضوعاتی که احساس کردهایم نیاز به پرداختن به آنها وجود دارد، انجام دادهایم.سجادیفر: خیلی موضوعات هستند که به دلیل عوامل مختلف نتواستهایم به آنها بپردازیم. مهمترین عامل هم نبود وقت و ظرفیت محدود ما بوده است.زیرا تولید ویدیو برای فضای مجازی بسیار بستگی به موجهایی دارد که هر روزه ایجاد میشود. این روزها از جهت اتفاقات و رخدادها، روزهای شلوغی هستند که اگر بخواهیم برای همهٔ آنها کاری بسازیم، از توان ما خارج است. برای همین معمولاً این اتفاق پیش میآید که موضوع خوبی را برای تولید محتوا از دست میدهیم. #داستان_نمایشی_سیاسی#پاسخگویی_شبهات_اعتقادی#گروه_دین_بین#تولید_محتوای_رسانه_ای#رویداد_تولید_محتوای_دیجیتال_بسیج اخبار رسانهای را از صفحهٔ هنر و رسانه خبرگزاری فارس دنبال کنید.
09:43 - 29 اردیبهشت 1404
12 پاسخ
@Omidraza29 اردیبهشت 1404در پاسخ بهدمشون گرم فقط بش برسونید یا ریش بزار یا تیغ بزن یا رومیه روم یا زنگی زنگ😁
