فناوری ایرانی که موقعیت لحظهای دشمن را کشف میکند
جمهوری اسلامی بهرغم همه موانع و تحریمهای موجود، به پیشرفتهای چشمگیری در زمینه علوم و فناوری فضایی و همچنین به چرخه کامل فناوری پرتاب ماهواره به فضا دستیافته است.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: «ماهواره «پارس ۲» اکنون در مرحله تستهای تحویل دهی به پژوهشگاه فضایی ایران است تا در برنامه پرتاب سال آتی قرار بگیرد.» این را رئیس گروه فضایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح محرم غیاثوند در گفتوگوی تلویزیونی خبر داده است.وزن این ماهواره معادل ۱۵۰ کیلوگرم بوده و شامل دو نوع سنجنده است: سنجندهای خطی با قدرت تفکیک رنگی ۳ متر و سنجنده دوبعدی با قدرت تفکیک رنگی ۴ متر و چندطیفی ۸ متر.علاوهبراین، با بهرهگیری از ترکیب تصاویر حاصل از این محمولهها و استفاده از فناوریهای نرمافزاری پیشرفته، امکان دستیابی به قدرت تفکیک مکانی بهتر از ۲.۵ متر فراهم شده است.هر دو محموله به صورت کاملاً بومی در داخل کشور طراحی و ساخته شدهاند و قابلیت تنظیم دقیق مدار برای بهبود شرایط تصویربرداری را دارا هستند. ماهواره «پارس ۲» به دو سامانه تصویربرداری با فناوریهای تلسکوپی و لنزی مجهز است که در پردازش تصاویر حاصل از آن، از فناوری هوش مصنوعی بهره گرفته شده است.
ایران بهرغم همه موانع و تحریمهای موجود، به پیشرفتهای علمی چشمگیری در زمینه علوم و فناوری فضایی و همچنین به چرخه کامل فناوری پرتاب ماهواره به فضا دستیافته است. این فناوری میتواند به ایران کمک کند تا در حوزه دفاعی به توانمندی مورد نیاز برای حفظ و حراست از مرزهای کشور دست پیدا کرده و بتواند موقعیت لحظهای دشمنان را کشف کند.در این گزارش به بررسی تعدادی از ماهوارههای ساخت وزارت دفاع خواهیم پرداخت که هر یک با ویژگیها و فناوریهای منحصربهفرد خود، توانمندیهای خاصی را در حوزه فضایی به نمایش میگذارند.ماهواره «سینا-۱»ماهواره «سینا-۱» نخستین ماهواره و کاوشگر فضایی ایران است. این ماهواره در روز پنجشنبه ۶ آبانماه سال ۱۳۸۴، بر روی یک موشک ماهواره بر کاسموس -۳ روسی به فضا پرتاب شد و با موفقیت در مدار اختصاصی ایران قرار داده شد. محل پرتاب آن پایگاه فضایی پلستسک در روسیه بود. سینا -۱ به سفارش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در شرکت پالیوت در شهر اُمسک روسیه طراحی و ساخته شده بود.سنجش از دور، دریافت، ذخیره و ارسال دادههای مخابراتی دو مأموریت ماهواره سینا است که بخش سنجش از دور، در موارد کشاورزی، تشخیص پوشش زمین از نظر گیاهی، تغییرات ژئولوژیک مانند سیل و آتشفشان و غیره کاربرد خواهد داشت. تبادل اطلاعات میان کاربران زمینی و ارائه سرویسهای پست الکترونیک و انتقال فایل نیز از جمله کاربردهای محموله مخابراتی سینا به شمار میرود.
ماهواره ملی «امید»ماهواره ملی «امید» نخستین ماهوارهای بود که توسط صنایع الکترونیک وزارت دفاع ساخته و با موفقیت به فضا پرتاب شد. این دستاورد مهم، ایران را به جمع کشورهای دارای توانمندی فضایی وارد کرد.این ماهواره که از نوع ماهوارههای سبک است، باهدف برقراری ارتباطات متقابل ماهواره و ایستگاه زمینی، تعیین مشخصات مداری و انجام تلهمتری مشخصات زیر سامانهها در مدار زمین قرار داده شده است. «امید» پس از آرامگرفتن در مدار هر ۲۴ ساعت ۱۴ بار به دور زمین میچرخید و در هر دور توسط ایستگاههای زمینی دورسنجی و بردسنجی کنترل و هدایت میشد. این ماهواره با دو باند فرکانسی و ۸ آنتن، اطلاعات را به زمین ارسال و از زمین دریافت میکرد.
