گفتگو با دوستان تختی؛ ماجرای برد و باخت جهان پهلوان
پرویز عرب و سید علیاکبر حیدری، دو تن از کشتیگیران پیشکسوت و البته از دوستان جهان پهلوان تختی هستند که در این گفتگو به تفصیل به ویژگیهای فنی کشتی و تاثیرات اجتماعی مرحوم تختی پرداخته و درباره تحولات کشتی ایران در دوران مختلف و چگونگی تاثیرگذاری تختی در عرصههای مختلف ورزشی و اجتماعی سخن میگویند.
غلامرضا تختی، قهرمان نامدار کشتی ایران و جهان، نه تنها در میدان رقابتها بلکه در عرصه اخلاق و انسانیت نیز به الگویی برای نسلها تبدیل شد. او با بازگشت به کشتی برای دل مردم، در کنار افتخارات ورزشیاش، درسهایی از فداکاری، همدلی و انساندوستی به نسلهای بعدی داد.جهان پهلوان تختی را اینبار میخواهیم از لابهلای سخنان و خاطرات دوستان و یادگاران دورانش بشناسیم؛ پرویز عرب، فعالیت حرفهای خود را از مسابقات انتخابی المپیک ملبورن ۱۹۵۶ آغاز کرد و در این رقابتها مقام قهرمانی را به دست آورد. او پس از چالش افزایش وزن، به دستههای ۶۳ و سپس ۶۸ کیلوگرم تغییر وزن داد و در وزن ۶۸ کیلوگرم، قهرمان کشور شد. عرب از جمله کشتیگیرانی است که تجربیات او بخشی از تاریخ پرافتخار کشتی ایران را تشکیل میدهد.فارس: شما از نزدیک شاهد تحولات کشتی بودهاید. آیا میتوانید تفاوتهای اصلی کشتی ایران در دوران تختی با امروز را شرح دهید؟پرویز عرب:کشتی در زمان تختی نسبت به امروز بیشتر جنبه سنتی داشت. در آن دوران، کشتیگیران ایران تنها با تمرینات فنی و بدنی به قهرمانی میرسیدند و تمرکز اصلی بر روی کشتی آزاد بود.البته در آن دوران، هنوز تکنولوژی و تجهیزات مدرن ورزشی وجود نداشت. اما امروز با پیشرفت علم ورزش و تکنولوژی، کشتیگیران از ابزارهای بسیار پیشرفتهای برای تحلیل حرکات فنی استفاده میکنند.اما آنچه در دوران تختی و امروز مشترک است، روحیه مقاومت، تمرکز و پشتکار است که از اصلیترین ویژگیهای کشتیگیران بزرگ است. تختی همیشه به ما میگفت که فقط با عرق ریختن و تمرینات مداوم میتوان به موفقیت رسید؛ امروز نیز، علیرغم تغییرات زیادی که در دنیای کشتی رخ داده، این ویژگیها همچنان برای قهرمانی ضروری هستند.
راز محبوبیت تختی
فارس: چه ویژگیهایی را در تختی میشناسید که او را به این محبوبیت رساند؟پرویز عرب: مهمترین ویژگی تختی که او را از دیگران متمایز میکرد، صداقت و فداکاری او بود. تختی هیچگاه برای کسب شهرت و پول به کشتی وارد نشد. او واقعا به فکر مردم بود و همیشه تلاش میکرد تا همدلی و محبت را در جامعه پخش کند. برای مثال، یادم میآید که در یکی از مسابقات داخلی، وقتی یکی از کشتیگیران به دلیل فشار روانی با مشکل روبرو شد، تختی خودش را کنار کشید تا آن فرد فرصت بیشتری برای تمرکز پیدا کند. این گونه رفتارها باعث شد تا او به عنوان یک نماد اخلاقی در میان مردم شناخته شود. تختی همیشه به ما میگفت که یک کشتیگیر واقعی باید از اخلاق حرفهای برخوردار باشد و در کنار توانمندیهای فنی، به دیگران نیز احترام بگذارد.پرسش: کدام خاطره از مرحوم تختی تاثیر زیادی بر شما و دیگران گذاشتهاست؟پرویز عرب: یکی از خاطراتی که همیشه در ذهنم باقی خواهد ماند، مربوط به زمانی است که در یکی از سفرهای خارجی برای مسابقات جهانی حضور داشتیم. در آن زمان، تیم ایران با مشکلات زیادی مواجه بود، از جمله کمبود امکانات و شرایط سخت مالی. تختی به عنوان کاپیتان تیم، نه تنها خودش که همه اعضای تیم را تشویق به حفظ روحیه کرد. در یکی از روزها، یکی از کشتیگیران تیم به دلیل شکستهای پیدرپی بسیار ناراحت و افسرده شده بود. تختی در آن شرایط به او نزدیک شد و چند ساعت با او صحبت کرد. او با کلماتی ساده اما پرمحتوا به آن کشتیگیر گفت که شکست فقط یک مرحله از مسیر است و مهم این است که از هر شکست درس بگیریم و دوباره بلند شویم. اینگونه بود که آن کشتیگیر توانست به خود بیاید و در رقابتهای بعدی موفق شود.
