راهنماییهایی برای مادران باردار
در دوران پرتلاطم جنگ و بحرانهای اجتماعی، مادران باردار با چالشهای روحی و جسمی مضاعفی روبرو میشوند. این دوران که خود سرشار از تغییرات و حساسیتهای خاص است، با نگرانیهای ناشی از سلامت جنین، دسترسی به خدمات درمانی و حتی نگرانی از روند زایمان تشدید میشود.
دکتر فرناز فرنام، استاد گروه مامایی و سلامت باروری دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران، راهکارهای عملی و علمی برای مدیریت این شرایط ارائه دادهاند تا مادران باردار بتوانند با آرامش و اطمینان بیشتری این دوران را سپری کنند.در شرایط پر تنش و بحرانی کنونی، سلامت مادران باردار و جنین آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است در این راستا دکتر فرنام به تشریح چالشهای دوران بارداری در بحرانها و ارائه راهکارهای عملی برای حفظ سلامت جسمی و روانی مادران پرداخته است.او با اشاره به اینکه دوران بارداری به طور طبیعی میتواند با استرس همراه باشد، بیان داشت که بحرانهایی چون جنگ، این نگرانیها را دوچندان میکند و تأکید کرد که نگرانی اصلی مادران در این شرایط، علاوه بر سلامت جنین، چگونگی دریافت خدمات درمانی، انجام آزمایشات دوران بارداری و فرایند زایمان است.سلامت جنین؛ تابعی از آرامش مادراین استاد دانشگاه خاطرنشان کرد که سلامت جنین به طور مستقیم تحت تأثیر جنگ قرار نمیگیرد، بلکه بیشتر به وضعیت روحی مادر وابسته است. او راهکارهایی برای کاهش اضطراب مادران در شرایط بحرانی ارائه داد:جابجایی در صورت امکان: در صورت حملات مکرر، ترک شهر اولویت دارد. دور بودن از صداهای جنگ از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا ترس شدید میتواند منجر به زایمان زودرس شود. دکتر فرنام اطمینان داد که در اکثر موارد، زایمانهای ناخواسته در منزل یا خودرو، حتی بدون حضور کادر درمان، بدون عارضه سپری میشوند.اطمینان از خدمات درمانی:وی یادآور شد که بیمارستانها در تمامی شهرها، حتی کوچک، با کادر مجرب و استانداردهای لازم، در تمام شرایط آماده خدمترسانی هستند و از زحمات کادر درمان در این سالهای سخت قدردانی کرد.
بارداری؛ یک مرحله سلامتدکتر فرنام تأکید کرد که بارداری یک بیماری نیست و نیاز به خدمات تخصصی مداوم ندارد، مگر در موارد پرخطر. مادران کمخطر (بدون بیماری زمینهای، سابقه بارداری پرخطر و سن کمتر از ۳۵ سال) در صورت عدم امکان مراجعات مکرر، با تهدید جدی مواجه نخواهند شد.کاهش مراجعات حضوری: در شرایط بحرانی، میتوان تعداد مراجعات حضوری را به حداقل رساند. ویزیتهای ضروری شامل آزمایشات ابتدای بارداری، ارزیابی سلامت جنین بین هفته ۱۱ تا ۱۳ و ۶ روز و سونوگرافی هفته ۱۸ است.سایر مراجعات حضوری بسته به نظر ماما یا متخصص زنان می تواند در افراد کم خطر به تعویق بیفتد.اهمیت آرامش بر مراقبت مکرر: مطالعات سازمان بهداشت جهانی (WHO) نشان میدهد که برای مادران کمخطر (حدود ۸۰% باردار)، تنها ۵ بار ویزیت در کل دوران بارداری، تفاوت معناداری در عوارض مادری و جنینی نسبت به مراجعات مکرر ایجاد نمیکند. نگرانی و تشویش آسیب بیشتری به مادر و جنین وارد میکند. مراقبتهای ویژه برای مادران پرخطردکتر فرنام به مادرانی که بیماریهای زمینهای مانند دیابت، فشار خون بالا، بیماریهای تیروئیدی، قلبی و یا سابقه بارداریهای پرخطر و مرگ جنین بالای ۲۰ هفته دارند، توصیه کرد که مراقبتهای حضوری آنها بر اساس نظر کادر درمان خواهد بود. تأثیر استرس ناشی از جنگ بر سلامت مادراندر بخش دیگر دکتر فرنام عوارض احتمالی استرس شدید و طولانیمدت ناشی از جنگ بر سلامت مادران را تشریح وتاکید کرد، شناخت و دانش کافی از یک پدیده حتی ناگوار، باعث کاهش نگرانی میشود. شناخت عوارض جنگ باعث میشود نسبت به آنها خودآگاهی داشته باشید.
