مژده بهار و جشن باستانی سده در خوروبیابانک
مردم شهرستان خوروبیابانک برای رونق و برکت کشاورزی و استقبال از بهار، هر ساله در اوایل بهمن آیین ملی و باستانی جشن سده را برگزار میکنند.
به گزارش خبرگزاری فارس از اصفهان، سده یکی از آیینهای سنتی این شهرستان است که از زمان ساسانیان رواج پیدا کرده است.جشن سده از گذشتههای دور و حتی پیش از اسلام وجود داشته و باتوجهبه اینکه اهالی خور و بیابانک پیرو دین اسلام هستند، این جشن بهعنوان آیین ملی و سنتی برگزار میشود. داستان جشن سده به روایت شاهنامه شناخته شده است به طوری که در این داستان «هوشنگ» دومین شاه كیانی به كوه میرود، ماری میبیند و سنگی بهسوی آن پرتاب میکند.مار میرهد، سنگ به سنگ میخورد و از این برخورد، جرقه میجهد و اندك علفهای خشك اطراف شعله میگیرد و بدینگونه جشن سده كه راز پیدایی آتش در آن است به وجود میآید.در بسیاری از شهرهای ایران جشن سده روز دهم بهمنماه برگزار میشود. در خوروبیابانك، دیدوبازدید شبانه را «آیرون» یا «آتشون» میگویند و در زبان خوری «ایر» به معنای آتش است.پس از خاکسپاری مردگان در فصل زمستان در مواقع هوای بسیار سرد در سه شامگاه دربخانه عزا نیز آتش میافروزند و مردان دو طرف كوچه بازوبهبازو میایستند و فاتحه میخوانند.مردم خور و بیابانک در گذشته در شامگاه پنجم بهمن بر پشت بامهای بلند میرفتند و لحظه غروب آفتاب برگهای خشك نخل خرما را زیر ناودان آتش میزدند و به كوچه میانداختند و روی آن یك كوزه كهنه پرآب روانه میكردند.در میدانها جوانان تودههای آتش را برپا میکردند و شادیکنان از روی آن میپریدند.هیزمها از سه روز پیش از جشن در محوطه وسیعی آماده میشود و روز جشن مردم هیزمها را به هم فشرده و به شكل برج به سر هم مینهند و از چندین سوی به این هیزم آتش برمیافروزند.
وقتی هیزمها سوخت و شعلهاش فرونشست از اینسوی آتش بدان سوی میپرند و به زبان محلی میگویند: «پنجه و پنج به نوری، سد به غله» یعنی 55 روز به نوروز و 100 روز تا بهدستآمدن غله مانده است.اهالی خور و بیابانك كه پیرو دین اسلام هستند، جشن سده با بهعنوان آیینی ملی و سنتی گرامی میدارند و بر این باورند كه سرمای زمستان به همراه دود آتش برافروخته شده برای جشن سده،آز دیار و سرزمین آنها می رود و جای خود را به گرمای بهار و عید نوروز میدهد.عباسعلی ایرجی، رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان خوروبیابانک گفت: همهساله مردم شهر خور در شامگاه پنجم بهمنماه، کوهی از هیزم را در نخلستان جمعآوری و آماده میکنند.وی ادامه داد: آیین سنتی سده که متعلق به دوران قبل از اسلام است، با آتشزدن هیزمها، آغاز میشود.ایرجی افزود: مردم این منطقه بر این باورند که پس از برگزاری جشن سده، از سرمای هوا کاسته شده و نویدبخش هوای بهاری و نوروز را خواهد داد و به زبان محلی میگویند: «پنجه و پنج به نوری، صد به غله» یعنی ۵۵ روز به نوروز و ۱۰۰ روز تا بهدستآمدن غله مانده است.به گزارش فارس، جشن سده سرآغازی برای جشنهای نوروزی به شماره ۱۰۳۰۴۹۱۸ در تقویم رویدادهای گردشگری کشور به ثبت رسیده است.#آداب_و_رسوم #آیین_سده #گردشگری #غله 08:56 - 7 بهمن 1404