آیا نشتی ارز را میتوان با افزایش نرخ ارز از بین برد
در رسانهها به نقل از وزیر اقتصاد ادعا شده که ارز ترجیحی باعث نشت سنگین دلار در ایران شده است و راه حل ایشان تک نرخی کردن دلار است؛ این راه نه ممکن است و نه مانع نشت ارز میشود.
در خبرها آمده که براساس جدیدترین آمارهای وزارت اقتصاد، ۱۱ میلیارد دلار ارز رسمی به واسطه ارز چندنرخی به بازار آزاد نشت پیدا کرده است. از این میزان ۵ میلیارد دلار بیشاظهاری واردات بخش صنعت، یک میلیارد دلار بیشاظهاری واردات کالای اساسی، یک میلیارد دلار صادرات مجدد (re-export) و ۴ میلیارد دلار نیز کماظهاری صادرات است. عنوان شده ایده اصلی وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی برای رفع این معضل این است که با تکنرخیکردن ارز انگیزه بیشاظهاری واردات را برای واردکنندگان و کماظهاری صادرات را برای صادرکنندگان از بین ببرند تا میزان این نشتی کاهش پیدا کند.
این ادعا توجیهی سادهانگارانه برای شوک درمانی است، شما نمیتوانید نشت ارز به بازار غیررسمی را با افزایش نرخ رفع کنید، چون همواره یک نرخ ارز بالاتر غیررسمی وجود دارد که زمینه نشت را فراهم میکند و اینجا نیاز به اقتدار است و ابزار قیمتی کار نمیکند.
با توجه به محدودیت های ارزی، تک نرخی کردن ارز ممکن نیست، ما قبلا این تجربه را داشتیم که وقتی آقای جهانگیری دلار ۴۲۰۰ تومانی را معرفی کرد، ابتدا گفت به همه نیازهای ارزی پاسخ میدهیم، ولی به تدریج مجبور شدند از اقلامی که این ارز را به آن میدهند، کم کنند تا به حدود ۴ قلم محدود شد و باز چندنرخی ایجاد شد، همین تجربه زمان حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و معرفی ارز ۲۸۵۰۰ تومانی در دوره آقای فرزین تکرار شد؛ دوباره هم به همین بلا مبتلا میشویم، منتها این بار در نرخهای بالاتر و پس از تحمیل شوک تورمی شدید به اقتصاد کشور، آزموده را آزمودن خطاست!
20:59 - 29 دی 1404