چه کسانی از بدبخت کردن مردم سود میبرن؟
چه کسانی از تبدیل اعتراض به اغتشاش سود میبرند؟
حفظ مرز اعتراض و اغتشاش، صرفاً وظیفه نهادهای رسمی نیست. بدنه معترض، نقش تعیینکنندهای در این زمینه دارد. اعتراض زمانی میتواند اثرگذار باشد که بتواند نسبت خود را با خشونت و تخریب روشن کند.
گروه فارس پلاس: بحث درباره اعتراض، پیش از آنکه سیاسی باشد، یک بحث اجتماعی و حقوقی است. هیچ جامعهای را نمیتوان تصور کرد که بدون امکان اعتراض، مسیر اصلاح را طی کند. اعتراض، سازوکاری برای انتقال نارضایتی و تصحیح خطاهاست و در بسیاری از نظامهای سیاسی، بهعنوان بخشی از چرخه بازخورد اجتماعی شناخته میشود. با این حال، تجربههای معاصر نشان میدهد که اگر این مفهوم بهدرستی تبیین نشود، میتواند به ضد خود تبدیل شود و نهتنها اصلاحی بهدنبال نداشته باشد، بلکه بحرانهای تازهای تولید کند.مسئله اصلی، تفکیک دقیق میان «اعتراض» و «اغتشاش» است؛ دو پدیدهای که اگرچه ممکن است همزمان رخ دهند، اما از نظر ماهیت، کارکرد و پیامد، تفاوتهای بنیادین دارند.اعتراض، کنشی است که حول یک مسئله مشخص شکل میگیرد. حتی در مواردی که مطالبات متنوع یا پراکندهاند، یک نقطه مشترک وجود دارد: نارضایتی از وضع موجود و تلاش برای تغییر آن. این تغییر میتواند اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی یا سیاسی باشد، اما در هر حال، اعتراض حامل «پیام» است.
ویژگی اصلی اعتراض، قابل فهم بودن آن برای افکار عمومی است. جامعه باید بتواند تشخیص دهد که معترضان چه میخواهند، چرا ناراضیاند و چه تغییری را مطالبه میکنند. همین قابلیت فهم، پایه مشروعیت اجتماعی اعتراض را شکل میدهد و امکان همراهی یا همدلی دیگران را فراهم میکند.در نقطه مقابل، اغتشاش الزاماً از یک خواست مشخص پیروی نمیکند. اغتشاش بیشتر به وضعیت واکنشی شباهت دارد تا کنش هدفمند. تخریب، درگیری، ایجاد ناامنی و برهمزدن نظم عمومی، عناصر اصلی آن هستند. در چنین وضعیتی، رفتار جای پیام را میگیرد و هیجان، جای استدلال را.اغتشاش، حتی اگر در بستر یک نارضایتی واقعی رخ دهد، مسیر آن نارضایتی را منحرف میکند. زیرا توجه جامعه و تصمیمگیران را از «علت اعتراض» به «پیامدهای ناامنی» منتقل میسازد. این جابهجایی، عملاً به زیان معترضان واقعی تمام میشود.
انحراف اعتراض از مسیر خود، معمولاً ناگهانی نیست. این فرایند در چند مرحله شکل میگیرد. ابتدا اعتراض شکل میگیرد و مطالبه مطرح میشود. سپس با گسترش تجمع، سطح هیجان بالا میرود و کنترل جمعی کاهش مییابد. در این مرحله، بازیگرانی وارد صحنه میشوند که نه تعهدی به مطالبه دارند و نه مسئولیتی نسبت به پیامدها.این بازیگران میتوانند انگیزههای مختلفی داشته باشند؛ از تخلیه خشم شخصی گرفته تا اهداف رادیکال یا حتی بهرهبرداری سیاسی. نقطه مشترک همه آنها، بیاعتنایی به سرنوشت اصل اعتراض است.یکی از مهمترین تفاوتهای اعتراض و اغتشاش، نوع مواجهه افکار عمومی با آنهاست. اعتراض، حتی اگر همه با آن موافق نباشند، قابل شنیدن است. اما اغتشاش، احساس ناامنی تولید میکند و واکنش طبیعی جامعه در برابر ناامنی، فاصلهگیری است.
