پیام رزمایش «اقتدار پایدار ۱۴۰۴» به روایت رسانههای غربی و عبری
رزمایش «اقتدار پایدار ۱۴۰۴» صرفاً یک مانور نظامی نبود؛ بلکه یک پیام چندلایه به طیف گستردهای از بازیگران منطقهای و فرامنطقهای بود. این پیام نشان داد که بازدارندگی دریایی ایران نهفقط در محدوده خلیج فارس، بلکه در عمق اقیانوس هند و دریای عمان فعال است.
گروه فارس پلاس: رزمایش «اقتدار پایدار ۱۴۰۴» نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، بخشی از سلسله تمرینات راهبردی است که نهتنها نمایش یک مانور رزمی، بلکه آزمایش میدانی ترکیبیترین ظرفیتهای موشکی، ناوشکنها و سامانههای ساحل به دریای کشور در دو پهنه استراتژیک شمال اقیانوس هند و دریای عمان محسوب میشود. در این مانور، سه مدل موشک کروز دریایی «قدیر»، «قادر» و «نصیر» بهطور همزمان و هماهنگ علیه اهداف سطحی شلیک شدند؛ اقدامی که از منظر نظامی به معنای رسیدن به سطح بالایی از ادغام سامانههای شلیک و فرماندهی در یک سناریوی واقعی دریا–خشکی است.این رزمایش، اولن رزمایش ایران پس از پایان جنگ ۱۲ روزه با رژیم صهیونیستی است. جنگی که نگاه افکار عمومی و رسانههای غربی و صهیونیستی را به سطح آمادگی نیروهای مسلح ایران جلب کرد. سهگانه کروز و هماهنگی ساحل و دریادر رزمایش۱۴۰۴، ناو موشکانداز «گناوه» و ناوشکن «سبلان» با شلیک موشکهای «نصیر» و «قدیر» وارد عمل شدند. همزمان، سامانه ساحلی «ولایت ۲» یک موشک ضدکشتی «قادر» را به سوی هدف پرتاب کرد. نکته مهم، اجرای شلیک همزمان و هماهنگ سه موشک با بردها و مشخصات متفاوت از سه بستر پرتاب متفاوت (ناوچه، ناوشکن و سامانه ساحلی) است؛ قابلیتی که در رزمایشهای قبلی ایران کمتر به این شکل یکپارچه دیده شده بود.شلیک همزمان این موشکها، نه صرفاً یک نمایش آتش، بلکه تمرینی برای درهمریختن سامانههای دفاعی دشمن است. در نبرد دریایی، پراکندگی و همزمانی موج حملات موشکی، موجب بارگذاری بیشازحد یا اخلال در سامانههای رهگیری و پدافند دشمن میشود. تجربه جنگ فالکلند (۱۹۸۲) نشان داد که حتی یک یا دو اصابت موفق موشک کروز به یک ناو مدرن، میتواند توان عملیاتی یک گروه رزمی را فلج کند.پیام بازدارندگی – از سواحل مکران تا پهنههای راهبردی دریاییایران با قرار دادن محل شلیک در شمال اقیانوس هند و دریای عمان پیامی آشکار به دشمنان فرامنطقهای ارسال کرد: مرزهای بازدارندگی ما تنها در خلیج فارس و تنگه هرمز تعریف نمیشود. این پیام، هم به آمریکا و متحدانش که ناوگروههای خود را در اقیانوس هند مستقر میکنند مخابره شد، و هم به رژیم صهیونیستی که در سالهای اخیر تلاش کرده با برخی کشورهای جنوب خلیج فارس و دریای سرخ همکاری نظامی دریایی برقرار کند.
این پیام دو لایه داشت: 1- لایه امنیتی–نظامی: ایران در صورت وقوع جنگ، ناوها و کشتیهای دشمن را در فواصل دورتر از مرزهای خود نیز هدف قرار خواهد داد.2- لایه سیاسی_روانی: حضور مؤثر و فعال در آبهای آزاد، تقویت تصویر یک نیروی دریایی اقیانوسپیما و پاسخ به تبلیغات دشمن مبنی بر محصور بودن ایران در محدوده جغرافیایی خلیج فارس است.موشک قادر، نسخه ارتقاءیافته نور، با برد حدود ۲۰۰ کیلومتر، دقت بالاتر و قابلیت پرتاب از ساحل و شناور است. موشک قدیر با برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر، پرواز در ارتفاع پایین و قابلیت تغییر مسیر در میانه مسیر است. موشک نصیر نیز کوچکتر، انعطافپذیرتر و قابل نصب روی شناورهای سبک، برای ضربه زدن سریع و غیرمنتظره به اهداف نزدیک و نیمهدور است. ترکیب این سه موشک در یک سناریوی عملیاتی باعث ایجاد طیف پوشش بردی از ۳۰ تا ۳۰۰ کیلومتر میشود که تیم فرماندهی میتواند بر اساس موقعیت دشمن و تهدیدات بهینهترین ترکیب اصابت را انتخاب کند.