اصول کشتی تختی
فارس: آیا تختی از نظر فنی هم ویژگی خاصی داشت که او را از سایر کشتیگیران متمایز کند؟پرویز عرب: بیشک. تختی در تمام مراحل زندگی حرفهای خود، همیشه به دنبال بهبود تکنیکهایش بود. در دوران او، کشتی ایران به مراتب در سطح بالاتری قرار داشت، اما تختی هرگز از یادگیری دست نکشید. او همیشه سعی میکرد جدیدترین تکنیکها را از کشتیگیران خارجی بیاموزد و سپس آنها را به شیوه ایرانی تبدیل کند. علاوه بر این، تختی در زمینه استقامت بدنی نیز از بالاترین سطح برخوردار بود. او به ما میآموخت که در کشتی نه فقط قدرت بلکه استقامت ذهنی هم اهمیت زیادی دارد. به عنوان مثال، زمانی که با کشتیگیرانی با وزنهای سنگین رقابت میکرد، هیچگاه از فشارهای ناشی از وزن رقبا واهمه نداشت و با دقت و محاسبات خاص خود، کشتی را به سمت پیروزی میبرد.فارس: کدام ویژگیهای امثال مرحوم تختی میتواند برای کشتیگیران جدید آموزنده باشد؟پرویز عرب: اولین ویژگی که باید به آن اشاره کنم، همان تمرکز بر اخلاق حرفهای است. به اعتقاد من، کشتیگیران امروز باید یاد بگیرند که کشتی فقط یک ورزش فیزیکی نیست، بلکه یک علم است که باید در کنار تکنیک، ذهن و اخلاق را هم تقویت کنند. در گذشته، کشتیگیران همچون تختی تلاش میکردند تا در کنار فنی بودن، همیشه در کنار مردم بمانند و از آنها دور نشوند. برای امروز، چنین آموزههایی بسیار ارزشمند است.دومین ویژگی، پشتکار و استقامت است. کشتیگیران امروز در دورههای سختتری از نظر رقابت و فشاری قرار دارند، اما هنوز هم باید به اصولی که در دوران تختی وجود داشت، پایبند باشند. به طور خاص، اهمیت دادن به تمرینات فردی و تلاش برای رسیدن به بالاترین سطح آمادگی جسمانی همواره باید در دستور کار باشد.
فارس: امروزه کشتی ایران با چالشهای زیادی مواجه است؛ چه توصیهای برای عبور از این چالشها دارید؟پرویز عرب: کشتی ایران برای رسیدن به قلههای جهانی، نیازمند توجه بیشتر به زیرساختهای فنی و تربیت نسل جدید کشتیگیران است. مسئولین باید به این نکته توجه کنند که استعدادهای زیادی در سراسر کشور وجود دارد که اگر به درستی حمایت شوند، میتوانند در رقابتهای بینالمللی بدرخشند. به جوانان نیز توصیه میکنم که در کنار تلاشهای فنی، از اخلاق و شخصیت ورزشی خود غافل نشوند. آنچه که باعث میشود یک کشتیگیر واقعی از دیگران متمایز شود، نه تنها تواناییهای فنی، بلکه روحیه فداکاری و مسئولیتپذیری است که از تختی آموختیم.فارس: در نهایت، چه پیامی به جوانان و ورزشکاران علاقهمند به کشتی دارید؟پرویز عرب: پیام من به جوانان این است که هیچگاه از سختیها و چالشها نترسند. همانطور که تختی به ما آموخت، هر مانعی را میتوان با پشتکار و اراده شکست داد. کشتی به ما میآموزد که در زندگی نیز باید همیشه در جستجوی بهترین نسخه از خود باشیم. از شکستها نترسید و همواره به یاد داشته باشید که مهمترین چیزی که در این راه به آن دست خواهید یافت، تجربه و شخصیت است.