ماهواره رصدماهواره رصد نیز دومین ماهواره ایرانی و ساخته شده در دانشگاه مالکاشتر وابسته به وزارت دفاع است. این ماهواره نخستین ماهواره تصویربرداری ایران محسوب میشود که با نام کامل «رصد -۱»، در روز ۲۵ خرداد سال ۱۳۹۰ به فضا پرتاب شد.«رصد» اولین ماهوارهای بود که برای تأمین برق مورد نیاز خود به صفحات خورشیدی متصل بر دیواره ماهواره و باتری یا باتریهای داخلی مجهز بود. این ماهواره همچنین از زیرسیستم کنترل تولید و توزیع جریان الکتریکی بهره میبرد که این ماهواره را قادر میکرد در بخش تاریک مدار از باتریها استفاده کند و در بخش روشن آنها را شارژ کند.دقت تصویر دوربین به کار رفته در «رصد» که نخستین گام ایران در داشتن یک ماهواره مستقل تصویربرداری از پدیدههای زمین محسوب میشد، ۱۵۰ متر اعلام شد.
*ماهوارههای طلوع ماهواره طلوع-۱، نخستین ماهوارهی سنجش از دور ایران است که در سال ۱۳۸۸ رونمایی شد. این ماهواره به فناوریهایی همچون محمولهی تصویربرداری، سامانهی کنترل وضعیت، مکانیزمهای متحرک و سلولهای خورشیدی مجهز است. مأموریت اصلی آن، تصویربرداری تکطیفی با قدرت تفکیک مکانی ۵۰ متر، ذخیرهسازی تصاویر و ارسال دادهها به ایستگاههای زمینی است.مدار ماهواره طلوع از نوع ارتفاع پایین و ارتفاع مدار آن بیش از ۵۰۰ کیلومتر است. انرژی ماهواره طلوع توسط آرایههای خورشیدی از روی بدنه و باتریهای ثانویه تأمین میشود. جرم این ماهواره ۱۰۰ کیلو و ابعاد این سازه ۶ ضلعی به عرض ۸۶ و ارتفاع ۱۰۰ سانتیمتر است. همچنین این ماهواره با قابلیت تفکیک ۲۵ متر است.در نهایت ماهواره طلوع ۱ در مرداد ۱۳۹۶ و از پایگاه پرتاب امام خمینی (ره) و با ماهوارهبر سیمرغ به فضا پرتاب شد اما این ماهواره در مدار قرار نگرفت.ماهواره طلوع ۳ نیز یک ماهواره سنجشی بومی با وزن ۱۵۰ کیلوگرم سنگینترین ماهواره ساخته شده در کشور تلقی میشود و با دقت تصویربرداری ۵ متر سیاه و سفید و ۱۰ متر رنگی در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین قرار میگیرد.این ماهواره با بهرهگیری از زیرسامانههای پیشرانش فضایی بومی، دارای قابلیت اصلاح و مانور مداری در فضاست. بیش از ۸۰ درصد تجهیزات و زیرسامانههای این ماهواره بومی بوده و با بهره گیری از توانمندی شرکتهای دانش بنیان و بخش خصوصی توسعه یافته است. این ماهواره تمام آزمایشهای خود را با موفقیت پشت سر گذاشته و آماده پرتاب است.
ماهواره فجرماهواره فجر بهعنوان اولین ماهواره با مأموریت انتقال مداری کشور با قابلیت تغییر مدار ۲۵۰ تا ۴۵۰ کیلومتر بیضوی به مدار ۴۵۰ کیلومتر دایرهای با استفاده از پیشبرنده گاز سرد (تراست گاز سرد) بود که سبب افزایش طول عمر ماهواره به مدت ۱۰۵ سال میشد.این ماهواره با کمک ماهوارهبر سفیر B۱ در ۱۳ بهمن ۱۳۹۳ از پایگاه فضایی سمنان به فضا پرتاب شد. این ماهوارهبر قابلیت حمل ماهواره را تا وزن ۵۰ کیلوگرم در مدار بیضوی ۳۰۰ تا ۴۵۰ کیلومتری داشت.