در بسیاری از موارد دانستن و اطلاعات باعث آرامش می شود. در ادامه در ابتدا تاثیر استرس شدید و طولانی در اثرجنگ بر روی ابعاد سلامت مادران باردار را بیان خواهیم کرد و سپس راهکارهایی برای مدیریت شرایط و ارتقا ابعاد مختلف سلامت مادران بیان می شود.تأثیرات جسمی: افزایش فشار خون و ضربان قلب، کاهش ایمنی بدن، مشکلات گوارشی و دردهای عضلانی.تأثیرات روانی: افسردگی، اضطراب، تغییرات خلقی (عصبانیت، بیثباتی خلقی) و اختلالات خواب.تأثیرات بر زایمان: افزایش احتمال زایمان زودرس و تحمل درد بیشتر.وی تأکید کرد که این تأثیرات عمدتاً به میزان اضطراب مادر وابسته است و مادرانی که در کنترل استرس موفق هستند، کمتر این عوارض را تجربه خواهند کرد. بسیاری از این عوارض با خودمراقبتی قابل کنترل هستند. راهکارهای خودمراقبتی برای مادران بارداردکتر فرنام راهکارهای جامعی را برای خودمراقبتی مادران در دوران بحران ارائه داد:خودمراقبتی جسمی:تغذیه مناسب، ورزش و خواب کافی برای بهبود خونرسانی به جنین.پیادهروی روزانه (۳ بار، ۱۰ دقیقه)، تنفس عمیق و حرکات منظم دست و پا.خودمراقبتی روانی:پرهیز از تماشای اخبار جنگ و دوری از منابع استرسزا و خاموش کردن تلویزیون و موبایل و..انجام فعالیتهای لذتبخش مانند تماشای فیلم، مطالعه، گوش دادن به موسیقی، بازیهای فکری، آشپزی، یادگیری مهارتهای جدید، دعا و نیایش، مدیتیشن و تکنیکهای آرامسازی.پذیرش شرایط بحران به عنوان بخشی از زندگی و افزایش انعطافپذیری. افزایش پذیرش شرایط خود با یاداوری کردن این مسئله، کسانی هستند که شرایط سختتری دارند یا عزیزان خود را از دست داده اندطراحی یک برنامه روزانه فشرده با فعالیتهای مشخص برای هر ساعت و پر کردن تمام ساعات صبح و شب
خودمراقبتی اجتماعیارتباط با دوستان و آشنایان خوشمشرب و شوخطبع.درخواست از اطرافیان برای عدم صحبت درباره اخبار جنگ در حضور مادر.پرهیز از تماس با افراد مضطرب یا کسانی که باعث اضطراب مادر میشوند. دسترسی به خدمات درمانی و مشاورهایوی یادآور شد که مراجعه حضوری به مراکز درمانی و بیمارستانها (دولتی و خصوصی) همواره امکانپذیر است. همچنین، ویزیت مجازی با متخصصان و اورژانس ۱۱۵ در دسترس هستند. برای دریافت راهنمایی و پاسخگویی به نگرانیها، تلفنهای ۴۰۳۰ (داخلی 4) و ۰۲۱-۶۷۵۶۸ (سامانه مشاوره تلفنی صدای ماما دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران) هر روز از ساعت ۹ تا ۱۹ فعال هستند.
15:54 - 27 اسفند 1404