بازتاب رسانهای؛ روایتهای خارجی از یک رویداد نظامیرزمایش اقتدار پایدار ۱۴۰۴ در رسانههای غربی و عبری بازتاب گسترده ای داشت. خبرگزاری آسوشیتدپرس بر این موضوع تمرکز کرد که این رزمایش «اولین» رزمایش از زمان پایان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل است. این رسانه، با اشاره به تخمین ۱۸ هزار پرسنل نیروی دریایی ارتش و وظایف آن در اقیانوس هند و دریای عمان، تفاوت حوزه عملیاتی آن با سپاه پاسداران را برجسته کرد.ایندیپندنت با تاکید بر سابقه ایران در توقیف کشتیهای غربی و رصد کشتیهای نیروی دریایی آمریکا و مرتبط کردن پیام رزمایش با آمادگی برای مقابله با حمله احتمالی اسرائیل پرداخت.
رویترز نیز در گزارشی با یادآوری نزدیکی زمانی رزمایش دریایی ایران–روسیه در دریای خزر با این رزمایش به فاصله جغرافیایی این رزمایش از شمال تا جنوب ایران پرداخت. رسانه صهیونیستی تایمز اسرائیل در گزارشی با تمرکز بر «زودتر از موعد» بودن آغاز رزمایش به دلیل تحرکات دشمن و خروج پرسنل آمریکایی از منطقه؛ تاکید کرد که در فضای رسانهای اسرائیل، این رزمایش نشانهای از افزایش فشار روانی ایران بر نیروهای آمریکا و ارتش اسرائیل در سرزمین های اشغالی است.
چرا این رزمایش، فراتر از یک تمرین معمولی بود؟این رزمایش صرفاً شلیک چند موشک نبود، بلکه بخشی از یک روایت بزرگتر درباره موقعیت دریایی ایران است. در ادبیات نظامی، مانورها یا «نمایشی» هستند یا «راهبردی». رزمایش ۱۴۰۴ با توجه به موارد زیر در رده دوم جای میگیرد:- هماهنگی سامانههای مختلف شلیک با کارکردهای متفاوت. - اجرای عملیات در شرایط نزدیک به واقعیت، با هدفگیری و اصابت دقیق. - پیام همزمان به چند جبهه (اسرائیل، آمریکا، متحدان عرب). - نمایش تداوم رزمایشها پس از جنگ اخیر، بدون فاصله طولانی.
پیام به داخل: اعتماد، روحیه و انسجامچنین رزمایشهایی علاوه بر پیام خارجی، در عرصه داخلی نیز به افزایش اعتماد عمومی به توان دفاعی کشور کمک میکند. در فضای پساجنگ، که رسانههای خارجی تلاش میکنند روایت «خستگی نظامی» یا «ناامادگی» القاء کنند، چنین مانوری تصویری معکوس عرضه میکند: فعال، آماده، و دارای سناریوهای عملیاتی متعدد.رزمایش «اقتدار پایدار ۱۴۰۴» صرفاً یک مانور نظامی نبود؛ بلکه یک پیام چندلایه به طیف گستردهای از بازیگران منطقهای و فرامنطقهای بود. این پیام نشان داد که بازدارندگی دریایی ایران نهفقط در محدوده خلیج فارس، بلکه در عمق اقیانوس هند و دریای عمان فعال است. مشارکت سه نوع موشک کروز و هماهنگی بین سکوهای مختلف شلیک بیانگر بلوغ فنی و عملیاتی نیروی دریایی ارتش است و بازتاب گسترده آن در رسانههای غربی و عبری، اثباتی بر موفقیت این پیامرسانی راهبردی است.با دنبال کردن صفحه فارس پلاس از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید. 22:47 - 21 اوت 2025