ماهواره «کیهان- ۲»«کیهان- ۲» نیز از سری ماهوارههای مکعبی شرکت صاایران با وزن کمتر از ۱۰ کیلوگرم است که برای اثبات فناوری موقعیتیابی فضاپایه طراحی و ساخته شده است و امکان تعیین موقعیت را بهصورت بومی و مستقل از سامانههای موقعیتیابی جهانی، برای گیرندههای زمینی فراهم میکند.
نانو ماهواره «هاتف- ۱»«هاتف- ۱» هم از سری ماهوارههای مکعبی شرکت صاایران با وزن کمتر از ۱۰ کیلوگرم بهمنظور اثبات فناوری مخابرات باند باریک با کاربرد اینترنت اشیا است. این ماهواره بهعنوان نسخه آزمایشی اول از مجموعه ماهوارههای منظومه ماهوارهای شهید سلیمانی، به فضا پرتاب شده است.
ماهواره «فخر یک»ماهواره مخابراتی «فخر یک» ارتش توسط ماهوارهبر سیمرغ در مدار قرار گرفت. این ماهواره ساخت متخصصان صنایع الکترونیک وزارت دفاع است و در مدار ۴۱۰ کیلومتری جای گرفت.این ماهواره یک نانو ماهواره سه واحدی (3U) در ابعاد ۱۰ در ۱۰ در ۳۰ سانتیمتر و جرم آن کمتر از ۱۰ کیلوگرم است. «فخر یک» با ماموریت اثبات فناوريهاي كليدي در منظومه ماهوارههاي مكعبی و به عنوان محموله جانبی توسط پرتابگر سیمرغ با موفقیت به فضا پرتاب شده است. تثبیت فناوری پرتاب چندگانه توسط پرتابگر سیمرغ، هدف اولیه این ماموریت فضایی به شمار میرود. زیرسامانههای کلیدی بکار رفته در ماهواره «فخر یک» شامل، رایانه مرکزی، انرژی و مدیریت توان، ارتباطات رادیویی و دینامیک پرواز است که اغلب تجهیزات آنها در مقیاس نانو ماهواره ها توسط شرکت های دانش بنیان داخلی، بومی سازی شده و برای نخستین بار به فضا پرتاب میشوند.ارزیابی عملکرد زیرسامانههای یاد شده تحت شرایط اقلیم فضا، به منظور بررسی توانایی منظومه ماهوارههای مکعبی در اجرای ماموریت های فضایی تصویر برداری و پایش طیف الکترومغناطیسی، از اهداف ثانویه پرتاب ماهواره «فخر یک» به شمار میرود.
ماهواره «چمران ۱»ماهواره تحقیقاتی «چمران ۱» نیز توسط ماهوارهبر «قائم-۱۰۰» پرتاب و با موفقیت در مدار قرار گرفت. این ماهواره توسط گروه فضایی صنایع الکترونیک ایران (صاایران) با همکاری و مشارکت پژوهشگاه هوافضا و شرکتهای خصوصی دانشبنیان طراحی و ساخته شده است.این ماهواره حدود ۶۰ کیلوگرم وزن دارد و مأموریت اصلی آن تست سیستمهای سختافزاری و نرمافزاری برای اثبات فناوری مانور مداری در ارتفاع و فاز است.ارزیابی زیرسامانه پیشرانش گاز سرد در سامانههای فضایی و عملکرد زیر سامانههای ناوبری و کنترل وضعیت از مأموریت فرعی ماهواره «چمران - ۱» به شمار میرود.
اما دستاوردهای ایران در حوزه فضایی تنها به این ماهوارهها ختم نمیشود بلکه جمهوری اسلامی در سازمان فضایی نیز توانسته انواعی از ماهوارهها را ساخته و با موفقیت به مدار منتقل کند .همچنین دانشمندان کشورمان در حوزه فضایی در برنامههای آینده نیز قصد پرتاب چندین ماهواره از جمله ماهوارههای پارس ۲، پارس ۳، طلوع ۳ و ... را در برنامه دارند.البته سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح سردار رضا طلایی نیک نیز گفته بود: «به طور مشخص امیر نصیرزاده اعلام کرده است که وزارت دفاع پرتاب ۲۰ ماهواره را در برنامه ۴ سال آینده خود دارد.»
13:56 - 28 مهر 1404