دگرگونی چشمانداز انرژی جهان در نتیجه جنگ علیه ایران
کارشناسان میگویند که به دلیل تجاوز نظامی علیه ایران، بازار نفت هرگز به وضعیت قبل از جنگ بازنخواهد گشت.
گروه بینالمل خبرگزاری فارس؛ از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل تجاوز نظامی علیه ایران را آغاز کردند، بخش انرژی جهان دستخوش تحولات عظیمی شده است.به گزارش روز چهارشنبه الجزیره، قیمت نفت در طول جنگ به رکوردهای بیسابقه پس از جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ رسید و در ادامه تا قیمتهای نزدیک به قبل از درگیری، یعنی حدود چهار ماه پیش، نوسان داشته است.تأمینکنندگان انرژی به دنبال مسیرهای تجاری جایگزین تنگه هرمز گشتهاند، مسیری که در زمان صلح حدود یکپنجم نفت و گاز مایع (الانجی) جهان از آن عبور میکرد. از توکیو تا دهلی نو تا لندن، دولتها اقدامات اضطراری برای کاهش فشار هزینههای سرسامآور سوخت بر شهروندان خود به کار گرفتهاند.اما در حالی که مذاکرات جاری آمریکا و ایران برای دستیابی به صلح، امیدواری به بازگشت ثبات به بازارهای نفت و گاز را افزایش داده، به گفتهٔ کارشناسان انرژی، این جنگ چشمانداز انرژی جهان را به گونهای تغییر داده است که احتمالاً طولانیمدت و حتی دائمی خواهد بود.آدی ایمسیروویچ، معاملهگر باسابقهٔ نفت و مدرس دانشگاه آکسفورد، به الجزیره گفت: «بازار نفت هرگز پس از این درگیری مثل سابق نخواهد بود.»ایمسیروویچ افزود: «خطوط لولهٔ جدیدی سریعاً ساخته خواهند شد. ترتیبات امنیتی جدیدی برقرار خواهد شد و خریداران نفت از این منطقه برای تنوعبخشی به دنبال گزینههای دیگر خواهند رفت.»ایران پس از درگیری بر حق قانونی خود در قبال تنگه هرمز تأیید کرده است، با این حال در یادداشت تفاهم موافقت کرده که تلاش خود را برای تأمین عبور امن کشتیها در تنگه به کار گیرد.
پس از رسیدن ترددهای دریایی به حداکثر ۷۰ کشتی در روز در ۲۴ ژوئن، این آمار در آخر هفته به دلیل حملات مجدد و تشدید تنشها در خلیج فارس به شدت کاهش یافت و بار دیگر نگرانیها را برای ایمنی ملوانان برانگیخت.تأمینکنندگان انرژی در مواجهه با تهدیدات مستمر در این آبراه، به دنبال افزایش صادرات زمینی از طریق خطوط لولهٔ شرق-غرب عربستان، خط لولهٔ نفت خام ابوظبی در امارات و خط لولهٔ نفت خام عراق-ترکیه هستند، هرچند ظرفیت ترکیبی این خطوط بسیار کمتر از حدود ۲۰ میلیون بشکه نفتی است که پیش از جنگ به صورت روزانه از تنگه عبور میکرد.دن مارکس، پژوهشگر امنیت انرژی در مؤسسهٔ سلطنتی خدمات متحد (روسی) در لندن، گفت که انتظار دارد نگرانی «طولانیمدت» دربارهٔ تردد در تنگه وجود داشته باشد.مارکس به الجزیره گفت تا زمانی که اختلافات میان آمریکا و رژیم صهیونیستی با ایران برقرار است، «همیشه این احتمال وجود دارد که تنشها شعلهور شود و تنگه بسته شود.» او افزود: «این موضوع بر تمایل به سرمایهگذاری در منطقه تأثیر میگذارد، جایی که ممکن است تولید و صادرات مختل شود و گردشگران نیز رویگردان شوند.»چنین مسئلهای میتواند تأثیر جدی بر اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس بگذارد، کشورهایی که اقتصادشان بهشدت وابسته به فروش نفت و گاز است.جون گو، تحلیلگر ارشد بازار نفت در سنگاپور از شرکت دادههای کالایی اسپارتا، شرح داد که انتظار دارد تولیدکنندگان و مصرفکنندگان انرژی بهطور مداوم برای کاهش وابستگی خود به تنگه تلاش کنند.
وی در این باره به الجزیره گفت: «برای تولیدکنندگان، این امر به شکل مسیرهای بیشتر برای خروج نفت از خاورمیانه از طریق خطوط لوله خواهد بود. برای خریداران نیز به معنای حفظ ذخایر راهبردی کافی نفت خواهد بود.»یکی دیگر از پیامدهای پیشبینیشدهٔ جنگ، شتاب گرفتن تلاش کشورها برای گذار از سوختهای فسیلی به انرژیهای تجدیدپذیر مانند باد، خورشید و برقآبی است.در آوریل، سایمون استیل، مقام ارشد سازمان ملل در امور اقلیمی، در نشست مقامات دولتی در آژانس بینالمللی انرژی گفت که این درگیری، «رونق جهانی انرژیهای تجدیدپذیر را به شدت تقویت کرده است».ایمسیروویچ از دانشگاه آکسفورد نیز در این باره اظهار داشت: «پس از این جنگ، تعداد کمی از افرادی که به دنبال ماشین جدید هستند، خودروی درونسوز را انتخاب خواهند کرد.» او افزود: «با وجود خودروهای برقی، چرا چنین کاری کنند؟ این امر انحصار مهم نفت در حملونقل جادهای را از بین خواهد برد. آنچه باقی میماند، انحصار در حملونقل هوایی و پتروشیمی است، اما این حجم نسبتاً کمی از تقاضای کلی را تشکیل میدهد.»در حالی که الزامات امنیت انرژی احتمالاً بسیاری از دولتها را به ذخیرهسازی سوختهای فسیلی در کوتاهمدت سوق خواهد داد، محمد الحداد، مدرس اقتصاد در دانشگاه لنکشایر انگلیس میگوید که با افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی و آشکار شدن «هزینهٔ واقعی» وابستگی به سوختهای فسیلی، استدلال اقتصادی برای انرژیهای تجدیدپذیر در میانمدت تا بلندمدت تقویت خواهد شد.
الحداد به الجزیره گفت: «این درگیری ممکن است در نهایت تصمیمات سرمایهگذاریای را که از قبل در دست اجرا بودند، جلو بیندازد.»در این میان، چین بیش از هر کشور دیگری از شتاب گرفتن گذار جهانی به دور از سوختهای فسیلی سود خواهد برد.بر اساس دادههای شرکت تحقیقاتی و مشاورهای وود مکنزی، دومین اقتصاد بزرگ جهان، بزرگترین صادرکنندهٔ قطعات مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر در جهان است و بیش از ۸۰ درصد از توربینهای بادی، پنلهای خورشیدی و باتریهای ذخیرهسازی انرژی جهان را تولید میکند.موریس آبستفلد، پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ پترسون در اقتصاد بینالملل و اقتصاددان ارشد سابق صندوق بینالمللی پول، به الجزیره گفت: «چین با توجه به تسلط خود در تأمین محصولات زیرساخت انرژی تجدیدپذیر، سود خواهد برد.»#ایران #انرژی#جنگ#آمریکا#نفت#تنگه_هرمز با دنبال کردن صفحه بینالملل فارس در جریان آخرین تحولات جهان قرار گیرید. 22:53 - 10 تیر 1405