سلبریتیها و فیلترهایی که اعتمادبهنفس یک نسل را میبلعد
از یک سو، سلبریتیها با تصاویر اندامهای رویایی و زندگی بهنمایشگذاشتهشدهشان، رویاهایی میسازند که دستیافتنی نیست. از سوی دیگر، نسل جوان که در محاصره این تصاویر ویرایششده قرار گرفته، هر روز بیش از پیش، خود را در برابر «استانداردهایِ کاذبِ زیبایی» میبازد.
خبرگزاری فارس، چهارمحال و بختیاری | در عصر شبکههای اجتماعی، بدن دیگر فقط یک پدیده زیستی نیست؛ به یک کالای تصویری تبدیل شده است. سلبریتیها با نمایش اندامهایی که اغلب حاصل جراحی، فیلترهای ویرایش یا رژیمهای طاقتفرساست، استانداردی دستنیافتنی از زیبایی را به مخاطب ارائه میدهند. نوجوانان امروز، در مقایسهای نابرابر، خود را با این تصاویر ویرایششده میسنجند و هر روز، از خود راضیترند.۷۰ درصد اختلالات خوردن نوجوانان، ریشه در مقایسه خود با سلبریتیها داردسازمان نظام پزشکی در تاریخ ۱۵ تیر ۱۴۰۵، طی بخشنامهای ممنوعیت تبلیغات جراحیهای زیبایی توسط سلبریتیها در فضای مجازی را اعلام کرد و تأکید کرد: هرگونه تبلیغ بدون مجوز رسمی غیرقانونی است و با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.همچنین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در تاریخ ۲۰ تیر ۱۴۰۵، طی ابلاغیهای به پلتفرمهای داخلی، آنها را موظف به حذف محتوای ترویجکننده استانداردهای کاذب زیبایی، از جمله نمایش اندامهای ویرایششده، ظرف ۴۸ ساعت کرد.انجمن روانشناسی ایران نیز در تاریخ ۲۲ تیر ۱۴۰۵، با استناد به پژوهشهای انجامشده، اعلام کرد که بیش از ۷۰ درصد اختلالات خوردن در میان نوجوانان، به ویژه دختران، به طور مستقیم با مقایسه خود با تصاویر ویرایششده سلبریتیها در شبکههای اجتماعی مرتبط است. همزمان، گروهی از فعالان اجتماعی و روانشناسان در تاریخ ۱۸ تیر ۱۴۰۵، کمپین مردمی «بدن من، استاندارد من» را با هدف مقابله با استانداردهای کاذب زیبایی و افزایش پذیرش تنوع بدنها راهاندازی کردهاند که با استقبال گسترده نسل جوان مواجه شده است.
سلبریتیها و ساخت بدن ایده آل کاذبسلبریتیها با به اشتراکگذاری تصاویری از زندگی روزمره، ورزش، تغذیه و پوشش خود، به الگوهای ناخودآگاه مخاطب تبدیل میشوند. وقتی یک سلبریتی با میلیونها دنبالکننده، تصویری از اندام ایده آل خود را منتشر میکند، این پیام را به مخاطب منتقل میکند: «این همان چیزی است که باید باشی.» اما بسیاری از این تصاویر، حاصل جراحیهای زیبایی، استفاده از فیلترهای سنگین، نورپردازیهای حرفهای و حتی ویرایشهای دیجیتال است. واقعیتی که هرگز به مخاطب نشان داده نمیشود.سلبریتیها و صنعت جراحی زیبایی؛ تبلیغ پنهان عملهای غیرضرورییکی از راههای نفوذ سلبریتیها در ساخت استانداردهای زیبایی، تبلیغ پنهان جراحیهای زیبایی است. بسیاری از سلبریتیها، بدون آنکه رسماً یک پزشک یا کلینیک را معرفی کنند، با نمایش تغییرات ظاهری خود (از بینی تا گونه و لب)، ناخودآگاه این پیام را به مخاطب منتقل میکنند که «برای زیبا شدن، باید تغییر کنی.»این پیام، به ویژه برای نوجوانان و جوانان کمتجربه، میتواند بسیار آسیبزا باشد و آنها را به سمت عملهای جراحی غیرضروری و گاهی خطرناک سوق دهد.سلبریتیها و رژیمهای غذایی غیراستاندارد؛ از کاهش وزن افسانهای تا اختلالات خوردننمایش کاهش وزن سریع و افسانهای توسط سلبریتیها، یکی دیگر از ابزارهای ساخت استانداردهای کاذب است. زمانی که یک سلبریتی، بدون اشاره به تخصص تغذیه، یک رژیم غذایی سخت و غیراستاندارد را به مخاطب خود توصیه میکند، ممکن است هزاران نفر را به سمت رفتارهای خطرناک تغذیهای سوق دهد. این موضوع، به ویژه در میان دختران جوان، میتواند به اختلالات خوردن مانند پرخوری عصبی یا بیاشتهایی عصبی منجر شود.