وقتی شهروندان عادی احساس کنند که اعتراض، زندگی روزمره و امنیت آنها را تهدید میکند، اولویت ذهنیشان تغییر میکند. در این وضعیت، مطالبهگری جای خود را به نگرانی میدهد و حمایت اجتماعی فرو میریزد. این دقیقاً همان نقطهای است که اعتراض، پایگاه مردمی خود را از دست میدهد.و اما اغتشاش، برخلاف تصور رایج، پدیدهای بیصاحب نیست. هر وضعیت بیثبات، گروههایی را منتفع میکند. این گروهها لزوماً پرشمار نیستند، اما از انسداد گفتوگو و تشدید شکافها سود میبرند. آنها میدانند که در فضای بحرانی، امکان اصلاح تدریجی کاهش مییابد و جامعه وارد چرخه واکنشهای تند میشود.در چنین فضایی، نه اعتراض به نتیجه میرسد و نه امکان سیاستگذاری عقلانی باقی میماند. نتیجه، فرسایش سرمایه اجتماعی و تضعیف اعتماد عمومی است.در این میان، یکی از آسیبهای جدی در تحلیل این پدیده، دوگانهسازی افراطی است. از یک سو، تقلیل هر اعتراض به اغتشاش، به نادیده گرفتن حق اعتراض میانجامد. از سوی دیگر، توجیه هر رفتار خشونتآمیز به نام اعتراض، امنیت عمومی را قربانی میکند.
تحلیل دقیق، نیازمند پذیرش این واقعیت است که اعتراض و اغتشاش میتوانند همزمان رخ دهند، اما یکی نماینده دیگری نیست. ناتوانی در این تفکیک، هم به ضرر جامعه است و هم به ضرر معترضان.مسئله مهم این است که حفظ مرز اعتراض و اغتشاش، صرفاً وظیفه نهادهای رسمی نیست. بدنه معترض، نقش تعیینکنندهای در این زمینه دارد. اعتراض زمانی میتواند اثرگذار باشد که بتواند نسبت خود را با خشونت و تخریب روشن کند.در مجموع باید گفت که اعتراض، زمانی میتواند به اصلاح منجر شود که از درون، دچار فروپاشی نشود. اغتشاش، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت پررنگتر دیده شود، اما در بلندمدت، مسیر هرگونه تغییر را مسدود میکند. تفکیک آگاهانه و عملی این دو، نه یک موضعگیری سیاسی، بلکه شرط عقلانیت اجتماعی است.جامعهای که نتواند این تمایز را حفظ کند، یا صدای اعتراض را خاموش میکند یا امنیت را از دست میدهد؛ و هر دو مسیر، به بنبست ختم میشود.با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
20:19 - 6 ژانویه 2026
26 پاسخ
@user17091008317278464546 ژانویه 2026در پاسخ بهخدا لعنت کنه اغتشاشگران وحشی موسادی و پادوهای احمقشون که میان با منفی زدن زیر پست های حمایت از وطن به خیال خودشون نوکریشونو به نتانیابو وحشی اثبات میکنن....کور خوندید و همتون بزودی در چیزی به نام گونی خواهید بود🦾🇮🇷
@Mosavifar26 ژانویه 2026در پاسخ بههمه این مشکلات دست این ایرانی های داخلیه .جنگ ۱۲ روزه نتونستن الان با اقتصاد میخوان براندازی کنند .غهمشون خودی هستند
@Iran7776 ژانویه 2026در پاسخ بهاطرافیان دولت که تا چند روز پیش رانت های کلان میگرفتن. باعث و بانی اینهمه مشکلات اقتصادی که نزاره مردم بیان سمت کاخ سعدآباد و اعتراضشون رو مسالمت آمیز اعلام کنن
@user1751094155416 ژانویه 2026در پاسخ بهچه کسانی از گران سازی و تحریک جامعه سود میبرند؟چه کسانی از عدم نظارت بر بازار و تلاطم وحشتناک سود می برند؟
@user1749467492796 ژانویه 2026در پاسخ بهالان توی این پلاکارد ها کدومش نوشته اعتراض به اقتصاد نشون بدید ببینیم اینو بفرستید بفهمیم معترض بودن چه جوریه یکیش نوشته از گشنگی بمیریم نمیدونم ......یکی هم نوشته مرگ بر امریکا جز این چیزی دیدید یکی هم نشون من بدید
@user1709573413596 ژانویه 2026در پاسخ بهامريكا و اسرائيل سود مي برند، يه عده احمق و نادان به طمع وعدهاي تو خالي هم به خود و هم به كشور زيان مي رسانند ولي يه امايي داره كه مسئولين حكومت جمهوري اسلامي تا روز آخر مشكلات اقتصادي مردم خود را به خواب زده اند دلار در زمان حكومت طاقوت ٧ تومان بوده در زمان حكومت اسلامي شده ١٤٥ هزار تومان چرا !!