گفتگو با مرد برنزی تاریخ المپیک کشتی ایران
سیدعلیاکبر حیدری، از دیگر دوستان و نزدیکان جهان پهلوان تختی است که در این گفتگو همراه ماست؛ او در بازیهای المپیک 1964 توکیو موفق به کسب مدال برنز در وزن 52 کیلوگرم شد و توانست نام خود را در تاریخ ورزش ایران ثبت کند؛همچنین حیدری با تلاش و پشتکار خود، در بازیهای آسیایی 1996 در همان وزن به مدال نقره دست یافت؛ از او نیز درباره حیات اجتماعی و ورزشی تختی میپرسیم:
برد و باخت جهان پهلوان
فارس: آقای حیدری، چه خاطراتی از زمانی که با آقای تختی کار میکردید و در کنار ایشان کشتی میگرفتید، دارید؟سیدعلیاکبر حیدری: بله، من خاطرات زیادی از آن زمان دارم. یکی از مهمترین لحظات این بود که در دوران کشتیگیری، ماشین آقای تختی دچار تغییراتی شده بود. ما به ماشین ایشان نزدیک شدیم و دیدیم که چهار حلقه لاستیک نو به آن زدهاند و کارهایی چون صافکاری و رنگکاری انجام شده بود. وقتی آقای تختی ماشین را دید، از آن تعجب کرد و گفت: «کی این کار را کرده؟» او از دیدن تغییرات ماشین متعجب بود و به فکر افتاد که آن پولها که برای این ماشین خرج شده، برای کمک به کودکان یتیم در شب عید هزینه شود.فارس: مرحوم تختی در مسابقات باستانی چطور بود؟سیدعلیاکبر حیدری: آقای تختی در مسابقات باستانی همیشه یکی از بهترینها بود. یادم میآید که در مسابقات با احمد وفادار، کشتیگیری از مشهد، که همه کشتیگیران ایران را برده بود، آقای تختی باخت. اما این باخت برای او هیچ اهمیتی نداشت. او همیشه خود را آماده میکرد تا حریفانش را شکست دهد؛ اما او به همان اندازه غیرتی بود که در هر مبارزهای حضور داشت و حتی در کشتیهای جهانی، برایش برد و باخت فرق نمیکرد.
فارس: کشتی ایران در دوران مرحوم تختی چگونه بود؟سیدعلیاکبر حیدری: در آن زمان امکانات بسیار کمی داشتیم. مثلا یادم میآید وقتی که برای تمرین به سالنهای کشتی میرفتیم، تشکها که از جنس برزنت بودند، بسیار سخت و آسیبزننده بودند. اما آقای تختی همیشه با روحیهای قوی و با حداقل امکانات به تمرین میپرداخت و هیچوقت از مشکلات نمیترسید. او معتقد بود که حتی اگر امکانات کم باشد، با تلاش و پشتکار میتوان موفق شد. در همین دوران، به یاد دارم که زمانی که در المپیک شرکت کردیم، بسیاری از کشتیگیران و تیمها امکانات بهتری نسبت به ما داشتند، اما آقای تختی هیچگاه از این موضوع نمینالید.فارس: شرایط امروز کشتیگیران چه تفاوتی با دوران شما داشتهاست؟سیدعلیاکبر حیدری: زمانی که ما در اردوها بودیم، شرایط بسیار سخت بود. مثلا تشکها از جنس برزنتی بودند و به شدت آسیب میزدند. غذاهایی که در اردوها میخوردیم بسیار ساده و ابتدایی بودند؛ اما در حال حاضر، شرایط بسیار تغییر کرده است.کشتیگیران امروز با تشکهای با کیفیت، مربیان متخصص، و غذاهای مقوی زندگی میکنند. امکانات خیلی بهتر شده است و کشتیگیران امروز توانستهاند با بهرهمندی از این شرایط و استفاده از این امکانات، راحتتر به افتخارات جهانی برسند.
