قصه زمستانهای قدیم شهرضا با «آفتابتراشها»
بعضی وقتها اصطلاحاتی به گوشمان میخورد که لااقل برای نسل جدید تازگی دارد این کلمات و اصطلاحات گاهی مختص یک شهر خاص است؛ مانند اصطلاح «آفتابتراش در شهرضا».
به گزارش خبرگزاری فارس از شهرضا، فرهنگ عامه منبع بیبدیل امثال، کنایات، داستانها و باورها است. ظرافتها و ظرفیتهای فرهنگ توده، به حدی است که شاعران بزرگ و نویسندگان چیرهدست خود را از آن بینیاز نمیدانند و در ساختن مضمون و پرداختن کلام از این گنجهای پُر بها سود میجویند. با این همه تاکنون «فرهنگ» جامعی که تمامی ضرب المثلها، داستانها، کنایات و باورهای عوام را جمعآوری و ثبت کرده باشد، تألیف نشده است؛ هر چند سعی پژوهشگرانی چون محمدعلی جمالزاده، امیرقلی امینی، علامه دهخدا، احمد بهمنیار، انجوی شیرازی، ابوالحسن نجفی، محمدجعفر محجوب قابل تقدیر است.شاید بارها برایتان پیش آمده باشد که جملاتی را بشنوید و معنی برخی کلمات آن را نفهمید. با اینکه در مجموع متوجه موضوع صحبت میشویم، اما قطعا نسبت به مفهوم آن کلمات کنجکاو هستیم. بعضی وقتها اصطلاحاتی به گوشمان میخورد که لااقل برای نسل جدید تازگی دارد این کلمات و اصطلاحات گاهی مختص یک شهر خاص است، در این گزارش برآن شدیم اصطلاح «آفتابتراش» در شهرضا را بررسی کنیم.
مصطفی جهانمردی، معلم بازنشسته شهرضایی در این باره به خبرنگار فارس میگوید: امروز در مسیرم با دیدن دو پیرمرد که در کنار دیوار نشسته بودند من را یاد کلمه «آفتاب تراش» انداخت. در قدیم موقع زمستان مردم کار خاصی نداشتند و بیشتر وقتها کارشان نشستن کنار دیوار و استراحت کردن بود.وی ادامه داد: برای همین در تلگی آفتاب پشتشان را به چینههای گلی تکیه میدادند و به قول امروزیها حمام آفتاب میگرفتند و گل میگفتند و گل میشنیدند. جهانمردی میافزاید: بین این وقتگذرانیها گاهی هم سرگرم خوردن خوراکی میشدند، یکی از خوراکیهای آن روزها هویج اصیل ایرانی یا همان زردک بود، زردک محصولی بود که در فصل زمستان به عمل میآمد.این فعال فرهنگی ادامه میهد: از آنجایی که دندان خوردن زردک را نداشتند، برای راحتی کار آن را شسته و با چاقو شروع به رنده کردن یا به عبارتی تراشیدنش میکردند، به همین دلیل مردم شهرضای قدیم چون این کار را زیر آفتاب زمستان با لذت انجام میدادند این میوه یا به عبارتی خوراکی مفید را «آفتاب تراش» مینامیدند.وی گفت: محصولات دیگری مثل ترب و چغندر و اسفناج و انار و تنقلات خصوصا نخودچی و کشمش پا به پای آفتاب تراش یار و همراه مردم آن روزگار بود.
جهانمردی تصریح میکند که زردک در این فصل در بازار پیدا میشود و خوردنش بسیار مفید است و آن غافل نشوید.به گزارش فارس، فرهنگ عامه هر ملتی دارای ویژگیها و مضامینی است که باعث جدایی و تمایز جامعهای از دیگر جوامع میشود. در عین حال فرهنگ عامه همبستگیهای انسانی را نیز در نظر دارد. زیرا، پایه آن بر نیازهای اصلی و واقعی بشر نهاده شده است و تا حد زیادی بهطور طبیعی در میان اقوام و قبایل گوناگون اشتراک دارد.از این نمونه اصطلاحات در هر فرهنگ و زبانی و هر شهری پیدا میشود. فرهنگ عامه ازمنابع با ارزش و دستنخوردهای است که در درون آن روح زندگی، فلسفه و حیات جاری و ساری است. احساس و بینش مردم را با یاری گرفتن از نمادها،استعارهها، رمزها و علایم درقالب الفاظ و در کسوت اعمال و حرکات جلوهگر میسازد و بدین وسیله زندگی پر از رمز و راز، تمثیل، اشاره و کنایه مردم را بازگو میکند.#فرهنگ_عامه #ضربالمثل #باورهایعوام #اصطلاح #زردک #زمستان
08:54 - 9 دی 1404