سلبریتیها و بازار مکملها و داروهای لاغری؛ نسخههای بیپشتوانهبازاریابی مکملهای لاغری و داروهای کاهش وزن، از دیگر حوزههایی است که سلبریتیها در آن نقش فعالی دارند. آنها با انتشار تصاویر خود و نسبت دادن تغییرات ظاهریشان به یک مکمل خاص، به فروش این محصولات دامن میزنند. اما بسیاری از این محصولات، نه تنها تأثیری ندارند، بلکه میتوانند عوارض خطرناکی برای سلامت مصرفکنندگان داشته باشند. در غیاب نظارت کافی بر این تبلیغات، سلبریتیها به ابزاری برای سودآوری صنعت مکمل تبدیل شدهاند و سلامت مردم، در اولویت آخر قرار دارد.نرگس رضایی، روانشناس و متخصص سلامت روان، در گفتوگو با خبرگزاری فارس، درباره تأثیر سلبریتیها بر تصویر ذهنی نوجوانان از بدن خود، گفت: نوجوانان، به ویژه دختران، در دوران حساس هویتیابی، به شدت تحت تأثیر الگوهای تصویری قرار میگیرند. سلبریتیها با نمایش اندامهایی که اغلب غیرواقعی و دستنیافتنی است، به ایجاد نارضایتی از بدن در میان نوجوانان دامن میزنند. این نارضایتی، میتواند به کاهش اعتمادبهنفس، اضطراب، افسردگی و حتی اختلالات خوردن منجر شود.وی در ادامه افزود: بسیاری از سلبریتیها، بدون آگاهی از پیامدهای روانی این تصاویر، به انتشار آنها ادامه میدهند. اما این بیتوجهی، هزینههایی برای نسل آینده دارد. لازم است که سلبریتیها در قبال تأثیر تصاویر خود بر سلامت روان مخاطبان، احساس مسئولیت کنند و از انتشار محتوایی که استانداردهای کاذب را ترویج میدهد، پرهیز نمایند.
آموزش سواد تغذیهای به نوجوانانسارا احمدی، متخصص تغذیه، در گفتوگو با فارس، درباره تأثیر سلبریتیها بر عادات غذایی نوجوانان، اظهار داشت: متأسفانه، بسیاری از سلبریتیها، بدون داشتن کوچکترین تخصص در زمینه تغذیه، رژیمهای غذایی سخت و غیراستاندارد را به مخاطبان خود توصیه میکنند. این رژیمها، اغلب بر اساس محدودیتهای شدید و حذف گروههای غذایی است که میتواند به کمبودهای تغذیهای و اختلالات خوردن منجر شود.وی ادامه داد: یکی از راههای مقابله با این پدیده، آموزش سواد تغذیهای به نوجوانان است. آنها باید یاد بگیرند که برای دریافت برنامه غذایی مناسب، به متخصصان تغذیه مراجعه کنند، نه به سلبریتیها. همچنین، رسانهها باید در این زمینه، نقش نظارتی فعالی داشته باشند و از انتشار محتوای تغذیهای غیرمعتبر، جلوگیری کنند.سلبریتیها، با نمایش بدنهای ایده آل کاذب، به بازاریابی کالاهای زیبایی (از جراحی تا مکمل) دامن میزنند و در این میان، سلامت روان و جسم نسل جوان را به خطر میاندازند. این تصاویر، نه تنها استانداردهای غیرواقعی را به جامعه تحمیل میکنند، بلکه به تدریج، نسل آینده را از پذیرش خود و تنوع زیباییهای طبیعی دور میسازند. در روزگاری که تصاویر ویرایششده، جای واقعیت را گرفته است، آگاهیبخشی و تقویت سواد رسانهای، مهمترین گام برای محافظت از نسل جوان در برابر این استانداردهای کاذب است. بیایید به فرزندانمان بیاموزیم که زیبایی واقعی، در تنوع و تفاوتهاست، نه در تقلید از یک تصویر غیرواقعی؛ و به سلبریتیها نیز یادآوری کنیم که مسئولیت اجتماعی آنها، تنها به هنر یا ورزش خلاصه نمیشود، بلکه به تصویری که از خود در ذهن نسل فردا میسازند نیز تعمیم مییابد.
17:01 - 25 جولای 2026