فقط به طلا فکر کن
فارس: درباره دوران حضورتان در المپیک بگویید. چه چیزی شما را در این مسابقات تحت تأثیر قرار داد؟سیدعلیاکبر حیدری: در المپیک، اولین بار بود که به عنوان کشتیگیر ایرانی شرکت میکردیم. یادم میآید که در اردوها، شرایط بسیار متفاوت از آنچه که انتظار داشتیم، بود. ما در کنار تیمهای دیگر کشورها بودیم و امکاناتی که آنها داشتند، در مقایسه با ما بسیار بیشتر بود. اما نکتهای که من از آن زمان به یاد دارم، این است که هیچگاه نتواستم از خودم راضی باشم. همیشه به دنبال این بودم که بهترین خودم را نشان دهم و هیچوقت به چیزی کمتر از طلا راضی نمیشدم.فارس: چگونه با مشکلات مالی و کمبود امکانات در کشتی کنار آمدید؟سیدعلیاکبر حیدری: در آن زمان، شرایط مالی بسیار سخت بود. یادم میآید که برای خرید تشک یا حتی دوچرخه، باید با اتوبوس میرفتیم و از هر جایی که میتوانستیم، تکهتکه وسیلههای مورد نیاز خود را تهیه میکردیم.با وجود همه این مشکلات، آقای تختی همیشه روحیه میداد و میگفت که با کمترین امکانات میتوان بهترین نتایج را به دست آورد. در حال حاضر شرایط خیلی بهتر شده است و کشتیگیران امروز، راحتتر از گذشته میتوانند در مسابقات جهانی و المپیک موفق شوند.
فارس: شما در مورد کشتیگیران جوان امروز چه نظری دارید؟سیدعلیاکبر حیدری: کشتیگیران جوان امروز بسیار خوب و مستعد هستند. مثلا یزدانی یکی از کشتیگیران بسیار خوب است که در سطح جهانی میدرخشد. همچنین برخی از کشتیگیران شیرازی نیز از استعدادهای فوقالعادهای برخوردارند. به نظر من، آنها باید قدر امکانات و مربیانی که امروز دارند را بدانند. چرا که در زمان ما امکانات به اندازه امروز نبود و ما باید با کمترین چیزها بهترین نتایج را میگرفتیم. اگر به این جوانان توصیهای داشته باشم، این است که همواره تلاش کنند و هیچگاه از سختیها نترسند.سؤال: به نظر شما کشتی ایران امروز در چه جایگاهی قرار دارد؟سیدعلیاکبر حیدری: کشتی در ایران امروز یکی از مهمترین رشتههای ورزشی است. ما در گذشته کشتیگیران بزرگی مانند آقای تختی را داشتیم که نه تنها در ایران، بلکه در دنیا شناخته شده بودند. امروز نیز کشتیگیران ایرانی در سطح جهانی به مدالهای طلا دست مییابند و توانستهاند نام ایران را در دنیا مطرح کنند. اما نکتهای که باید همیشه به یاد داشته باشیم، این است که کشتی نیاز به تلاش مداوم، صبر، و پشتکار دارد.
اول انسان باش، بعد قهرمان!
فارس: نگاه مرحوم تختی به کشتی چه تفاوت کلیدی با دیگران داشت؟سیدعلیاکبر حیدری: آقای تختی همیشه بر این نکته تأکید داشت که ورزش، به خصوص کشتی، نه تنها برای بدن مفید است، بلکه میتواند روحیه و اخلاق فرد را نیز پرورش دهد. او به ما میآموخت که همیشه باید به ارزشهای انسانی پایبند باشیم و در کنار موفقیتهای ورزشی، در زندگی شخصی نیز به اخلاق و صداقت توجه داشته باشیم. این درسها از آقای تختی برای همیشه در ذهن ما باقی مانده است.فارس: در نهایت، چه خاطرهای از آقای تختی دارید که همیشه در ذهن شما خواهد ماند؟سیدعلیاکبر حیدری: یکی از خاطراتی که همیشه در ذهن من باقی خواهد ماند، زمانی بود که آقای تختی برای کمک به یتیمها و افراد نیازمند پیشنهاد داد که پولی که برای ماشینش خرج کردهاند، صرف تهیه لباس برای کودکان یتیم شود. این حرکت انسانی و نوعدوستی او برای همیشه در ذهن من حک شده است.
09:50 - 22 دی 1403
1 پاسخ