شکاف فزاینده میان آمریکا و ناتو، نتیجه جنگافروزی علیه ایران
تحولات اخیر نشان داد که تهاجم علیه ایران، برخلاف تصور طراحان آن، نه تنها منجر به انزوای تهران نشد، بلکه آمریکا را در درون ائتلاف خود منزوی ساخت.
گروه دیدهبان غرب: نظم نوین جهانی که دههها بر پایه ائتلاف نظامی ناتو و سیادت بیچون و چرای واشنگتن استوار بود، اکنون با جدیترین بحران موجودیتی خود روبروست. گزارشهای درز کرده از وزارت دفاع آمریکا حاکی از آن است که واشنگتن در اقدامی بیسابقه، در حال تدوین لیست «مجازات» برای شرکای دیرینه خود است. این تصمیم، واکنشی است به امتناع صریح بسیاری از کشورهای اروپایی از همراهی در حمله نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران. این شکاف، دیگر یک اختلاف نظر دیپلماتیک ساده نیست؛ بلکه نشاندهنده فروپاشی اعتماد درونی ائتلافی است که زمانی نفوذناپذیر مینمود.بر اساس مستندات داخلی، خشم واشنگتن بیش از همه متوجه کشورهایی است که از اعطای تسهیلات لجستیکی و حق عبور هوایی به نیروهای آمریکایی خودداری کردهاند. در صدر این لیست، اسپانیا قرار دارد. مادرید با بستن حریم هوایی و پایگاههای خود به روی عملیاتهای ضدایرانی، عملاً اعتبار عملیاتی ناتو را زیر سوال برده است. واکنش پنتاگون به این نافرمانی، تهدید به «تعلق عضویت» این کشور است؛ پیامی تند که نشان میدهد در دکترین جدید کاخ سفید، وفاداری بر هر قانون و پیمانی ارجحیت دارد. اما ابعاد این انتقامجویی به همینجا ختم نمیشود. واشنگتن در حرکتی که بسیاری آن را «انتحار دیپلماتیک» مینامند، انگلیس را نیز هدف قرار داده است. تهدید به بازنگری در حمایت سنتی آمریکا از حاکمیت لندن بر جزایر فالکلند، نشان میدهد که واشنگتن آماده است تا میراث تاریخی و استراتژیک خود را برای فشار بر متحدانش قربانی کند. این سیاست «چماق و هویج» که اکنون بیشتر به «فقط چماق» تبدیل شده، نشاندهنده نوعی استیصال در مدیریت بحران است.در مقابل، پایتختهای اروپایی با تکیه بر قوانین بینالمللی و اولویت دادن به امنیت قاره خود، شرکت در این نبرد را برخلاف منافع ملیشان ارزیابی کردهاند. پیام اروپا روشن است؛ آنها تمایلی ندارند به عنوان پیادهنظام در جنگی حضور یابند که پایان آن مشخص نیست. این تغییر رفتار، نشاندهنده تولد «استقلال راهبردی» در اروپا است؛ جریانی که میکوشد سرنوشت خود را از سیاستهای تهاجمی واشنگتن جدا کند.
تحولات اخیر نشان داد که تهاجم علیه ایران، برخلاف تصور طراحان آن، نه تنها منجر به انزوای تهران نشد، بلکه آمریکا را در درون ائتلاف خود منزوی ساخت. تهدیدات مکرر ترامپ مبنی بر خروج از ناتو، اگرچه با هدف ترساندن اروپا صورت میگیرد، اما در عمل باعث شده است که کشورهای اروپایی به طور جدی به فکر ساختارهای دفاعی جایگزین و مستقل بیفتند.ناتوانی آمریکا در بسیج متحدان سنتیاش، پیامی آشکار به قدرتهای نوظهور جهانی مخابره میکند و آن اینکه، عصر سلطه مطلق واشنگتن به سر آمده است. وقتی قدرتهای میانی ناتو جرات میکنند در برابر دستورات پنتاگون بایستند، سایر کشورهای جهان نیز درمییابند که میتوان مسیرهای مستقلی را در سیاست خارجی برگزید. بر همین اساس، نظم چندقطبی نه یک احتمال در آینده، بلکه واقعیت ملموس امروز است. سیاست مجازات متحدان، تنها به فرسایش بیشتر برند امنیتی آمریکا منجر خواهد شد و شکافی را ایجاد خواهد کرد که شاید هیچگاه ترمیم نشود.
برای دنبالکردن تحلیلها و گزارشهای مرتبط با حوزه غربشناسی، رسانه های معاند، پهلوی، اپوزیسیون و گروهکهای ضدانقلاب به صفحه «دیدهبان غرب» مراجعه کنید. 19:11 - 5 اردیبهشت 1405