مصر و چالشهای طرح پُرابهام ترامپ برای غزه
اندیشکده انگلیسی تأکید میکند که مصر بازیگری مهم در توافق آتشبس غزه است، اما ضعفهای طرح ترامپ میتواند هزینههای جدی برای این کشور داشته باشد و از این رو، قاهره نگرانیهای عمیقی از اجرای طرح غزه دارد.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس؛ مصر هفته گذشته میزبان مذاکرات غیرمستقیم میان جنبش مقاومت حماس و اسرائیل بود که به توافقی برای اجرای مرحله اول طرح رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ درباره پایان جنگ غزه منجر شد. این مرحله شامل تبادل زندانیان اسرائیلی با صدها زندانی فلسطینی و عقبنشینی نیروهای اسرائیلی است. مصر این مذاکرات را با همکاری مقامات قطری، ترکیهای و آمریکایی انجام داد. تحلیلگر اندیشکده چتم هاوس روز پنجشنبه در این باره گفت که این رویکرد با سیاست مصر برای اطمینان از اینکه حلوفصل درگیری «یک تلاش جمعی» باشد، همخوانی دارد.مصر در مذاکرات موضع محکمی در مورد منافع امنیت ملی خود اتخاذ کرده است. این کشور به صراحت اعلام کرده که مسئولیت کامل غزه را بر عهده نخواهد گرفت و تأکید دارد که این مسئولیت در نهایت بر عهده فلسطینیها با حمایت بینالمللی است. علاه بر این، قاهره از پذیرش آوارگان فلسطینی به منطقه سینا که با نوار غزه هممرز است، خودداری کرده است. تاکنون مشارکت مصر در فرایند صلح غزه نسبتاً کمرنگ بوده، اگرچه مقامات اطلاعاتی، رهبران نظامی و دیپلماتهای مصری پشت صحنه به شدت فعال بودهاند. با این حال، حالا که طرح ترامپ از موانع اولیه عبور کرده، مراحل بعدی نیازمند مشارکت قابلتوجه مصر خواهد بود.به گفته تحلیلگر، دولت عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، مشتاق مشارکت در تلاشهای بازسازی است، اما طرح ترامپ «نگرانیهای امنیتی مهمی را نیز ایجاد میکند»، بهویژه اینکه مصر ممکن است بدون حمایت کافی از دیگر کشورها ملزم به اجرای تعهدی طولانیمدت شود.
روابط پرتنش مصر و آمریکاروابط مصر با دولت ترامپ بر سر غزه پرتنش بوده است. السیسی در ابتدای سال جاری پس از معرفی طرح «ریویرای غزه» توسط ترامپ، برنامه سفر خود به واشنگتن را لغو کرد و از آن زمان تماسهای حداقلی با طرفهای آمریکایی داشته است. در واقع، طرح ریویرا مصر را به تدوین برنامه خود برای بازسازی غزه ترغیب کرد.از سوی دیگر، روابط مصر با اسرائیل نیز به پایینترین سطح خود رسیده است. در ۱۵ سپتامبر، السیسی در سخنرانی تندی در دوحه، تلاش ناکام اسرائیل برای ترور رهبران جنبش مقاومت حماس در پایتخت قطر را محکوم کرد.تقویت حضور نظامی مصر در سینا نیز اخیراً اعتراضاتی از سوی اسرائیل را به دنبال داشته، هرچند به نظر میرسد هدف آن بازدارندگی در برابر هرگونه اقدام اسرائیل برای اخراج فلسطینیها باشد، نه تهدید تهاجمی.این زمینهای چالشبرانگیز برای طرح ترامپ است. در مراحل بعدی، مصر به بازیگری کلیدی تبدیل خواهد شد. همکاری مصر برای تسهیل جریان کمکها به این منطقه حیاتی خواهد بود. همچنین مصر ممکن است به نیروی امنیتی بینالمللی (ISF) که در توافق ذکر شده، کمک کند.نگرانی مصر از گرفتار شدن در این طرح تنها به آمریکا و اسرائیل مربوط نمیشود و عوامل تاریخی نیز مطرح هستند. تجربه درگیریهای مصر با اسرائیل در سال ۱۹۴۸ (پس از اعلام موجودیت رژیم) و همچنین اشغال صحرای سینا توسط اسرائیل در سال ۱۹۶۷ بر روابط کنونی طرفین تأثیر میگذارند.
از سوی دیگر، دولت مصر همچنین نگران اقتصاد داخلی است که پس از دورهای دشوار، علائمی از بهبود را نشان میدهد. به گفته تحلیلگر، اگر مصر نقش امنیتی فعالی در غزه اجرا کند که ممکن است تنش با اسرائیل را افزایش دهد، میتواند بر افزایش اخیر جریان سرمایهگذاری خارجی و بخش رو به رشد گردشگری تأثیر منفی بگذارد.یکی دیگر از مسائل، وابستگی مصر به واردات گاز طبیعی از طریق خط لوله از اسرائیل است. این واردات ادامه دارد و توافقی برای افزایش آن وجود دارد. مصر همچنین گاز طبیعی مایع (LNG) وارد میکند و در حال افزایش ظرفیت پایانههای دریافت است، اما این روشها گرانتر از تأمین خط لوله از سرزمینهای اشغالی هستند.مشکلات طرح ترامپ برای غزهطرح ترامپ خواستار افزایش تحویل کمکها، از جمله از طریق گذرگاه رفح بین مصر و غزه بوده که قرار است در هر دو جهت باز شود. اما این طرح مشخص نمیکند که چه اتفاقی برای حضور نظامی اسرائیل در سمت غزه این گذرگاه و در کریدور فیلادلفیا خواهد افتاد.
طرح کنونی تنها بیان میکند که نیروی امنیتی بینالمللی با مصر و اسرائیل برای کمک به تأمین امنیت مناطق مرزی و آموزش نیروهای پلیس جدید فلسطینی همکاری خواهد کرد، اما ترکیب و تأمین مالی نیروی بینالمللی هنوز مشخص نشده است.علاوه بر این، طرح ترامپ فرایندی برای خلع سلاح حماس ترسیم میکند، اما مکانیزم اجرایی مشخصی برای آن ذکر نشده و از همه مهمتر، جنبش مقاومت فلسطینی آن را رد کرده است.طرح ادعا میکند که بهعنوان گام اول، پس از تبادل زندانیان، اعضای حماس یا سلاح را تحویل میدهند یا از منطقه خارج میشوند و ناظران قرار است بر فرایند خلع سلاح نظارت کنند.این فقدان جزئیات برای مصر نگرانکننده خواهد بود. این موضوع خطر خلأ امنیتی در غزه را به همراه دارد که ممکن است به فشار بر مصر برای پُر کردن آن بهصورت موقت منجر شود که بهراحتی میتواند به درگیری طولانی و پرهزینه تبدیل شود.به گفته تحلیلگر، مصر با این خطر مواجه است که با کاهش توجه بازیگران بینالمللی، مجبور به پذیرش مسئولیتهای بیشتری شود.اندیشکده چتم هاوس افزود که علاوه بر این، «خطر دخالتهای اسرائیل» نیز همیشه وجود دارد و همچنین ممکن است میان گروههای فلسطینی، اختلافاتی در این باره وجود داشته باشد.گرفتار شدن در چنین درگیریهایی میتواند حمایتها از مشارکت مصر را هم در داخل کشور و هم در غزه کاهش دهد.#مصر#ترامپ#اسرائیل#غزه #فلسطین با دنبال کردن صفحه بینالملل فارس در جریان آخرین تحولات جهان قرار گیرید. 22:35 - 11 اکتبر 2025