@iranjanam6 ژانویه 2026در پاسخ بهکسانی که میخواهند اعتراض مردم را خاموش کنند که بهشون اعتراضی نشه و همین روند رو ادامه بدم و مردم رو فقیرتر کنند
@delina6 ژانویه 2026حمله به یک فروشگاه در آبادانان ایلام
تسنیم نوشت: اغتشاشگران در آبادانان ایلام به یک فروشگاه حمله کرده و همه کیسههای برنج را پاره کردند.👈الان این اسمش اعتراض هست؟#اغتشاشhttps://www.mehrnews.com/news/6716020۹ MB
@Shahabag6 ژانویه 2026در پاسخ بهکسانی که فکر میکنن مردم ایران همچنان ساکت میمونن و بدبخت تر شدن خود رو تماشا میکننیعنی خود من هم انتظار نداشتم تا سال بعد که دلار بشه ۴۰۰-۵۰۰هزار تومن کسی اعتراض کنه
@user1758388665576 ژانویه 2026در پاسخ بهبا سلام وقتی روز به روز افزایش ارز اتفاق می افتاد ومتعاقبا قیمت کالاها زیادتر میشود و ثباتی در بازار اتفاق نمی افتاد،و متاسفانه مسولین فقط با شعار و سخنرانی و وعده ووعیدهای خیالی و تکراری که مثل چوپان دروغگو شدند ، تکلیف مردم بالخص محرومان چیست ؟ چقدر بایستی به انها فشار اورد ؟متاسفانه خیلی از…نمایش بیشتر
@user176772313156 ژانویه 2026در پاسخ بهانقاد پرسش و پاسخ با مسئولین بیان نظرات و درخواست ها و...حق طبیعی مردمه البته به شکل منطقی و در چارچوب به صورتی که باعث خسارت و اسیب جانی و روانی نشه ؛ این حق مردمه اما در این بین خدا از اغتشاشگرا و اشوبگرا نگذره که با این کارشون اول از همه حق مردم رو ضایع میکن...این وسط از هر فرصتی دشمنای ایران عزی…نمایش بیشتر
@user17091004295896626216 ژانویه 2026در پاسخ بهوزارت جهادکشاورزی ، کاسبان تحریم، وزرات اقتصاد و بانک مرکزی (بازار ساز) صاحبان دلار و صنایع پتروشیمی و بعضی آغازاده ها
@user1767396081606 ژانویه 2026در پاسخ بهدر کل اعتراض ساختارشکن در قانون اساسی وجود ندارد و فقط اعتراض اقتصادی مجاز شمرده شده است
@user17091003213039101776 ژانویه 2026در پاسخ بهوالله از شروع اعتراضات قیمت ها بیشتر و بیشتر شد. وقتی جواب نگیرن بیشتر داد میزنن وقتی بازم جواب نگیرن به در ضربه میزنن. اینجاست که پلیس یهو به طور ناگهانی میفهمه اینا از اول اغتشاشگر بودن و دیگه با کلمات مزدور و ارتباط با دول متخاصم ماست ها رو میریزه تو قیمه ها و همه چی تموم میشه
تازه ترین اخبار
- شب سیوسوم همبستگی در دیّر
- گزارش تصویری | اجتماع پر شور مردم بندرعباس در کوی آیت الله غفاری
- کشف بیش از ۱۹۸ کیلوگرم مواد مخدر وسلاح توسط مرزبانان تایباد
- حماسه ۳۳ خونخواهی رهبر شهید در علیآبادکتول
- هلال احمر: در تهران تاکنون ۹۰۰ نفر را زنده از زیر آوار بیرون آورده ایم
- فیلم | اجتماع پر شور مردم بندرعباس با وجودبمباران هوایی دشمن آمریکایی اسرائیلی
- پایان سیزده بدر، آغاز اتحاد، مردم بازهم به میدان آمدند
- رهبریفرد: رهبر شهید اندازه جانمازش خاک به بیگانه نداد
- طنین ذکر «حیدر حیدر» در ساعات اولیه بامداد در میدان انقلاب
- لنز دوربینها از ثبت سیل جمعیت دزفول جا ماندند